به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ نسل جدید کارت ملی هوشمند با هدف تغییر شیوه احراز هویت شهروندان و کاهش وابستگی خدمات اداری به ارائه کپی مدارک طراحی شده است.
بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، در کارتهای جدید، لایه هویت و لایه خدمت با یکدیگر تلفیق میشوند و زیرساختهای آنلاین امکان استعلام سریع اطلاعات هویتی را فراهم میکنند.
یکی از تفاوتهای مهم این نسل با کارتهای فعلی، استفاده از QR کد دوبعدی رمزگذاریشده به جای تراشه فیزیکی است.

کارت ملی هوشمند دردسرساز شد؛ صف های طولانی و اعتراض مردم در سراسر کشور!
کارت ملی جدید چه ویژگیهایی دارد؟
مهمترین ویژگیهای اعلامشده برای نسل جدید کارت ملی عبارتاند از:
| ویژگی |
توضیحات |
| QR کد رمزگذاریشده |
جایگزین تراشه فیزیکی |
| احراز هویت برخط |
امکان بررسی هویت از طریق زیرساخت آنلاین |
| هوش مصنوعی |
استفاده در فرآیندهای تشخیص و احراز هویت |
| کد یکبارمصرف OTP |
افزایش امنیت احراز هویت |
| استعلام آنی |
اتصال به زیرساختهای برخط |
| امنیت بیشتر |
اضافهشدن لایههای حفاظتی دیجیتال |
| حذف کپی مدارک |
حرکت به سمت ارائه دیجیتال و معتبر مدارک |
| سرعت تولید بیشتر |
کاهش زمان صدور کارت |
| دقت بیشتر در شناسایی |
رفع بخشی از مشکلات ناشی از قدیمیشدن تصویر کارت |
QR کد در کارت ملی جدید چه کاربردی دارد؟
در نسل جدید، به جای تراشه فیزیکی، یک QR کد دوبعدی رمزگذاریشده روی کارت قرار میگیرد.
طبق توضیحات ثبت احوال، این QR کد با زیرساختهای آنلاین ارتباط دارد و دستگاههای ارائهدهنده خدمات میتوانند اطلاعات هویتی معتبر را بهصورت برخط استعلام کنند.
در نتیجه، برای استفاده از این زیرساخت الزاماً به دستگاههای کارتخوان یا ریدرهای اختصاصی فعلی نیاز نخواهد بود.
آیا تراشه کارت ملی حذف میشود؟
بله؛ در طراحی نسل جدید، تراشه فیزیکی حذف و QR کد رمزگذاریشده جایگزین آن شده است.
البته حذف تراشه به معنای حذف ویژگیهای امنیتی نیست. بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، امنیت فیزیکی کارتهای قبلی حفظ شده و در کنار آن، لایههای امنیتی آنلاین به کارت جدید اضافه میشود.
احراز هویت با کارت ملی جدید چگونه انجام میشود؟
یکی از مهمترین تغییرات، حرکت از احراز هویت صرفاً مبتنی بر مشاهده تصویر کارت به سمت احراز هویت آنلاین و چندلایه است.
در این فرآیند، اطلاعات کارت، زیرساختهای برخط، هوش مصنوعی و در برخی خدمات کد یکبارمصرف ارسالشده به شماره تلفن همراه فرد میتوانند در احراز هویت نقش داشته باشند.
هدف از این تغییر، افزایش دقت و کاهش احتمال سوءاستفاده از مدارک هویتی است.
آیا با کارت ملی جدید دیگر نیازی به کپی کارت ملی نیست؟
یکی از اهداف اصلی پروژه، کاهش و در نهایت حذف نیاز به کپیگرفتن مکرر از مدارک هویتی در فرآیندهای اداری است.
ثبت احوال اعلام کرده با استفاده از زیرساخت جدید، دستگاههای خدماتدهنده میتوانند اطلاعات هویتی معتبر را به شکل الکترونیکی و با درخواست شهروند دریافت کنند.
البته عملیاتیشدن کامل این قابلیت در همه دستگاهها نیازمند اتصال و پذیرش زیرساخت جدید توسط دستگاههای خدماتدهنده است.
