سامانه خودنویس با نشانی رسمی khodnevis.mrud.ir به عنوان بستر دولتی ثبت قراردادهای اجاره، امکان ثبت رایگان اجارهنامه بدون پرداخت کمیسیون مشاور املاک را فراهم کرده است. بر اساس گزارش اَندیشه معاصر، موجران و مستاجران میتوانند به صورت شبا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ سامانه خودنویس املاک به عنوان نسخه جدید سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات (ایران املاک)، توسط وزارت راه و شهرسازی و در راستای شفافسازی بازار مسکن راهاندازی شده است. این سامانه با هدف حذف واسطهها، صرفهجویی در هزینهها و افزایش شفافیت در ثبت قراردادهای ملکی طراحی شده و از سال ۱۴۰۳ ثبت قراردادهای اجاره در آن الزامی شده است.
اَندیشه معاصر در این گزارش، جزئیات کامل سامانه خودنویس، نحوه ورود و ثبتنام، مراحل ثبت قرارداد اجاره، دریافت کد رهگیری، استعلام اعتبار قرارداد، مزایا و چالشهای این سامانه و هشدار مهم درباره اعتبار حقوقی قراردادهای ثبتشده را بررسی میکند. همچنین تمامی اطلاعات لازم برای موجران، مستاجران و مشاوران املاک که نیاز به استفاده از این سامانه دارند، در این گزارش پوشش داده شده است.
سامانه خودنویس به نشانی khodnevis.mrud.ir یک بستر آنلاین و رایگان است که توسط وزارت راه و شهرسازی راهاندازی شده و امکان ثبت قراردادهای اجاره املاک مسکونی و غیرمسکونی را برای اشخاص حقیقی، حقوقی و مشاوران املاک فراهم میکند .
این سامانه که از خردادماه ۱۴۰۲ به عنوان نسخه جدید سامانه «ایران املاک» راهاندازی شد، با هدف دیجیتالیسازی معاملات و کاهش تخلفات در بازار مسکن فعالیت خود را آغاز کرد . طبق ماده ۱۸ قانون جهش تولید مسکن، از سال ۱۴۰۳ ثبت همه قراردادهای اجاره در سامانه خودنویس الزامی شده است .
مهمترین اهداف راهاندازی سامانه خودنویس:
شفافسازی بازار مسکن و کاهش تخلفات
حذف واسطهها و کاهش هزینههای مردم
نظارت دولت بر قراردادهای اجاره
شناسایی خانههای خالی و تکمیل بانک مالیاتی
تسهیل فرآیند ثبت قرارداد به صورت غیرحضوری
آدرس رسمی سامانه خودنویس به شرح زیر است:
https://khodnevis.mrud.ir
متقاضیان برای استفاده از خدمات این سامانه باید از این نشانی استفاده کنند. این سامانه تحت نظارت مستقیم وزارت راه و شهرسازی فعالیت میکند .
فرآیند ورود در سامانه خودنویس از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام میشود. این مدل ورود باعث میشود کاربر بدون ساختن رمز عبورهای متعدد، صرفاً با شماره موبایل به نام خودش وارد حساب کاربری شود .
مراحل ورود به سامانه:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله ۱ | وارد سایت khodnevis.mrud.ir شوید |
| مرحله ۲ | روی گزینه «ورود» کلیک کنید |
| مرحله ۳ | به درگاه دولت هوشمند منتقل میشوید |
| مرحله ۴ | شماره تلفن همراه به نام خود را وارد کنید |
| مرحله ۵ | کد امنیتی را تایپ کنید |
| مرحله ۶ | رمز یکبار مصرف ۵ رقمی پیامکشده را وارد کنید |
| مرحله ۷ | وارد پنل کاربری خودنویس میشوید |
اگر قصد ثبت قرارداد به نام شرکت یا سازمان را دارید باید گزینه ورود اشخاص حقوقی را انتخاب کنید. برای اجارهنامههای معمول مسکونی، ورود به عنوان شخص حقیقی کافی است .
اگر اولین بار است که از این مسیر استفاده میکنید، ثبتنام معمولاً همان بار اول و در جریان ورود تکمیل میشود. اطلاعات پایه هویتی مانند نام، نام خانوادگی و کد ملی از مسیرهای رسمی استعلام شده و در پروفایل شما قرار میگیرد .
در مرحله تکمیل ثبتنام، معمولاً لازم است کد پستی محل سکونت فعلی را تأیید کنید. برای اینکه قرارداد در سامانه جلو برود، موجر، مستاجر و در صورت نیاز شاهدان باید حداقل یک بار وارد سامانه شوند تا کارتابل و پروفایلشان فعال شود .
