افرادی که از روی میل درونی به صمیمیت و رشد شخصی وارد رابطه میشوند—not بهخاطر فشار بیرونی یا ترس از تنهایی—احتمال بسیار بیشتری دارد که در نهایت یک رابطه موفق را تجربه کنند. پژوهشگران با طراحی مقیاسی نوین، نشان دادهاند که انگیزههای درو...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، جواد آل حبیب- مطالعه جدید روانشناسی: دلایل درونی برای جستوجوی رابطه عاشقانه، از مهمترین پیشبینیکنندههای موفقیت در یافتن آن هستند.فرادی که از سر اشتیاق واقعی، تمایل به رشد فردی، یا نیاز به نزدیکی عاطفی بهدنبال یک رابطه هستند، بیش از کسانی که صرفاً به دلایلی بیرونی مانند فشار اجتماعی، تنهایی یا ظاهر اجتماعی وارد رابطه میشوند، احتمال دارد که رابطهای سالم و رضایتبخش را پیدا کنند.
بر اساس پژوهشی جدید منتشرشده در نشریه Personality and Social Psychology Bulletin، افرادی که بهدنبال رابطه عاشقانه هستند زیرا واقعاً خواهان نزدیکی و صمیمیت عاطفیاند—و نه بهخاطر فشار اجتماعی یا احساس ناامنی—احتمال بیشتری دارد که وارد یک رابطه شوند.
در این مطالعه، مقیاسی جدید برای سنجش دلایل افراد در جستوجوی رابطه عاشقانه معرفی شد و مشخص شد که انگیزههای ناشی از علاقه و ارزشهای شخصی، پیشبینیکنندهای قوی برای یافتن شریک عاطفی در طی شش ماه بعد هستند.
بر اساس پژوهشی جدید که در نشریه Personality and Social Psychology Bulletin منتشر شده، افرادی که به دلایل درونی و شخصی بهدنبال روابط عاشقانه هستند، احتمال بیشتری دارد که در نهایت وارد رابطه شوند. این مطالعه مقیاس جدیدی برای سنجش دلایل افراد برای جستوجوی رابطه عاشقانه ارائه کرده و نشان میدهد که انگیزههایی مبتنی بر علاقه شخصی و ارزشهای فردی، پیشبینیکننده احتمال بیشتر داشتن شریک عاطفی در شش ماه بعد هستند.
روابط عاشقانه اغلب بهعنوان هدفی جهانی در زندگی تلقی میشوند و بسیاری از نظریهها فرض را بر این میگذارند که بیشتر مردم بهطور طبیعی خواهان عشق، رابطه جنسی و همراهی هستند. اما همه به دلایل یکسانی جذب روابط نمیشوند—یا حتی اصلاً به دنبال رابطه نیستند. برخی تحت فشار خانواده یا جامعه احساس میکنند باید وارد رابطه شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بهدلیل ارزشگذاری به استقلال یا بیتفاوتی نسبت به عشق، از رابطه دوری کنند. پژوهشگران این مطالعه در تلاش بودند تا این طیف گسترده از انگیزهها را در قالبی منسجم و ساختاریافته بررسی کنند.
برای انجام این کار، آنها به نظریه «خودتعیینگری» (Self-Determination Theory) رجوع کردند—مدلی شناختهشده در روانشناسی که انواع مختلف انگیزه را توصیف میکند. طبق این نظریه، انگیزهها در طیفی قرار میگیرند که از فشار بیرونی و تحمیلشده آغاز شده و به سمت درونی و آزادانه انتخابشده حرکت میکنند. برای مثال، ممکن است کسی برای برآورده کردن انتظارات دیگران، فرار از احساس تنهایی یا کمارزشی، یا صرفاً بهخاطر لذت از ارتباط عاشقانه وارد رابطه شود. این نظریه همچنین شامل مفهوم «بیانگیزگی» نیز میشود—زمانی که فرد احساس میکند انگیزه یا دلیلی مشخص برای ورود به رابطه ندارد.
