کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای پیگیر مطالبات بازنشستگان، در ماه‌های گذشته نشست‌ها و اظهارنظرهای متعددی درباره وضعیت معیشتی، درمانی و حقوقی این قشر داشته است. در این گزارش، تمامی جزئیات مطرح‌شده از سوی مسئولان این کانون و پاسخ‌های سازمان تأمین اجتماعی پوشش داده شده است.

زمان پرداخت معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی چه زمانی است؟

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بازنشستگان در سال ۱۴۰۵، زمان پرداخت معوقات حقوق فروردین و اردیبهشت ماه است. علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران، در این باره اظهار کرده است که هنوز مشخص نیست زمان پرداخت معوقات چه زمانی خواهد بود و آیا به صورت یکجا پرداخت می‌شود یا مرحله به مرحله.

بر اساس گزارش اَندیشه معاصر، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که پرداخت معوقات مابه‌التفاوت افزایش حقوق سالیانه و مرحله سوم متناسب‌سازی مربوط به فروردین ماه ۱۴۰۵ از روز نهم شهریور ماه آغاز شده و به ترتیب حروف الفبا، همه روزه (به جز روزهای تعطیل) به صورت مستمر و تدریجی در حال انجام است. این سازمان تأکید کرده که هیچ وقفه و توقفی در این زمینه به وجود نیامده و پرداخت‌ها بر اساس منابع مالی و چارچوب زمانی اعلام‌شده به اتمام خواهد رسید.

با این حال، علی‌اصغر رضایی، عضو هیئت‌مدیره کانون عالی بازنشستگان، از پرداخت نامنظم معوقات فروردین بازنشستگان خبر داده و گفته است که پرداخت‌ها مطابق جدول اعلام‌شده و بر اساس حروف الفبا انجام نشده و روند واریزها نامنظم است. وی کمبود منابع مالی را مهم‌ترین دلیل کندی پرداخت‌ها عنوان کرده است.

چه میزان از معوقات بازنشستگان پرداخت شده است؟

علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان تهران، برآورد کرده است که با پیش رفتن پرداخت‌ها تا حرف پنجم حروف الفبا، فقط معوقات حدود شش درصد از بازنشستگان پرداخت شده است. او تعداد کل مشمولان را پنج میلیون و ۳۰۰ هزار نفر عنوان کرده و گفته است که پرداخت طلب بخش بزرگی از بازنشستگان همچنان باقی مانده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تأمین اجتماعی برای پرداخت معوقات فروردین از یکی از بانک‌ها ۴۱ هزار میلیارد تومان منابع در قالب اوراق استقراض دریافت کرده بود. در همین گزارش‌ها آمده است که نزدیک به ۹۰ درصد اوراق خریداری‌شده به فروش نرسیده و همین موضوع پرداخت مطالبات حدود چهار میلیون بازنشسته را با ابهام روبه‌رو کرده است.

چرا پرداخت معوقات بازنشستگان با تأخیر مواجه شده است؟

پرویز احمدی پنجکی، عضو هیئت‌مدیره کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، با انتقاد از تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان گفته است: «ما نمی‌خواهیم با بازنشستگان مانند افراد نیازمند رفتار شود و برای پرداخت مطالباتشان منتظر بمانند. معوقه، حق بازنشسته است و باید در زمان خودش پرداخت شود».

وی افزوده است: «وقتی قرار بوده مبلغی در فروردین‌ماه پرداخت شود اما پرداخت آن به ماه‌های بعد موکول می‌شود، ارزش واقعی این پول برای بازنشسته کاهش پیدا می‌کند. قیمت کالاها و هزینه‌های زندگی در این مدت افزایش یافته و بنابراین مبلغی که با تأخیر پرداخت می‌شود، دیگر قدرت خرید زمان مقرر را ندارد».

پنجکی تأکید کرده است: «بازنشسته نمی‌تواند با وعده‌های کلی برنامه‌ریزی کند. باید مشخص باشد مطالبات مربوط به هر ماه چه زمانی پرداخت خواهد شد و سازمان تأمین اجتماعی چه برنامه‌ای برای تسویه معوقات دارد».