سامانه برای کاهش تخلف و افزایش امنیت، چند سطح اعتبارسنجی را در روند کار اعمال میکند :
| نوع بررسی | توضیحات |
|---|---|
| تطبیق کد ملی و شماره موبایل | از طریق سرویسهای حاکمیتی (مانند شاهکار) |
| بررسی مالکیت ملک | برای موجر (در حد استعلامهای سامانه) |
| کنترل شرایط عمومی | سن قانونی و برخی محدودیتهای معاملاتی |
یکی از خطاهای پرتکرار کاربران این است که میگویند «ملک در لیست املاک من نیست». توضیحی که معمولاً مطرح میشود این است که اطلاعات ملک باید ابتدا در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت یا اظهار شده باشد تا بعد از تأیید، در خودنویس قابل مشاهده شود .
اصلیترین بخش سامانه، ایجاد قرارداد اجاره و ارسال آن برای طرف مقابل است. در بسیاری از موارد، موجر روند را آغاز میکند، اما ممکن است مستاجر هم پیشنویس را ایجاد کند .
مراحل ثبت قرارداد:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله ۱ | وارد پنل کاربری شوید و گزینه «ایجاد قرارداد جدید» را انتخاب کنید |
| مرحله ۲ | نقش خود را مشخص کنید: موجر یا مستاجر |
| مرحله ۳ | نوع معامله و نوع کاربری ملک (مسکونی، تجاری و…) را انتخاب کنید |
| مرحله ۴ | اطلاعات هویتی موجر را وارد کنید |
| مرحله ۵ | میزان مالکیت (مثلاً چند دانگ از ۶ دانگ) را مشخص کنید |
| مرحله ۶ | در صورت وجود، سایر موجران را اضافه کنید |
| مرحله ۷ | جزئیات قرارداد، تعهدات طرفین و اطلاعات مستاجر را ثبت کنید |
| مرحله ۸ | لینک تکمیل اطلاعات را برای مستاجر ارسال کنید |
| مرحله ۹ | مستاجر اطلاعات خود را وارد و قرارداد را تأیید میکند |
| مرحله ۱۰ | کد رهگیری ۱۳ رقمی صادر میشود |
سامانه خودنویس خدمات متنوعی را بدون نیاز به مراجعه حضوری و به صورت رایگان ارائه میدهد :
| خدمت | توضیحات |
|---|---|
| ثبت قرارداد اجاره | بدون هزینه و کاملاً رایگان |
| دریافت کد رهگیری | کد ۱۳ رقمی رسمی |
| استعلام اعتبار اجارهنامه | از طریق کد رهگیری |
| بررسی اهلیت طرفین | با همکاری قوه قضائیه |
| تصدیق اسناد | با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک |
| جلسه مجازی | برای ثبت قرارداد |
| پشتیبانی آنلاین | تا ساعت ۱۲ شب |
| دسترسی ۲۴ ساعته | امکان استفاده در تمام ساعات شبانهروزی |
برای استعلام کد رهگیری در سامانه خودنویس، مراحل زیر باید طی شود :
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله ۱ | وارد سامانه شوید و گزینه استعلام کد رهگیری قرارداد را انتخاب کنید |
| مرحله ۲ | نوع کاربر (شخص حقیقی/حقوقی) را تعیین کنید |
| مرحله ۳ | شماره ملی موجر یا مستاجر را وارد کنید |
| مرحله ۴ | کد رهگیری ۱۳ رقمی مربوط به قرارداد را درج نمایید |
| مرحله ۵ | نتیجه استعلام از سوی سامانه نمایش داده خواهد شد |
بر اساس گزارشهای منتشرشده، سامانه خودنویس تاکنون دستاوردهای قابل توجهی داشته است :
| شاخص | آمار |
|---|---|
| تعداد کاربران ثبتنامشده | حدود ۸ میلیون نفر |
| تعداد قراردادهای ثبتشده | بیش از ۱.۳ میلیون قرارداد |
| کد رهگیری صادرشده در بخش اجاره | بیش از ۱.۱ میلیون کد |
| املاک مسکونی | یک میلیون مورد |
| املاک تجاری و اداری | ۱۳۵ هزار مورد |
| میزان صرفهجویی | بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان |
سامانه خودنویس دارای مزایای متعددی است که مهمترین آنها عبارتند از :
۱. صرفهجویی در زمان و هزینه:
ثبت قرارداد در این سامانه کاملاً رایگان است و نیازی به پرداخت حق کمیسیون مشاور املاک نیست. طرفین قرارداد میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن فرآیند را تکمیل کنند.
۲. افزایش امنیت معاملات:
با صدور کد رهگیری رایگان برای تمامی اجارهنامهها، تعهدات موجر و مستاجر به صورت رسمی و قانونی ثبت شده و امکان استعلام لحظهای از طریق کد ملی فراهم میگردد.
