واژه «سنجش» در زبان فارسی به معنای اندازهگیری، مقایسه و ارزیابی است، اما در نظام آموزشی ایران به مجموعهای از آزمونها، سامانهها و فرآیندهایی اشاره دارد که از دوران مدرسه تا ورود به دانشگاه، مسیر تحصیلی دانشآموزان و داوطلبان کنکور را...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ واژه «سنجش» در فرهنگهای فارسی به معنای اندازهگیری، مقایسه، ارزیابی و پیمایش آمده است. این واژه از ریشه «سنجیدن» گرفته شده و در طول تاریخ، از ابزارهای ساده وزنکشی تا سیستمهای پیچیده آموزشی، کاربرد داشته است. در نظام آموزشی ایران، «سنجش» به یکی از ارکان اصلی تبدیل شده و از آزمونهای کلاسی و مدرسهای تا کنکور سراسری و آزمونهای استاندارد زبان، همه را در بر میگیرد.
اَندیشه معاصر در این گزارش، معانی مختلف واژه سنجش، کاربردهای آن در نظام آموزشی، سامانههای مرتبط با سنجش و نکات مهم برای دانشآموزان و داوطلبان کنکور را بررسی میکند.
واژه «سنجش» در لغتنامهها و فرهنگهای مختلف فارسی، معانی متعددی دارد:
معانی سنجش در فرهنگهای فارسی:
| فرهنگ | معنی |
|---|---|
| لغتنامه دهخدا | سختن، آزمودن، قیاس کردن، مقایسه، موازنه، وزن، توازن |
| فرهنگ معین | عمل سنجیدن |
| فرهنگ عمید | اندازهگیری، مقایسه |
| مترادفهای فارسی | اندازهگیری، پیمایش، تخمین، توزین، سنجیدن، قیاس، مقابله، مقایسه، ارزیابی |
بر اساس تعریف ارائهشده در متون تخصصی، «سنجش» نوعی اندازهگیری است که مفهوم وسیعتری از «آزمون» دارد. زمانی که اندازهگیری فقط با استفاده از آزمون انجام میشود، «آزمودن» صورت میپذیرد، اما زمانی که در اندازهگیری، به جای آزمون یا علاوه بر آن، وسایل دیگری نیز استفاده میشوند، به آن «سنجش» میگویند .
سنجش بیشتر در حوزههای روانشناسی بالینی و آموزش و پرورش به کار میرود و در برخی متون، گاه به اشتباه با «ارزیابی» هممعنی تلقی میشود. با این حال، در حوزههایی نظیر علمسنجی، سنجش در کنار ارزیابی، کاربردی عام یافته و بیش از واژه اندازهگیری استفاده میشود .
در نظام آموزشی ایران، «سنجش» در قالبها و سطوح مختلفی به کار میرود:
۱. آزمونهای سنجش عملکرد دانشآموزان
آزمونهای سنجش عملکرد به عنوان یکی از ابزارهای مهم ارزیابی میزان یادگیری و شناسایی نقاط قوت و ضعف دانشآموزان در دروس مختلف برگزار میشوند. هدف از برگزاری این ارزیابی، ارتقای کیفیت آموزشی، افزایش آگاهی دانشآموزان و معلمان و برنامهریزی دقیقتر برای بهبود سطح علمی مدارس است .
۲. آزمونهای سنجش برای شناسایی نقاط ضعف و قوت
آزمون سنجش با هدف سنجش و شناسایی نقاط قوت و ضعف و ارتقای کیفیت آموزشی برای دانشآموزان برگزار میشود. نکته قابل توجه این است که این آزمون بهصورت تستی است و نمره منفی ندارد .
۳. آزمون سنجش استاندارد مهارتهای زبان فارسی (سامفا)
آزمون سامفا با همکاری مرکز همکاریهای علمی بینالمللی وزارت علوم، سازمان سنجش آموزش کشور و سازمان امور دانشجویان برگزار میشود و با هدف سنجش استاندارد میزان تسلط داوطلبان به زبان فارسی، چهار مهارت اصلی زبان شامل شنیداری، گفتاری، خوانداری و نوشتاری را مورد ارزیابی قرار میدهد .