جزئیات افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که احکام افزایش سالانه و مرحله نهایی متناسب‌سازی حقوق حدود ۵.۲ میلیون بازنشسته و مستمری‌بگیر صادر شده و از طریق سامانه‌های غیرحضوری در دسترس است.

بر اساس اطلاعیه این سازمان، افزایش مستمری‌ها مطابق مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی و مصوبه اسفند ۱۴۰۴ شورای‌عالی کار اعمال شده است. در این چارچوب، مستمری حداقل‌بگیران نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته و حداقل حقوق آنها در سال جاری به ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال رسیده است.

همچنین مستمری سایر سطوح مزدی نسبت به سال قبل ۴۵ درصد افزایش یافته و علاوه بر آن مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال نیز به حقوق آنان افزوده شده است. به طور میانگین، افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی حدود ۵۰ درصد اعلام شده که در مقایسه با برخی صندوق‌های بازنشستگی دیگر، رشد بیشتری داشته است.

مرحله سوم متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان چگونه اجرا شد؟

در کنار افزایش سالانه حقوق، مرحله سوم و نهایی طرح متناسب‌سازی نیز در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است. این طرح بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه طی سه سال اجرا شده و هدف آن رساندن مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر به حدود ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری است.

مرحله نخست این طرح در سال ۱۴۰۳ با ۴۰ درصد، مرحله دوم در سال ۱۴۰۴ با ۳۰ درصد و مرحله سوم در سال ۱۴۰۵ با ۳۰ درصد باقی‌مانده اجرا شده است. بر اساس توضیح سازمان تأمین اجتماعی، متناسب‌سازی به معنای پرداخت مبلغ یکسان به همه افراد نیست، بلکه با فرمول قانونی مشخص محاسبه و به مستمری ماهانه افزوده شده است.

مزایای جانبی بازنشستگان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که مزایای جانبی بازنشستگان در سال جاری در سطح سال گذشته پرداخت خواهد شد. بر این اساس:

کدام مزایای بازنشستگان تامین اجتماعی متوقف شده است؟

علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران، از توقف پرداخت برخی مزایای بازنشستگان خبر داده است. یکی از این موارد، پرداخت «کمک هزینه عائله‌مندی» برای بازماندگانی است که همسر خود را از دست داده‌اند. مبلغ حق همسر برای این گروه حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بوده که از سال جاری پرداخت آن متوقف شده است.

در کنار آن، مبلغ ۷۱۶ هزار تومان نیز که با هدف «حفظ قدرت خرید حداقل‌بگیران» و براساس نامه‌ای که در دوران سرپرستی ریاست‌جمهوری توسط محمد مخبر و با امضای وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورد تأکید قرار گرفته بود، دیگر پرداخت نمی‌شود.

دهقان‌کیا توضیح داده است: «بر اساس آن مصوبه مقرر شده بود معادل ۱۰ درصد حداقل دستمزد به حداقل‌بگیران پرداخت شود که در آن زمان مبلغ آن ۷۱۶ هزار تومان بود. این رقم دو سال پرداخت شد اما متأسفانه در سال سوم متوقف شد، در نتیجه، بازمانده‌ای که تمامی شرایط گذشته را دارد، اکنون با کاهش حدود دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی دریافتی خود مواجه شده است».

آیا حق مسکن و بن بازنشستگان افزایش یافته است؟

رئیس کانون بازنشستگان استان تهران در ادامه با انتقاد از عدم افزایش برخی مزایای جانبی بازنشستگان گفته است: «علاوه بر موضوعات فوق، امسال بن و حق مسکن بازنشستگان نیز افزایش پیدا نکرده و حق‌مسکن و حق‌بن بازنشستگان همچنان ۶۷۰ هزار تومان باقی مانده است».