این پژوهش توسط جف مکدونالد، استاد روانشناسی دانشگاه تورنتو، هدایت شد. او از طریق تحقیقاتش درباره تجرد و روابط عاشقانه به این موضوع علاقهمند شده بود.
«پژوهشگران حوزه رابطه اغلب فرض را بر این میگذارند که افراد صرفاً به خاطر لذت رابطه وارد آن میشوند، مثلاً به دلیل غرایز تکاملی. اما در مطالعات مربوط به تجرد، بیشتر درباره ساختارهای اجتماعی و فشارهایی صحبت میشود که افراد را به سوی رابطه سوق میدهد—مثلاً مزایای مالیاتی برای افراد متأهل—و همچنین درباره افرادی که اصلاً علاقهای به رابطه عاشقانه ندارند. بهنظر من هر دو دیدگاه نکات درستی دارند و من میخواستم آنها را در یک مدل ترکیب کنم.»
او اضافه میکند:
«نظریه خودتعیینگری مفید بود چون دلایل مختلفی را که افراد برای پیگیری اهداف دارند، پوشش میدهد؛ از جمله دلایل درونی (چون لذتبخش است)، شناساییشده (چون هدفی مهم در زندگی است)، درونفکنیشده (برای احساس بهتر نسبت به خود)، بیرونی (برای راضیکردن دیگران) و بیانگیزگی (عدم علاقه یا انگیزه). اکثر مردم هم ترکیبی از این انگیزهها را دارند. ما از این مدل برای ساخت یک مقیاس استفاده کردیم تا افراد بتوانند مشخص کنند که هر یک از این دلایل تا چه اندازه در تمایل آنها به رابطه نقش دارد، و سپس با این اطلاعات، توانستیم پیشبینی کنیم که چه کسانی شش ماه بعد واقعاً وارد رابطه شدهاند.»
انگیزههای درونی افراد برای شروع یک رابطه عاشقانه، یکی از قویترین عوامل پیشبینیکننده موفقیت آنها در یافتن چنین رابطهای است
اگرچه رابطه عاشقانه یکی از اهداف زندگیِ تقریباً جهانشمول تلقی میشود، اما همه افراد بهدلایل یکسانی جذب رابطه نمیشوند. برخی تحت تأثیر فشار خانواده یا هنجارهای اجتماعی وارد رابطه میشوند، در حالی که دیگران ممکن است ارزش بالایی برای استقلال قائل باشند یا نسبت به روابط عاشقانه بیتفاوت باشند. پژوهشگران این مطالعه تلاش کردند تا طیف گستردهای از انگیزهها را در یک چارچوب منظم بررسی کنند.
آنها از نظریهی «خودمختاری در انگیزش» (Self-Determination Theory) استفاده کردند—مدلی روانشناختی که انگیزهها را بر طیفی از بیرونی و تحمیلی تا درونی و انتخابشده توصیف میکند.
در این راستا، مقیاسی با عنوان Autonomous Motivation for Romantic Pursuit Scale (AMRPS) طراحی شد؛ یک پرسشنامه ۲۴ آیتمی که شش نوع انگیزه برای رابطه را ارزیابی میکند:
۱. انگیزه درونی (intrinsic) – تمایل به رابطه بهخاطر لذت یا رضایت عاطفی واقعی
۲. انگیزه شناساییشده (identified) – دیدن رابطه بهعنوان بخشی از اهداف و ارزشهای زندگی
3. درونفکنی مثبت (positive introjected) – ورود به رابطه برای تقویت عزتنفس
4. درونفکنی منفی (negative introjected) – تلاش برای اجتناب از احساس گناه یا شرم از مجرد بودن
5. انگیزه بیرونی (external) – تحت فشار دیگران یا بهخاطر رفع برچسب اجتماعی
6. بیانگیزگی (amotivation) – نداشتن انگیزه یا دلیل مشخص برای ورود به رابطه
در بخش اول پژوهش، بیش از ۱۲۰۰ فرد مجرد مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد:
افرادی که انگیزههای درونی و شناساییشده داشتند، معمولاً سبک دلبستگی ایمنتری داشتند، اهداف اجتماعی قویتری را دنبال میکردند و تمایل بیشتری به روابط متعهدانه داشتند.