در حال حاضر، دو سامانه اصلی برای سنجش و تأیید سوابق تحصیلی در نظام آموزشی ایران فعال هستند:
۱. سامانه مای سنجش (my.sanjesh.org)
سامانه «مای سنجش» توسط سازمان سنجش آموزش کشور مدیریت میشود و برای تأیید سوابق تحصیلی داوطلبان کنکور سراسری استفاده میشود. داوطلبان باید با مراجعه به این سامانه، اطلاعات هویتی و نمرات خود را بررسی و تأیید کنند .
۲. سامانه مای مدیو (my.medu.ir)
سامانه «مای مدیو» توسط وزارت آموزش و پرورش مدیریت میشود و نمرات دانشآموزان در آن قابل دریافت است. طبق کارنامه دریافتی از این سامانه، سوابق تحصیلی به سازمان سنجش ارسال میشود .
سازمان سنجش آموزش کشور در آستانه برگزاری نوبت دوم کنکور سراسری ۱۴۰۵، مراحل تأیید سوابق تحصیلی داوطلبان را اعلام کرده است. تمامی متقاضیان باید برای اعمال نمرات امتحانات نهایی در نتیجه کنکور، این فرآیند را در سامانه «مای سنجش» تکمیل کنند .
مراحل تأیید سوابق تحصیلی:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله ۱ | مراجعه به سامانه my.sanjesh.org و ورود به حساب کاربری |
| مرحله ۲ | درج کد ملی و رمز عبور و انتخاب بخش ثبتنام کنکور سراسری |
| مرحله ۳ | ورود به بخش «سوابق تحصیلی» و بررسی نمرات ثبتشده |
| مرحله ۴ | پرداخت هزینه و ثبت درخواستهای مربوط به اصلاح یا تأیید اطلاعات |
| مرحله ۵ | دریافت کد رهگیری پس از تأیید نهایی |
پس از تأیید نهایی اطلاعات، یک کد رهگیری در اختیار داوطلب قرار میگیرد که لازم است تا زمان اعلام نتایج نهایی کنکور نزد داوطلب باقی بماند .
پیش از ثبت نهایی، داوطلبان باید موارد زیر را با دقت بررسی کنند :
| مورد | توضیحات |
|---|---|
| نام و نام خانوادگی | مطابقت با شناسنامه |
| کد ملی | بررسی صحت کد ملی |
| نام پدر | مطابقت با مدارک |
| تاریخ تولد | بررسی صحت |
| جنسیت | بررسی صحت |
| عکس داوطلب | اطمینان از تعلق عکس به داوطلب |
| رشته تحصیلی | بررسی صحت رشته |
| مدرسه محل تحصیل | بررسی صحت اطلاعات مدرسه |
| سال و دوره اخذ نمره | بررسی صحت |
| کد درس و عنوان درس | بررسی صحت |
| نمره کتبی نهایی | بررسی نمرات |
| وضعیت فارغالتحصیلی | بررسی وضعیت |
نکته مهم: نمرات امتحان نهایی در سوابق تحصیلی، نمره سالانه، مستمر یا نمرات داخلی مدرسه نیستند، بلکه فقط نمرات کتبی نهایی هستند .
در کنکور ۱۴۰۵، سوابق تحصیلی سهم ۶۰ درصدی در نتیجه نهایی داوطلبان دارد. این سهم برای گروههای آزمایشی مختلف متفاوت است :
جدول تأثیر سوابق تحصیلی در گروههای آزمایشی:
| گروه آزمایشی | پایه یازدهم | پایه دوازدهم | جمع |
|---|---|---|---|
| علوم ریاضی و فنی | ۱۷٪ | ۴۳٪ | ۶۰٪ |
| علوم تجربی | ۱۷٪ | ۴۳٪ | ۶۰٪ |
| علوم انسانی | ۱۷٪ | ۴۳٪ | ۶۰٪ |
| هنر | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۳۰٪ |
| زبانهای خارجی | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۳۰٪ |
نکته مهم: برای گروههای آزمایشی هنر و زبانهای خارجی فقط دروس عمومی سوابق تحصیلی لحاظ میشود .
طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش، افرادی که برای ترمیم مجدد شرکت کردهاند، محدودیتی ندارند. هر سال افراد میتوانند برای ترمیم نمره اقدام کنند، البته با دو شرط :
شرایط ترمیم نمره:
۱. انتخاب تمام آزمونهای نهایی به صورت یک بسته: داوطلب باید تمام آزمونهای نهایی را به صورت یک بسته انتخاب و شرکت کند.