وی با اشاره به سایر مطالبات بازنشستگان افزوده است: «طی سال‌های گذشته هر میزان افزایش در حق همسر و حق اولاد کارکنان دولت اعمال می‌شد، همان میزان نیز برای بازنشستگان تأمین اجتماعی در نظر گرفته می‌شد. امسال نیز دولت مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به حق همسر اضافه کرده اما سازمان تأمین اجتماعی این افزایش را برای بازنشستگان اعمال نکرده است. همچنین افزایش حق اولاد نیز مطابق رویه سال‌های گذشته برای بازنشستگان اجرا نشده و این موضوع نیز یکی دیگر از محورهای پیگیری ماست».

مشکلات مالی سازمان تأمین اجتماعی چه تأثیری بر حقوق بازنشستگان دارد؟

علی دهقان‌کیا با اشاره به مشکلات مالی سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرده است: «مسئولان دلیل اصلی این وضعیت را کسری بودجه عنوان می‌کنند. بخشی از این مسئله ناشی از مصوبات حمایتی دولت است که براساس آن برخی شرکت‌های آسیب‌دیده از پرداخت حق بیمه برای دو تا سه ماه معاف شده‌اند».

وی افزوده است: «همچنین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است واحدهایی که با کمبود مواد اولیه مواجه هستند نیز می‌توانند دو تا سه ماه حق بیمه پرداخت نکنند. از سوی دیگر تعداد بیمه‌پردازان سازمان نیز کاهش یافته و مجموعه این عوامل موجب افت شدید درآمدهای تأمین اجتماعی شده است».

دهقان‌کیا تأکید کرده است: «حدود ۹۰ درصد منابع مورد نیاز برای پرداخت حقوق بازنشستگان از محل حق بیمه‌ها تأمین می‌شود؛ بنابراین وقتی به کارفرمایان اجازه داده می‌شود حق بیمه پرداخت نکنند، نتیجه آن کاهش منابع و ایجاد مشکل در پرداخت مستمری‌ها خواهد بود. انتظار ما از دولت این است که اگر قصد حمایت از بنگاه‌های اقتصادی را دارد، این حمایت را از محل منابع عمومی انجام دهد؛ همان‌طور که می‌تواند برای مدتی مالیات دریافت نکند. اما نباید هزینه این حمایت‌ها از محل منابع بازنشستگان و سازمان تأمین اجتماعی تأمین شود».

بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی چقدر است؟

علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شهرستان تهران، در نشست خبری مردادماه ۱۴۰۵ اعلام کرده است که بدهی‌های دولت به سازمان تأمین‌اجتماعی حدود ۱۲۰۰ همت است.

وی همچنین با اشاره به ماده ۴۱ قانون کار گفته است: «متأسفانه این بند از قانون در سال‌های گذشته به درستی اجرا نشده است. سبد معیشت خانوار به ۹۰ میلیون تومان رسیده و اگر خانواده‌ای کمتر از میزان دریافتی را دارد، به سختی گذران زندگی می‌کند».

دهقان‌کیا افزوده است: «تورم واقعی را در جامعه ببینیم و نباید به نرخ تورم بانک مرکزی بسنده کنیم. افزایش دستمزد از سال ۱۳۵۹ تا امروز، خیلی کمتر از نرخ تورم در کشور بوده است، به طوری که یک پنجم نسبت به تورم واقعی افزایش یافته است».

وضعیت درمان بازنشستگان تامین اجتماعی چگونه است؟

محمد اسدی، رئیس کانون عالی بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی، اعلام کرده است که ۶۰ درصد هزینه‌های زندگی بازنشستگان صرف درمان می‌شود.

وی افزوده است: «سیاست کلان کشور در حوزه درمان دچار ایراداتی است. زیرا، ما هیچ نماینده‌ای در شورای عالی بیمه نداریم و سازمان‌های بیمه‌گر هستند که برای دارو و درمان مردم تصمیم می‌گیرند».

اسدی ادامه داده است: «دولت سالانه ۴۰۰ همت تعهدات بیمه‌ای دارد که پرداخت نمی‌کند. در نتیجه، مشکلاتی برای بیمه‌شدگان ایجاد می‌شود که نمونه آشکار آن، تأخیر در پرداخت حقوق بازنشستگان است».