نقش هوش مصنوعی در کارت ملی جدید چیست؟
هوش مصنوعی یکی دیگر از فناوریهایی است که در طراحی نسل جدید زیرساخت هویتی مورد توجه قرار گرفته است.
طبق توضیحات رئیس ثبت احوال، هوش مصنوعی در کنار سایر روشهای احراز هویت میتواند به افزایش دقت تشخیص هویت کمک کند.
بنابراین کارت جدید صرفاً یک تغییر ظاهری در کارت پلاستیکی نیست، بلکه بخشی از یک زیرساخت جدید هویت دیجیتال محسوب میشود.
کارتهای ملی فعلی تا چه زمانی اعتبار دارند؟
یکی از مهمترین نکات برای دارندگان کارتهای فعلی این است که کارتهایی که تاریخ انقضای آنها تا پایان اسفند ۱۴۰۵ است، طبق اعلام ثبت احوال تا پایان سال ۱۴۰۵ دارای اعتبار خواهند بود.
بنابراین افرادی که کارت آنها در این بازه منقضی میشود، صرفاً به دلیل رسیدن تاریخ درجشده روی کارت، الزاماً نیازمند مراجعه فوری برای تعویض نیستند.
کارت ملی جدید از چه زمانی صادر میشود؟
طبق آخرین اعلام رئیس سازمان ثبت احوال، برنامه این است که نسل جدید کارت ملی هوشمند در بهار ۱۴۰۶ وارد چرخه توزیع و بهرهبرداری شود.
همچنین تمرکز اولیه برای جایگزینی کارتهای جدید بر افرادی خواهد بود که کارتهای قبلی آنها منقضی شده است.
چه کسانی در اولویت دریافت کارت جدید هستند؟
طبق توضیحات ثبت احوال، افرادی که کارتهای فعلی آنها منقضی شده است، از گروههای اصلی دریافتکننده نسل جدید خواهند بود.
یکی از دلایل این اولویت، قدیمیشدن تصویر برخی کارتهاست؛ زیرا ممکن است تصویر درجشده روی کارت با ظاهر فعلی صاحب کارت تفاوت زیادی پیدا کرده باشد و این موضوع در فرآیند شناسایی مشکل ایجاد کند.
«کیف هویت من» چه ارتباطی با کارت ملی جدید دارد؟
در کنار کارت فیزیکی، سازمان ثبت احوال روی خدمات هویت دیجیتال نیز کار کرده است.
یکی از این خدمات «کیف هویت من» است که برای ارائه دیجیتال مدارک هویتی طراحی شده و هدف آن این است که شهروند در برخی فرآیندهای اداری بتواند مدارک معتبر خود را به شکل دیجیتال ارائه کند.
این موضوع میتواند در آینده وابستگی شهروندان به حمل مدارک فیزیکی و تهیه کپی از آنها را کاهش دهد.
آیا کارت ملی جدید جعلناپذیر است؟
ثبت احوال تأکید کرده نمیتوان درباره هیچ کارت یا سامانهای ادعای «جعل صفر» داشت.
با این حال، نسل جدید با ترکیب ویژگیهای امنیتی فیزیکی و دیجیتال طراحی شده و استفاده از QR کد رمزگذاریشده، احراز هویت آنلاین و OTP میتواند سطح امنیت فرآیند شناسایی را افزایش دهد.
مهمترین تفاوت کارت ملی فعلی و نسل جدید
| مورد |
کارت فعلی |
نسل جدید |
| فناوری اصلی |
کارت هوشمند |
زیرساخت هویت دیجیتال و آنلاین |
| تراشه فیزیکی |
دارد |
حذف و QR کد جایگزین شده |
| احراز هویت |
عمدتاً مبتنی بر کارت و اطلاعات ثبتشده |
برخط و چندلایه |
| QR کد |
ویژگی اصلی نیست |
QR کد رمزگذاریشده |
| OTP |
کاربرد عمومی در ساختار کارت ندارد |
در احراز هویت آنلاین مورد استفاده قرار میگیرد |
| هوش مصنوعی |
— |
در فرآیندهای احراز هویت |
| استعلام آنی |
محدودتر |
پیشبینی شده |
| کپی مدارک |
در بسیاری از خدمات رایج |
هدف، کاهش یا حذف آن |
| زمان عرضه نسل جدید |
— |
بهار ۱۴۰۶ |
نکات مهم و هشدارها
- نسل جدید کارت ملی هنوز در مرحله آمادهسازی و ورود به چرخه صدور است.
