به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ هر سال با فرا رسیدن ماههای ابتدایی سال، بازنشستگان و مستمریبگیران تأمین اجتماعی چشم به راه واریز حقوق جدید و اعمال افزایشهای مصوب هستند. امسال اما این انتظار با ابهامات و گلایههای گستردهای همراه شد. از تأخیر در صدور احکام جدید تا کمواریزیهایی که بسیاری از مستمریبگیران در فیش حقوقی خرداد خود مشاهده کردند، همگی دست به دست هم داد تا پرسش اصلی بسیاری از بازنشستگان این باشد: «چرا حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی کم واریز شده است؟»
این گزارش به بررسی دقیق جزئیات احکام جدید، دلایل کاهش یا عدم افزایش مورد انتظار در حقوق بازنشستگان، وضعیت مابهتفاوت ماههای گذشته و واکنشهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی میپردازد.
اصل خبر؛ واریز حقوق خرداد با احکام جدید
پرداخت حقوق خردادماه بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر تأمین اجتماعی از چهارشنبه گذشته بر اساس حروف الفبا آغاز شد . بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، حقوق این ماه بر اساس احکام جدید سال ۱۴۰۵ محاسبه و تمامی افزایشهای مصوب سالانه و مرحله نهایی متناسبسازی در آن اعمال شده است . برای تأمین و واریز این حقوق، در مجموع ۱۴۰ هزار میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافت .
احکام جدید چقدر افزایش داشته است؟
بر اساس ابلاغیه سازمان تأمین اجتماعی، افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ به این صورت اعمال شده است:
-
حداقلبگیران: جهش ۶۰ درصدی مستمری، به طوری که حقوق آنها به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است .
-
سایر سطوح مزدی: فرمول افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومانی .
-
متوسط افزایش: بررسیها نشان میدهد متوسط افزایش مستمری در این سازمان به حدود ۵۰ درصد رسیده که در مقایسه با افزایش ۲۵ تا ۴۳ درصدی سایر صندوقهای بازنشستگی رقم بالاتری محسوب میشود .
همچنین مرحله نهایی متناسبسازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال جاری اجرا شده است. هدف از این طرح رسیدن مستمری افراد به حداقل ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری در مقایسه با حداقل دستمزد همان سال است. سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده که مبلغ متناسبسازی بر اساس سوابق و شرایط هر فرد متفاوت است و پرداختی یکسانی برای همه وجود ندارد .
چرا حقوق برخی بازنشستگان کمتر از حد انتظار واریز شد؟
با وجود اعمال افزایشهای یادشده، بسیاری از بازنشستگان در تماس با خبرگزاریها و کانونهای بازنشستگی از کمواریزی و عدم افزایش مورد انتظار گلایه کردهاند. بررسیها نشان میدهد چند عامل اصلی در این کمواریزی نقش داشته است:
۱. عدم افزایش مزایای جانبی
بر اساس احکام جدید، مزایای جانبی بازنشستگان برخلاف اصل حقوق، هیچ تغییری نسبت به سال گذشته نداشته است. کمکهزینه مسکن همچنان ۲۷۰ هزار تومان و بن معیشت ۶۰۰ هزار تومان باقی مانده است . سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده به دلیل محدودیت منابع، تمرکز خود را بر افزایش پایه مستمری قرار داده و توان افزایش مزایای جانبی را نداشته است . این یعنی بازنشستهای که انتظار افزایش همهجانبه حقوق خود را داشته، تنها افزایش پایه حقوق را تجربه کرده و مزایای ثابت او تغییری نکرده است.
۲. کسورات بیمه تکمیلی و سایر موارد
برخی بازنشستگان اعلام کردهاند که مبلغ واریزی با مبلغ درجشده در حکم جدید تفاوت دارد. یکی از کاربران در واکنش به این موضوع نوشته است: «فیش هنوز صادر نشده، آن چیزی که صادر شده حکم هست، شما کسورات را از حکم کم کن درسته» . به نظر میرسد کسورات مربوط به بیمه تکمیلی و ۲ درصد سهم بازنشستگی، مبلغ نهایی واریزی را نسبت به حکم صادرشده کاهش داده است.
