به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ بازار اجاره مسکن در ایران سالها با چالشهای متعددی مانند هزینههای بالای کمیسیون مشاوران املاک، نبود شفافیت در قراردادها و بروز اختلافات حقوقی میان موجر و مستأجر مواجه بوده است. در این میان، سامانه «خودنویس» بهعنوان یک راهکار دولتی طراحی شده تا فرآیند تنظیم و ثبت قرارداد اجاره را سادهتر، ارزانتر و شفافتر کند.
این سامانه که از بهمن ماه ۱۴۰۲ برای ثبت قراردادهای اجاره رونمایی شد، امروز به یکی از اصلیترین ابزارهای ثبت معاملات ملکی در کشور تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای رسمی، آمار ثبت قرارداد در این سامانه رشد قابل توجهی داشته و از ۴۷۲ هزار قرارداد در خرداد ۱۴۰۳ به بیش از ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار معامله تا اواخر سال ۱۴۰۴ رسیده است.
سامانه خودنویس چیست و چرا راهاندازی شد؟
سامانه خودنویس یک بستر آنلاین و دولتی است که توسط وزارت راه و شهرسازی توسعه یافته و هدف اصلی آن، حذف واسطهها، کاهش هزینههای جابهجایی مستأجران و افزایش شفافیت در بازار اجاره مسکن است.
بر اساس اعلام کارشناسان سیاستگذاری مسکن، این سامانه سه مزیت کلیدی دارد: صرفهجویی در زمان و هزینه، افزایش امنیت معاملات از طریق کد رهگیری رایگان، و شفافیت در قیمتگذاری. همچنین، اطلاعات قراردادهای ثبتشده در این سامانه در اختیار سازمان امور مالیاتی، مرکز آمار و بانک مرکزی قرار میگیرد که میتواند مبنای تصمیمگیریهای کلان در حوزه مسکن باشد.
چه کسانی میتوانند از سامانه خودنویس استفاده کنند؟
این سامانه برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که در یک قرارداد ملکی نقش دارند، قابل استفاده است. بهطور مشخص، چهار گروه میتوانند در این سامانه ثبتنام و قرارداد ثبت کنند:
۱. موجران (مالکان): برای ثبت قرارداد اجاره ملک خود
۲. مستأجران: برای تأیید و امضای قرارداد
۳. مشاوران املاک: برای ثبت قرارداد بهنمایندگی از طرفین
۴. شاهدان: در صورت نیاز به حضور شاهد در قرارداد
نکته مهم این است که برای ثبت قرارداد، شماره تلفن همراه هر فرد باید به نام خودش باشد تا فرآیند احراز هویت با موفقیت انجام شود.
مراحل ثبتنام و ورود به سامانه خودنویس
ورود به سامانه خودنویس از طریق «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» انجام میشود. این مدل ورود باعث میشود کاربر بدون ساختن رمز عبور متعدد، صرفاً با شماره موبایل به نام خودش وارد حساب کاربری شود.
مراحل ورود گامبهگام:
۱. ورود به سایت: آدرس khodnevis.mrud.ir را در مرورگر خود وارد کنید.
۲. کلیک روی گزینه ورود: در صفحه اصلی، گزینه «ورود» را انتخاب کنید.
۳. انتقال به درگاه دولت هوشمند: بهطور خودکار به صفحه احراز هویت دولت هوشمند منتقل میشوید.
۴. وارد کردن شماره موبایل: شماره تلفن همراه به نام خودتان را وارد کنید.
۵. دریافت رمز یکبارمصرف: یک رمز ۵ رقمی برای شما پیامک میشود.
۶. ورود به پنل کاربری: با وارد کردن رمز، وارد پنل کاربری خودنویس میشوید.
اگر قصد ثبت قرارداد به نام شرکت یا سازمان را دارید، باید گزینه «ورود اشخاص حقوقی» را انتخاب کنید. برای اجارهنامههای معمول مسکونی، ورود بهعنوان «شخص حقیقی» کافی است.