در مقابل، افرادی با انگیزههای درونفکنی منفی یا بیرونی بیشتر به دلیل ترس از تنهایی یا اضطراب دلبستگی وارد رابطه میشدند.
بیانگیزگی اغلب با دلبستگی اجتنابی و بیمیلی نسبت به روابط جدی همراه بود.
در مرحله دوم، پژوهشگران بیش از ۳۰۰۰ فرد مجرد ۱۸ تا ۳۹ ساله را به مدت شش ماه پیگیری کردند. افرادی که انگیزههای درونی یا شناساییشده بالاتری داشتند، احتمال بیشتری داشت که در پایان این دوره وارد رابطه شوند. در حالی که افرادی که بیشتر بهدلیل اجتناب از احساس شکست یا طرد شدن بهدنبال رابطه بودند، احتمال کمتری برای یافتن شریک داشتند.
در بخش اول مطالعه، پژوهشگران بررسی کردند که این شش نوع انگیزه چگونه با ویژگیهای روانشناختی و ترجیحات رابطهای مرتبط هستند. آنها دادههای بیش از ۱۲۰۰ فرد مجرد را جمعآوری کردند. شرکتکنندگان علاوه بر مقیاس AMRPS، پرسشنامههایی درباره سبک دلبستگی، اهداف اجتماعی، ترس از مجرد بودن، قدرت ارتباط اجتماعی و میل به رابطه عاشقانه را نیز تکمیل کردند.
نتایج نشان داد:
افرادی با انگیزههای درونی و شناساییشده معمولاً دلبستگی ایمنتری دارند، اهداف اجتماعی قویتری دنبال میکنند و تمایل بیشتری به روابط متعهدانه دارند.
افرادی با انگیزههای درونفکنیشده و بیرونی بیشتر به دلیل ترس از تنهایی یا اضطراب دلبستگی وارد رابطه میشوند.
بیانگیزگی با سبک دلبستگی اجتنابی و علاقه کمتر به روابط جدی ارتباط دارد.
دکتر جف مکدونالد، استاد روانشناسی دانشگاه تورنتو و سرپرست این پژوهش میگوید:
«افرادی که از روی لذت یا بهخاطر معنا و هدف زندگی بهدنبال رابطه بودند، هم بیشتر احساس آمادگی برای رابطه داشتند و هم در واقع بیشتر وارد رابطه شدند. در مقابل، کسانی که برای فرار از احساس ناکامی بهدنبال رابطه بودند، کمتر به نتیجه رسیدند. بهبیان ساده، باید ابتدا با خودتان در صلح باشید.»
در کمال تعجب، برخی افراد که در ابتدا انگیزه مشخصی برای رابطه نداشتند نیز پس از شش ماه در رابطه بودند. پژوهشگران معتقدند که این گروه شامل دو نوع فرد است:
کسانی که واقعاً میل عاشقانه ندارند و از مجرد بودن لذت میبرند (مانند افراد آ-رمانتیک)
کسانی که میل جنسی و روابط گذرا دارند اما تمایلی به رابطه متعهدانه ندارند—که گاهی با گذشت زمان دچار دلبستگی میشوند
یکی از یافتههای غیرمنتظره این بود که افرادی با نمره بالا در بیانگیزگی نیز، پس از کنترل آماری سایر عوامل، کمی بیشتر احتمال داشتند که وارد رابطه شوند. این افراد همچنین از گزینههای جایگزین خارج از رابطه (مانند زندگی مجردی یا روابط آزاد) رضایت بیشتری گزارش کردند.