۲. ملاک بودن نمره دریافتی: نمره دریافتی به عنوان سابقه تحصیلی ملاک قرار میگیرد و تراز آن در نظر گرفته میشود.
نکته مهم: نمرات جدید برای ترمیم نمره به عنوان نمره نهایی در نظر گرفته میشود و در صورت غیبت یا نقص در هر یک از دروس، کل بسته لغو شده و نمرات قبلی ملاک خواهد بود .
در صورت مشاهده هرگونه مغایرت در سوابق تحصیلی (اشتباه در مشخصات فردی یا نمرات کتبی نهایی)، داوطلب باید از تأیید اطلاعات خودداری کند و از طریق مدرسه محل تحصیل یا سامانه تأیید سوابق تحصیلی برای اصلاح اطلاعات اقدام نماید. پس از تأیید نهایی، مسئولیت صحت اطلاعات ثبتشده بر عهده داوطلب خواهد بود .
راهحل مغایرتهای مختلف:
| نوع مغایرت | راهحل |
|---|---|
| مغایرت در اطلاعات هویتی | مراجعه به اداره آموزش و پرورش منطقه برای اصلاح |
| مغایرت در عکس داوطلب | عدم تأیید و اطلاع به مدرسه یا اداره برای بارگذاری عکس صحیح |
| مغایرت در نمرات نهایی | انتخاب گزینه عدم تأیید و درخواست بازنگری نمرات |
| مغایرت در رشته یا مدرسه | ارائه درخواست ویرایش به مدرسه محل تحصیل |
| مغایرت در وضعیت فارغالتحصیلی | تحویل مدارک لازم به کارشناس آموزش و پرورش منطقه |
علاوه بر آزمونهای رسمی، سازمان سنجش آموزش کشور آزمونهای آزمایشی نیز برای دانشآموزان پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم برگزار میکند. این آزمونها شامل آزمونهای تابستانه، مرحلهای و جامع است که شرکت در آنها به داوطلبان کمک میکند با آمادگی کامل در امتحانات نوبت اول و نوبت دوم و در کنکور حاضر شوند .
مزایای آزمونهای آزمایشی سنجش:
آشنایی داوطلب با روش مطالعه کتابهای درسی
آشنایی با پرسشهای چهارگزینهای استاندارد و مفهومی
شبیهسازی فضای کنکور
کاهش تدریجی استرس و هیجانات ناشی از آزمون
آگاهی داوطلب از نقاط ضعف خود در هر درس
نحوه ثبتنام: ثبتنام در آزمونهای آزمایشی سازمان سنجش از طریق سایت شرکت تعاونی خدمات آموزشی سازمان سنجش و آموزش کشور به نشانی sanjeshserv.ir انجام میگیرد .
۱. معنی سنجش: سنجش به معنای اندازهگیری، مقایسه و ارزیابی است و نوعی اندازهگیری است که مفهوم وسیعتری از آزمون دارد .
۲. سامانه مای سنجش: آدرس سامانه my.sanjesh.org برای تأیید سوابق تحصیلی داوطلبان کنکور .
۳. سامانه مای مدیو: آدرس سامانه my.medu.ir برای دریافت نمرات دانشآموزان .
۴. تأثیر سوابق تحصیلی: سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۵ سهم ۶۰ درصدی برای گروههای ریاضی، تجربی و انسانی و ۳۰ درصدی برای هنر و زبان دارد .
۵. ترمیم نمره: امکان ترمیم نمره با دو شرط وجود دارد: انتخاب تمام آزمونهای نهایی به صورت یک بسته و ملاک بودن نمره دریافتی .
۶. بررسی مغایرتها: قبل از تأیید نهایی، تمام اطلاعات هویتی و نمرات باید بررسی شوند .
۷. کد رهگیری: پس از تأیید نهایی، کد رهگیری دریافت کنید و تا اعلام نتایج کنکور نگه دارید .
۸. مسئولیت صحت اطلاعات: پس از تأیید نهایی، مسئولیت صحت اطلاعات ثبتشده بر عهده داوطلب است .
اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که واژه «سنجش» در زبان فارسی به معنای اندازهگیری، مقایسه و ارزیابی است و در نظام آموزشی ایران به مجموعهای از آزمونها، سامانهها و فرآیندها اشاره دارد که از دوران مدرسه تا ورود به دانشگاه، مسیر تحصیلی دانشآموزان و داوطلبان کنکور را مشخص میکند.
مهمترین نکاتی که دانشآموزان و داوطلبان کنکور باید بدانند عبارتند از:
معنی سنجش: اندازهگیری، مقایسه، ارزیابی
سامانه مای سنجش: my.sanjesh.org برای تأیید سوابق تحصیلی
سامانه مای مدیو: my.medu.ir برای دریافت نمرات
تأثیر سوابق تحصیلی: ۶۰٪ برای گروههای ریاضی، تجربی و انسانی
ترمیم نمره: امکانپذیر با دو شرط
بررسی مغایرتها: قبل از تأیید نهایی، تمام اطلاعات را بررسی کنید
اَندیشه معاصر توصیه میکند که داوطلبان کنکور در مهلت تعیینشده، اطلاعات تحصیلی خود را در سامانه مای سنجش بررسی و تأیید کنند تا در مراحل بعدی با مشکل مواجه نشوند.
سنجش در لغتنامهها به معنای اندازهگیری، پیمایش، تخمین، توزین، سنجیدن، قیاس، مقابله، مقایسه و ارزیابی آمده است .
سنجش نوعی اندازهگیری است که مفهوم وسیعتری از آزمون دارد. زمانی که اندازهگیری فقط با استفاده از آزمون انجام میشود، «آزمودن» صورت میپذیرد، اما زمانی که در اندازهگیری، به جای آزمون یا علاوه بر آن، وسایل دیگری نیز استفاده میشوند، به آن «سنجش» میگویند .
سامانه «مای سنجش» به آدرس my.sanjesh.org توسط سازمان سنجش آموزش کشور مدیریت میشود و برای تأیید سوابق تحصیلی داوطلبان کنکور سراسری استفاده میشود .
سامانه «مای مدیو» به آدرس my.medu.ir توسط وزارت آموزش و پرورش مدیریت میشود و نمرات دانشآموزان در آن قابل دریافت است .
با مراجعه به سامانه my.sanjesh.org، ورود به حساب کاربری، انتخاب بخش ثبتنام کنکور سراسری، ورود به بخش «سوابق تحصیلی» و بررسی نمرات ثبتشده، میتوانید سوابق تحصیلی خود را تأیید کنید .
سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۵ برای گروههای آزمایشی علوم ریاضی، تجربی و انسانی ۶۰ درصد و برای گروههای هنر و زبانهای خارجی ۳۰ درصد است .
در صورت مشاهده هرگونه مغایرت، از تأیید اطلاعات خودداری کنید و از طریق مدرسه محل تحصیل یا سامانه تأیید سوابق تحصیلی برای اصلاح اطلاعات اقدام نمایید .
هر سال افراد میتوانند برای ترمیم نمره اقدام کنند، با دو شرط: انتخاب تمام آزمونهای نهایی به صورت یک بسته و ملاک بودن نمره دریافتی به عنوان سابقه تحصیلی .
آزمون سنجش عملکرد به عنوان یکی از ابزارهای مهم ارزیابی میزان یادگیری و شناسایی نقاط قوت و ضعف دانشآموزان در دروس مختلف برگزار میشود .
آزمون سامفا (سنجش استاندارد مهارتهای زبان فارسی) با هدف سنجش استاندارد میزان تسلط داوطلبان به زبان فارسی، چهار مهارت اصلی زبان شامل شنیداری، گفتاری، خوانداری و نوشتاری را مورد ارزیابی قرار میدهد .
سازمان سنجش آموزش کشور آزمونهای آزمایشی شامل آزمونهای تابستانه، مرحلهای و جامع برای دانشآموزان پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم برگزار میکند. ثبتنام از طریق سایت sanjeshserv.ir انجام میگیرد .
پس از تأیید نهایی اطلاعات در سامانه مای سنجش، یک کد رهگیری در اختیار داوطلب قرار میگیرد که لازم است تا زمان اعلام نتایج نهایی کنکور نزد داوطلب باقی بماند .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