۳. شفافیت در قیمتگذاری:
با ثبت قراردادها در سامانه، امکان سوداگری و معاملات غیرواقعی به شدت کاهش مییابد و شفافیت در سطح بازار افزایش پیدا میکند.
۴. پیشگیری از تخلفات:
ثبت قراردادها در سامانه از تخلفاتی مانند فروش یا اجاره چندباره یک ملک به افراد مختلف جلوگیری میکند.
۵. پشتوانه قانونی:
تمامی قراردادهای ثبتشده در سامانه خودنویس از پشتوانه قانونی برخوردارند و در صورت بروز اختلاف، به عنوان سند در محاکم قضایی قابل استناد هستند .
در آخرین بهروزرسانی سامانه، سه سرویس جدید به ویژگیهای آن افزوده شده است :
| سرویس | توضیحات |
|---|---|
| بررسی اهلیت | با همکاری قوه قضائیه |
| تصدیق سند | با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک |
| جلسه مجازی | برای ثبت قرارداد از راه دور |
این خدمات به طرفین معامله کمک میکند تا پس از رؤیت ملک و اسناد مربوط به آن با اطمینان بیشتر نسبت به انعقاد قرارداد اقدام کنند .
با وجود مزایای متعدد، سامانه خودنویس با چالشها و انتقاداتی نیز مواجه بوده است :
۱. حذف واسطه و گسترش مشکلات حقوقی:
برخی کارشناسان معتقدند که با حذف واسطه بین موجر و مستاجر، مشکلات حقوقی در بازار مسکن گسترش یافته است. در بسیاری از کشورها، ارتباط مستأجر و صاحبخانه به صورت مستقیم نیست و واسطهای برای رفع چالشهای دو طرف وجود دارد .
۲. نبود زیرساختهای لازم:
نبود زیرساختهای مناسب، از جمله راهاندازی سامانه «ساغر» برای ثبت ملک بدون سند، یکی از چالشهای اساسی است که هنوز محقق نشده است .
۳. نواقص فنی:
نواقص فنی در تنظیم قراردادهای یکسان و ناتوانی در ثبت اقاله، زمینه سوءاستفاده و اختلال در فعالیت صنف مشاوران املاک را ایجاد کرده است .
۴. عدم اعتبار حقوقی کامل:
بسیاری از قراردادهای غیرمشمول قانون الزام به صورت پیشنویس و با شناسه یکتا در سامانه ثبت میشوند، در حالی که این پیشنویسها بدون تأیید دفتر اسناد رسمی فاقد اعتبار حقوقی هستند .
۵. عدم استقبال برخی گروهها:
برخی گروهها مانند مشاورین املاک و برخی سرمایهگذاران از این سامانه استقبال نکردهاند .
بر اساس گزارشهای منتشرشده، سامانه خودنویس جامعیت کاملی ندارد :
خانههای برخی از شهرهای کوچک فاقد سند رسمی هستند و به راحتی معاملات در قالب اجاره یا سایر شیوهها، خارج از سامانه انجام میشود
افرادی که به دنبال سوداگری و سرمایهگذاری غیرشفاف در بازار املاک هستند، روشهای جایگزینی مانند استفاده از دفاتر اسناد رسمی را برای دور زدن این سامانه به کار میگیرند
برخی از مردم اعتماد لازم را ندارند و ترجیح میدهند معاملات خود را خارج از سیستم رسمی انجام دهند
بر اساس مصوبه جدید شورای عالی امنیت ملی، قراردادهای اجاره مسکن و تجاری که تاریخ انقضای آنها در بازه زمانی اعلامشده به پایان میرسد، به صورت خودکار به مدت دو ماه تمدید میشوند. وزارت راه و شهرسازی موظف است فرآیند تمدید خودکار را در سامانه «خودنویس» فعال کند تا مشاوران املاک به راحتی بتوانند از این قابلیت استفاده کنند .
بر اساس اعلام مدیر سامانه خودنویس، در برنامه است تا در آینده نزدیک، خدمات زیر به سامانه افزوده شود :
اجارههای کوتاهمدت
خرید و فروش سرقفلی
پنل نمایندگان
امکان ایجاد پیشنویس قرارداد
خدمات بانکی برای تسهیل انتقال پول و اجرای تعهدات قراردادی
۱. آدرس رسمی سامانه: khodnevis.mrud.ir تنها مرجع معتبر برای ثبت قرارداد اجاره است.
۲. ثبت رایگان: ثبت قرارداد در سامانه خودنویس کاملاً رایگان است و نیازی به پرداخت کمیسیون مشاور املاک نیست.