۳. حذف حق عائلهمندی برای برخی گروهها
برخی بازماندگان و مستمریبگیران از حذف حق عائلهمندی و کمکمعیشت گلایه داشتهاند. یکی از بازنشستگان در این باره نوشته است: «مبلغ ۷۱۶۰۰۰ تومان کمک معیشت خرید و عائلهمندی ۲۱۰۰۰۰۰ تومان از بازماندگان کسر شده که جمعش میشود ۹۲۶۰۰۰ هزار تومان» .
مابهتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت پرداخت نشد
یکی از مهمترین دلایل گلایههای اخیر، عدم پرداخت مابهتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشتماه همراه با حقوق خرداد است. بر اساس گزارشها، انتظار میرفت این مابهتفاوتها همزمان با واریز حقوق خرداد به حساب بازنشستگان واریز شود، اما این اتفاق رخ نداده است . سازمان تأمین اجتماعی وعده داده که ظرف روزهای آینده این مابهتفاوتها پرداخت خواهد شد .
علت اصلی ابهامات؛ تأخیر در صدور احکام
یکی از دلایل اصلی سردرگمی بازنشستگان، تأخیر در صدور احکام جدید حقوقی بود. بر اساس گزارشها، احکام جدید با اعمال افزایش سالیانه نهایتاً تا ۱۵ خردادماه صادر شد، اما این تأخیر باعث شد که بسیاری از بازنشستگان نتوانند در ماههای فروردین و اردیبهشت افزایش حقوق خود را دریافت کنند . همچنین به دلیل بارگذاری احکام جدید در سامانه، دریافت فیش حقوقی برای بسیاری از مستمریبگیران با اختلال مواجه شد .
هشدارها و گلایههای بازنشستگان
در پی انتشار اخبار مربوط به نحوه افزایش حقوق، موجی از گلایهها و انتقادات در فضای مجازی و میان بازنشستگان شکل گرفته است. مهمترین محورهای این گلایهها عبارتند از:
-
تأخیر در تصمیمگیری: بسیاری از بازنشستگان نسبت به تأخیر در صدور احکام و واریز حقوق انتقاد کردهاند. یکی از کاربران نوشته است: «الان سه ماهه که ما بازنشستگان تامین اجتماعی با حقوق سال قبل داریم زندگی میکنیم» . کاربر دیگری نیز گفته است: «وزیر محترم بعد از چهار ماه تازه یادش افتاده نامه بزنه، واقعاً زحمت کشیده» .
-
عدم تطابق افزایش با تورم: با وجود افزایشهای اعلامشده، بسیاری معتقدند این افزایشها در برابر تورم و گرانیهای اخیر ناچیز است. یکی از بازنشستگان نوشته است: «بازنشسته هستم، نه توان خرید گوشت، نه مرغ و نه حتی تخممرغ را دارم» .
-
اختلاف بین صندوقهای بازنشستگی: برخی کاربران به تفاوت چشمگیر افزایش حقوق بین صندوق تأمین اجتماعی و سایر صندوقها (کشوری و لشکری) اعتراض کردهاند. یکی از آنها پرسیده است: «چرا حقوق بازنشستگان کشوری و تامین اجتماعی به یک نسبت افزایش نمییابد؟» .

جدول خلاصه تغییرات حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵
نکات مهم برای بازنشستگان و مستمریبگیران
۱. مبلغ حکم با مبلغ واریزی تفاوت دارد: مبلغ درجشده در حکم جدید، مبلغ ناخالص است. کسورات مربوط به بیمه تکمیلی و ۲ درصد سهم بازنشستگی از آن کسر میشود و مبلغ خالص به حساب شما واریز میگردد .
۲. مابهتفاوت ماههای قبل به زودی واریز میشود: سازمان تأمین اجتماعی وعده داده است که مابهتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشتماه، ظرف روزهای آینده به حساب بازنشستگان واریز خواهد شد .