مکدونالد توضیح میدهد:
«بهنظر میرسد دو نوع بیانگیزگی وجود دارد. یک نوع، تمایل کم به رابطه عاشقانه دارد و از مجرد بودن رضایت دارد، مانند افراد آ-رمانتیک. نوع دیگر، میل به رابطه دارد اما آن را از طریق روابط گذرا و بدون تعهد ارضا میکند. این گروه تمایلی به تعهد ندارند، اما فعالانه وارد تعاملات اجتماعی و جنسی میشوند. مطالعات پیشین ما نشان دادهاند که مجردهای فعال از نظر جنسی، حتی اگر بگویند تمایل کمی به رابطه دارند، در نهایت بیشتر وارد رابطه میشوند. بهعبارتی، احساسات عاشقانه آنها را درگیر میکند، حتی اگر در ابتدا چنین قصدی نداشتهاند.»
پژوهشگران تأکید میکنند که مقیاس AMRPS ابزاری برای قضاوت نیست. هدف این است که انگیزههای متنوع در فرآیند آشنایی و رابطه را بهتر درک کنیم. این ابزار میتواند به مطالعات آینده در زمینه رفتارهای عاشقانه کمک کند و به توضیح اینکه چرا برخی مجردها احساس بلاتکلیفی دارند، در حالی که دیگران بهطور فعال در جستوجوی رابطه هستند، یاری رساند.
این مطالعه همچنین روشن میکند که فشار اجتماعی برای ورود به رابطه—چه از سوی والدین، دوستان یا فرهنگ—لزومی ندارد که به موفقیت در یافتن شریک عاطفی منجر شود. در واقع، این یافته با این تصور رایج که ترغیب یا سرزنش برای تجرد باعث موفقیت در روابط میشود، در تضاد است.
البته این پژوهش محدودیتهایی هم دارد. بیشتر شرکتکنندگان جوان و ساکن کشورهای غربی بودند، بنابراین نتایج ممکن است برای بزرگسالان مسنتر یا کسانی که در فرهنگهایی با نقش پررنگ خانواده زندگی میکنند، قابل تعمیم نباشد.
«ما عمداً نمونه مطالعه اصلیمان را به افراد زیر ۴۰ سال محدود کردیم، چون هدف ما پیشبینی احتمال وارد شدن به رابطه بود، و این موضوع بیشتر در جوانترها رخ میدهد. در نتیجه، در مورد بزرگسالان مسنتر نمیتوانیم با اطمینان اظهار نظر کنیم.»
— مکدونالد
این مطالعه همچنین نتوانست دقیقاً مشخص کند که چه عواملی باعث میشود برخی انگیزهها نتایج بهتری در روابط داشته باشند—مثلاً پشتکار، اعتماد به نفس یا جذابیت ظاهری.
«مایلیم بیشتر بفهمیم که این انگیزهها چگونه رویکرد افراد به آشنایی را شکل میدهند. برای مثال، از شرکتکنندگان خواستیم اهداف خود از قرار گذاشتن را با کلمات خودشان بیان کنند. در حال کشف ارتباطات جالبی میان انگیزهها و اهداف رابطهای آنها هستیم. منتظر نتایج بعدی باشید.»
— مکدونالد
مطالعه با عنوان
«چرا خواهان رابطه عاشقانه هستید؟ تفاوتهای فردی در انگیزههای پیگیری روابط عاشقانه»
توسط جف مکدونالد، سرنا تاپار، ویلیام اس. رایان، جوان ام. چونگ، الین هون و یوبین پارک انجام شده است.
این پژوهش نشان میدهد که صرف میل به رابطه کافی نیست—چرایی این میل اهمیت دارد. فشار اجتماعی، ترس از تنهایی، یا تلاش برای تأیید گرفتن از دیگران معمولاً منجر به روابط موفق نمیشود. در مقابل، انگیزههای درونی، ارزشمحور و واقعی، شانس موفقیت در یافتن رابطه معنادار را افزایش میدهد.
مقیاس AMRPS ابزاری نوین برای سنجش انگیزههای عاشقانه افراد است و میتواند به درک بهتر رفتارهای عاشقانه، احساس سردرگمی برخی مجردها، یا دلایل میل افراد به رابطه کمک کند.
پایان/*
.