۳. هشدار درباره اعتبار حقوقی: قراردادهای ثبتشده در خودنویس تا زمان تأیید نهایی در دفاتر اسناد رسمی، اعتبار حقوقی کامل ندارند.
۴. الزام قانونی: طبق ماده ۱۸ قانون جهش تولید مسکن، از سال ۱۴۰۳ ثبت همه قراردادهای اجاره در سامانه خودنویس الزامی شده است.
۵. احراز هویت: برای استفاده از سامانه، باید از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند احراز هویت شوید.
۶. فعالسازی پروفایل: برای اینکه قرارداد در سامانه جلو برود، موجر، مستاجر و در صورت نیاز شاهدان باید حداقل یک بار وارد سامانه شوند.
۷. ثبت ملک در سامانه املاک و اسکان: اگر ملک شما در خودنویس نمایش داده نمیشود، ابتدا باید اطلاعات ملک در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت شده باشد.
اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که سامانه خودنویس با آدرس رسمی khodnevis.mrud.ir به عنوان بستر دولتی ثبت قراردادهای اجاره، امکان ثبت رایگان اجارهنامه بدون پرداخت کمیسیون مشاور املاک را فراهم کرده است. این سامانه که توسط وزارت راه و شهرسازی راهاندازی شده، با هدف حذف واسطهها، صرفهجویی در هزینهها و افزایش شفافیت در ثبت قراردادهای ملکی فعالیت میکند.
مهمترین نکاتی که موجران و مستاجران باید بدانند عبارتند از:
آدرس سامانه: khodnevis.mrud.ir
نحوه ورود: از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند
ثبت رایگان: بدون پرداخت کمیسیون مشاور املاک
دریافت کد رهگیری: کد ۱۳ رقمی رسمی
الزام قانونی: از سال ۱۴۰۳ ثبت قراردادهای اجاره در این سامانه الزامی است
هشدار مهم: قراردادهای ثبتشده تا زمان تأیید در دفاتر اسناد رسمی، اعتبار حقوقی کامل ندارند
اَندیشه معاصر توصیه میکند که موجران و مستاجران برای ثبت قرارداد اجاره خود از سامانه رسمی با آدرس اعلامشده استفاده کنند و برای اطلاع از آخرین اخبار و اطلاعیههای مربوط به این سامانه، وبسایت رسمی وزارت راه و شهرسازی را دنبال کنند.
سامانه خودنویس به نشانی khodnevis.mrud.ir یک بستر آنلاین و رایگان است که توسط وزارت راه و شهرسازی راهاندازی شده و امکان ثبت قراردادهای اجاره املاک مسکونی و غیرمسکونی را فراهم میکند .
آدرس رسمی سامانه خودنویس khodnevis.mrud.ir است .
فرآیند ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام میشود. کافی است شماره تلفن همراه به نام خود را وارد کرده و کد ارسالشده را تأیید کنید .
بله، ثبت قرارداد در سامانه خودنویس کاملاً رایگان است و نیازی به پرداخت حق کمیسیون مشاور املاک نیست .
اطلاعات هویتی طرفین، مشخصات ملک، مبلغ معامله یا اجاره، مدت قرارداد، شرایط پرداخت و سایر بندهای توافقشده ثبت میشود .
پس از تکمیل مراحل ثبت قرارداد و تأیید طرفین، کد رهگیری ۱۳ رقمی به صورت خودکار صادر میشود .
برای استعلام، کد رهگیری ۱۳ رقمی به همراه کد ملی یکی از طرفین قرارداد (موجر یا مستاجر) را در بخش استعلام سامانه وارد کنید .
قراردادهای ثبتشده در سامانه خودنویس از پشتوانه قانونی برخوردارند و در صورت بروز اختلاف، به عنوان سند در محاکم قضایی قابل استناد هستند. با این حال، برای اعتبار حقوقی کامل، تأیید نهایی در دفاتر اسناد رسمی ضروری است .
اطلاعات ملک باید ابتدا در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت یا اظهار شده باشد تا بعد از تأیید، در خودنویس قابل مشاهده شود .
سرویس بررسی اهلیت، تصدیق سند و جلسه مجازی به سامانه خودنویس افزوده شده است .
بله، برخی کارشناسان معتقدند حذف واسطه بین موجر و مستاجر مشکلات حقوقی را گسترش داده و نواقص فنی نیز زمینه سوءاستفاده را فراهم کرده است. همچنین بسیاری از قراردادهای ثبتشده به صورت پیشنویس، بدون تأیید دفتر اسناد رسمی فاقد اعتبار حقوقی هستند .
در برنامه است تا اجارههای کوتاهمدت، خرید و فروش سرقفلی، پنل نمایندگان و امکان ایجاد پیشنویس قرارداد به سامانه افزوده شود .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