۳. مزایای جانبی افزایش نداشته است: کمکهزینه مسکن و بن معیشت در سال ۱۴۰۵ تغییری نکرده و به همان مبلغ سال قبل پرداخت میشود .
۴. نحوه مشاهده احکام جدید: بازنشستگان میتوانند برای مشاهده و چاپ احکام جدید به اپلیکیشن «تامین من» یا سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنند .
۵. مرجع پیگیری اعتراضات: در صورت وجود هرگونه ابهام یا اعتراض نسبت به ارقام جدید، مرکز تماس ۱۴۲۰ و سامانه ارتباطات مردمی سازمان آماده ثبت درخواستها و پاسخگویی غیرحضوری به مستمریبگیران است .
دلیل اصلی کمواریزی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در خردادماه ۱۴۰۵، ترکیبی از عوامل مختلف است: عدم افزایش مزایای جانبی (کمکهزینه مسکن و بن معیشت)، کسورات بیمه تکمیلی و سایر کسورات که مبلغ خالص را نسبت به حکم صادرشده کاهش داده، و عدم پرداخت مابهتفاوت فروردین و اردیبهشت همراه با حقوق خرداد. هرچند سازمان تأمین اجتماعی افزایشهای قابلتوجهی (۴۵ تا ۶۰ درصد) در پایه حقوق اعمال کرده، اما این افزایشها نتوانسته است انتظارات کامل بازنشستگان را برآورده کند، بهویژه آنکه مزایای جانبی بدون تغییر باقی مانده و مابهتفاوت ماههای پیشین نیز هنوز واریز نشده است.
با توجه به وعده سازمان مبنی بر پرداخت مابهتفاوتها در روزهای آینده، بازنشستگان باید منتظر واریز مبالغ معوقه باشند. همچنین پیشنهاد میشود برای بررسی دقیق احکام و اطلاع از کسورات، به سامانه «تامین من» مراجعه کرده و در صورت ابهام با مرکز تماس ۱۴۲۰ تماس بگیرند.
سوالات متداول
۱. حقوق خرداد بازنشستگان تامین اجتماعی چند درصد افزایش داشته است؟
حداقلبگیران ۶۰ درصد و سایر سطوح ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان افزایش داشتهاند. متوسط افزایش حدود ۵۰ درصد است .
۲. چرا حقوق واریزی من با مبلغ درجشده در حکم جدید تفاوت دارد؟
به دلیل کسورات بیمه تکمیلی و ۲ درصد سهم بازنشستگی، مبلغ نهایی واریزی کمتر از مبلغ حکم است .
۳. چرا کمکهزینه مسکن و بن معیشت افزایش نیافته است؟
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده به دلیل محدودیت منابع، تمرکز خود را بر افزایش پایه مستمری قرار داده و توان افزایش مزایای جانبی را نداشته است .
۴. مابهتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت چه زمانی پرداخت میشود؟
وعده داده شده که ظرف روزهای آینده این مابهتفاوتها به حساب بازنشستگان واریز خواهد شد .
۵. چگونه میتوانم حکم جدید حقوق خود را مشاهده کنم؟
از طریق اپلیکیشن «تامین من» یا سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی امکان مشاهده و چاپ حکم جدید وجود دارد .
۶. اگر نسبت به مبلغ واریزی اعتراض دارم، به کجا مراجعه کنم؟
میتوانید با مرکز تماس ۱۴۲۰ یا سامانه ارتباطات مردمی سازمان تماس بگیرید .
۷. آیا حق عائلهمندی برای بازماندگان حذف شده است؟
بر اساس گزارشها، کمکمعیشت و حق عائلهمندی برای برخی بازماندگان کسر شده است که میتواند یکی از دلایل کاهش مبلغ دریافتی باشد .
۸. چرا احکام جدید با تأخیر صادر شد؟
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده بود که فرآیند صدور احکام جدید تا ۱۵ خردادماه نهایی میشود، اما این تأخیر باعث شد بسیاری از بازنشستگان نتوانند افزایش حقوق را در ماههای فروردین و اردیبهشت دریافت کنند .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.