- زمان اعلامشده برای ورود نسل جدید به چرخه توزیع بهار ۱۴۰۶ است.
- کارتهای فعلی که اعتبار آنها تا پایان سال ۱۴۰۵ تمام میشود، طبق اعلام ثبت احوال تا پایان سال معتبر هستند.
- تراشه فیزیکی در طراحی جدید حذف و QR کد رمزگذاریشده جایگزین شده است.
- همه دستگاههای خدماتدهنده باید زیرساخت جدید را بپذیرند تا قابلیتهای کارت در تمام خدمات بهصورت یکسان قابل استفاده باشد.
- جزئیات کامل برخی قابلیتهای فنی هنوز در مرحله تکمیل پروژه است و ممکن است جزئیات نهایی بعداً اعلام شود.
جمعبندی کاربردی
کارت ملی جدید قرار است فراتر از یک کارت شناسایی معمولی باشد و به زیرساخت هویت دیجیتال کشور متصل شود. مهمترین تغییرات اعلامشده شامل حذف تراشه فیزیکی، استفاده از QR کد رمزگذاریشده، احراز هویت آنلاین، استفاده از هوش مصنوعی و OTP و فراهمشدن امکان استعلام آنی اطلاعات هویتی است.
همچنین یکی از اهداف اصلی این طرح، کاهش نیاز به ارائه و کپی مدارک هویتی در خدمات اداری است.
طبق برنامه فعلی، نسل جدید کارت ملی از بهار ۱۴۰۶ وارد چرخه صدور میشود و دارندگان کارتهایی که اعتبارشان تا پایان سال ۱۴۰۵ به پایان میرسد، بر اساس اعلام ثبت احوال تا پایان اسفند ۱۴۰۵ همچنان میتوانند از اعتبار کارت خود استفاده کنند.
سوالات متداول
۱. کارت ملی جدید چه زمانی صادر میشود؟
طبق آخرین اعلام، از بهار ۱۴۰۶ وارد چرخه صدور و توزیع میشود.
۲. آیا کارت ملی جدید تراشه دارد؟
در طراحی اعلامشده، تراشه فیزیکی حذف شده و QR کد رمزگذاریشده جایگزین آن شده است.
۳. آیا کارتهای ملی فعلی در سال ۱۴۰۵ اعتبار دارند؟
بله؛ طبق اعلام ثبت احوال، کارتهایی که اعتبارشان تا پایان سال ۱۴۰۵ تمام میشود، تا پایان اسفند ۱۴۰۵ معتبر هستند.
۴. آیا کارت ملی جدید امنیت بیشتری دارد؟
هدف طراحی جدید افزایش امنیت از طریق احراز هویت برخط، QR کد، OTP و لایههای امنیتی دیجیتال است.
۵. آیا با کارت جدید کپی کارت ملی حذف میشود؟
هدف پروژه کاهش و حذف نیاز به کپی مدارک در فرآیندهای اداری است؛ اجرای کامل آن به اتصال دستگاههای خدماتدهنده به زیرساخت جدید بستگی دارد.
۶. آیا برای کارت جدید از هوش مصنوعی استفاده میشود؟
بله، استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای احراز هویت از قابلیتهای اعلامشده است.
۷. آیا همه افراد باید فوراً کارت ملی خود را تعویض کنند؟
خیر. طبق اعلام فعلی، کارتهای دارای اعتبار تا پایان ۱۴۰۵ معتبر هستند و تمرکز اولیه برای صدور نسل جدید بر کارتهای منقضیشده خواهد بود.
۸. آیا کارت ملی جدید جعلناپذیر است؟
ثبت احوال چنین ادعایی نکرده است؛ اما اعلام شده که با ترکیب امنیت فیزیکی و دیجیتال، سطح امنیت کارت و فرآیند احراز هویت افزایش پیدا میکند.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.