علی اصغر بیات، رئیس کانون بازنشستگان استان تهران نیز گفته است: «گران‌ترین کالا در کشور، در حال حاضر درمان است و در توان هیچ بازنشسته‌ای نیست که پول یک عمل جراحی را بدهد. اگر حق بیمه تکمیلی بازنشستگان و مستمری‌بگیران به موقع پرداخت شود، شرایط یک مقدار بهتر خواهد شد».

نحوه مشاهده احکام جدید بازنشستگان تامین اجتماعی

احکام جدید بازنشستگان و مستمری‌بگیران از طریق اپلیکیشن «تأمین من» و سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir قابل مشاهده، دریافت و چاپ است و نیازی به مراجعه حضوری به شعب وجود ندارد. همچنین مستمری‌بگیران می‌توانند جزئیات محاسبات متناسب‌سازی حقوق خود را از طریق ابزار محاسبه آنلاین در همین سامانه مشاهده کنند.

در صورت وجود هرگونه سوال یا اعتراض به احکام صادره نیز امکان ثبت درخواست از طریق سامانه مرکز ارتباطات مردمی به نشانی ۱۴۲۰.tamin.ir فراهم است و متقاضیان می‌توانند با دریافت کد پیگیری روند رسیدگی را بدون مراجعه حضوری دنبال کنند. همچنین مرکز پاسخگویی سازمان با شماره ۱۴۲۰ از سراسر کشور آماده ارائه راهنمایی به بازنشستگان و مستمری‌بگیران است.

نکات مهم / تذکرات / هشدارها

۱. زمان پرداخت معوقات همچنان نامشخص است: بر اساس اظهارات مسئولان کانون بازنشستگان، زمان دقیق پرداخت معوقات فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ هنوز مشخص نیست و پرداخت‌ها به صورت نامنظم انجام می‌شود.

۲. توقف برخی مزایای جانبی: کمک‌هزینه عائله‌مندی برای بازماندگان (حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان) و مبلغ ۷۱۶ هزار تومانی حمایت از حداقل‌بگیران از سال جاری متوقف شده است.

۳. عدم افزایش حق مسکن و بن: حق مسکن و بن بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ افزایش نیافته و همچنان ۶۷۰ هزار تومان باقی مانده است.

۴. عدم اعمال افزایش حق همسر و حق اولاد: افزایش ۵۰۰ هزار تومانی حق همسر که دولت برای کارکنان اعمال کرده، برای بازنشستگان تأمین اجتماعی اجرا نشده است.

۵. مشکلات مالی سازمان: کسری بودجه، معافیت‌های بیمه‌ای کارفرمایان و کاهش تعداد بیمه‌پردازان، منابع سازمان تأمین اجتماعی را با چالش جدی مواجه کرده است.

۶. پیگیری مطالبات از طریق مجاری رسمی: بازنشستگان می‌توانند سوالات و اعتراضات خود را از طریق سامانه ۱۴۲۰.tamin.ir و شماره تلفن ۱۴۲۰ پیگیری کنند.

۷. مشاهده احکام از طریق سامانه غیرحضوری: احکام جدید از طریق es.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» قابل مشاهده است و نیازی به مراجعه حضوری نیست.

جمع‌بندی کاربردی

اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که وضعیت بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با چالش‌های متعددی همراه بوده است. از یک سو، افزایش حقوق و مرحله سوم متناسب‌سازی اعمال شده و از سوی دیگر، تأخیر در پرداخت معوقات، توقف برخی مزایا و مشکلات مالی سازمان، شرایط را برای این قشر دشوارتر کرده است.

مهم‌ترین نکاتی که بازنشستگان باید بدانند عبارتند از:

• زمان پرداخت معوقات: هنوز مشخص نیست و پرداخت‌ها به صورت نامنظم در حال انجام است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که پرداخت‌ها بر اساس حروف الفبا ادامه دارد.

• مزایای متوقف‌شده: کمک‌هزینه عائله‌مندی برای بازماندگان و مبلغ ۷۱۶ هزار تومانی حمایت از حداقل‌بگیران متوقف شده است.

• افزایش حقوق: حداقل‌بگیران ۶۰ درصد و سایر سطوح ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت افزایش داشته‌اند.

• سامانه‌های مشاهده احکام: از طریق es.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» قابل دسترسی است.

• پیگیری مطالبات: از طریق سامانه ۱۴۲۰.tamin.ir و شماره ۱۴۲۰.

اَندیشه معاصر توصیه می‌کند که بازنشستگان برای پیگیری مطالبات خود فقط به مجاری رسمی سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنند و اخبار مربوط به زمان پرداخت معوقات را از وب‌سایت Tamin.ir و کانال‌های رسمی این سازمان پیگیری نمایند.

سوالات متداول

۱. زمان پرداخت معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی چه زمانی است؟

بر اساس اظهارات مسئولان کانون بازنشستگان، زمان دقیق پرداخت معوقات هنوز مشخص نیست. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که پرداخت‌ها از ۹ شهریور آغاز شده و به ترتیب حروف الفبا ادامه دارد، اما تاریخ دقیق اتمام واریز برای همه بازنشستگان اعلام نشده است.

۲. چه میزان از معوقات بازنشستگان پرداخت شده است؟

بر اساس برآورد رئیس کانون بازنشستگان تهران، تاکنون فقط معوقات حدود شش درصد از بازنشستگان پرداخت شده است.

۳. آیا مزایای جانبی بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است؟

خیر، بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، مزایای جانبی بازنشستگان در سال جاری در سطح سال گذشته پرداخت می‌شود. حق مسکن و بن بازنشستگان همچنان ۶۷۰ هزار تومان باقی مانده است.

۴. کدام مزایای بازنشستگان متوقف شده است؟

کمک‌هزینه عائله‌مندی برای بازماندگان (حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان) و مبلغ ۷۱۶ هزار تومانی حمایت از حداقل‌بگیران از سال جاری متوقف شده است.

۵. افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ چقدر بوده است؟

حداقل‌بگیران ۶۰ درصد افزایش و سایر سطوح ۴۵ درصد افزایش به علاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال دریافت کرده‌اند.

۶. مرحله سوم متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان چگونه اجرا شد؟

مرحله سوم متناسب‌سازی با ۳۰ درصد باقی‌مانده در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است. این طرح طی سه سال اجرا شده و هدف آن رساندن مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر به حدود ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری است.

۷. احکام جدید بازنشستگان از کجا قابل مشاهده است؟

احکام جدید از طریق اپلیکیشن «تأمین من» و سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir قابل مشاهده، دریافت و چاپ است.

۸. بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی چقدر است؟

بر اساس اعلام رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شهرستان تهران، بدهی‌های دولت به سازمان تأمین‌اجتماعی حدود ۱۲۰۰ همت است.

۹. چرا پرداخت معوقات بازنشستگان با تأخیر مواجه شده است؟

کمبود منابع مالی، معافیت‌های بیمه‌ای کارفرمایان و کاهش تعداد بیمه‌پردازان از مهم‌ترین دلایل تأخیر در پرداخت معوقات عنوان شده است.

۱۰. وضعیت درمان بازنشستگان تامین اجتماعی چگونه است؟

بر اساس اعلام رئیس کانون عالی بازنشستگان، ۶۰ درصد هزینه‌های زندگی بازنشستگان صرف درمان می‌شود. بازنشستگان از وضعیت درمان ناراضی هستند و بیمه تکمیلی نیز مشکلاتی ایجاد کرده است.

۱۱. چگونه می‌توان به احکام جدید اعتراض کرد؟

امکان ثبت درخواست از طریق سامانه مرکز ارتباطات مردمی به نشانی ۱۴۲۰.tamin.ir فراهم است و متقاضیان می‌توانند با دریافت کد پیگیری روند رسیدگی را دنبال کنند.

۱۲. شماره تماس مرکز پاسخگویی سازمان تأمین اجتماعی چیست؟

مرکز پاسخگویی سازمان با شماره ۱۴۲۰ از سراسر کشور آماده ارائه راهنمایی به بازنشستگان و مستمری‌بگیران است.