چرا ملک من در سامانه خودنویس نمایش داده نمیشود؟
یکی از خطاهای پرتکرار کاربران این است که میگویند «ملک در لیست املاک من نیست». پیشنیاز مهم: اطلاعات ملک باید ابتدا در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت یا اظهار شده باشد تا پس از تأیید، در خودنویس قابل مشاهده شود.
بنابراین، اگر ملک شما در سامانه خودنویس نمایش داده نمیشود، ابتدا باید اطلاعات ملک را در سامانه املاک و اسکان ثبت کنید و منتظر تأیید آن بمانید.
مراحل ثبت قرارداد اجاره در سامانه خودنویس (گامبهگام)
پس از ورود به پنل کاربری، فرآیند ثبت قرارداد به شرح زیر است:
۱. ایجاد قرارداد جدید: گزینه «ایجاد قرارداد جدید» را انتخاب کنید.
۲. انتخاب نقش: نقش خود را در قرارداد مشخص کنید (موجر، مستأجر، مشاور املاک یا شاهد).
۳. ثبت اطلاعات ملک: آدرس دقیق ملک، نوع ملک (مسکونی/غیرمسکونی) و مشخصات آن را وارد کنید. اگر ملک در سامانه املاک و اسکان ثبت شده باشد، میتوانید آن را از لیست انتخاب کنید.
۴. ثبت اطلاعات قرارداد: مبلغ اجاره، مبلغ ودیعه (رهن)، مدت قرارداد، شرایط پرداخت و سایر بندهای توافقشده را وارد کنید.
۵. ثبت اطلاعات طرفین: مشخصات هویتی طرف دیگر قرارداد را وارد کنید.
۶. دعوت طرف مقابل: سیستم به طرف دیگر قرارداد پیامک یا لینک دعوت ارسال میکند تا وارد سامانه شود و اطلاعات را تأیید کند.
۷. تأیید و امضای دیجیتال: پس از ورود طرف مقابل و بررسی اطلاعات، هر دو طرف قرارداد را بهصورت الکترونیکی امضا میکنند.
۸. دریافت کد رهگیری: پس از تأیید نهایی، یک کد رهگیری ۱۳ رقمی برای قرارداد صادر میشود که اعتبار قانونی دارد.
جدول مزایای سامانه خودنویس
جدول شمارههای تماس و پشتیبانی
جدول استعلام کد رهگیری
نکات مهم و تذکرات
۱. هشدار درباره سامانههای جعلی: سامانه خودنویس هیچ نماینده یا مکمل رسمی ندارد. هر سایتی که با نام خودنویس فعالیت کند و مورد تأیید وزارت راه و شهرسازی نباشد، جعلی است.
۲. تنها شماره پشتیبانی رسمی: شماره تماس پشتیبانی رسمی سامانه خودنویس فقط ۹۱۰۰۲۰۶۸-۰۲۱ (از تلفن ثابت) است. هر شماره دیگری که با این عنوان فعالیت کند، مورد تأیید نیست.
۳. شماره موبایل باید به نام خودتان باشد: برای احراز هویت، شماره تلفنی که وارد میکنید باید حتماً به نام خودتان ثبت شده باشد.
۴. پیشنیاز سامانه املاک و اسکان: برای اینکه ملک شما در خودنویس قابل انتخاب باشد، ابتدا باید در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت شده باشد.
۵. کد رهگیری را ذخیره کنید: پس از ثبت قرارداد، کد رهگیری ۱۳ رقمی را در جای امنی نگه دارید. این کد سندیت قانونی قرارداد شماست.
۶. استفاده از مرورگرهای جداگانه: اگر میخواهید بهعنوان دو نقش مختلف (مثلاً هم موجر و هم مستأجر) وارد سامانه شوید، بهتر است از مرورگرهای جداگانه استفاده کنید.
۷. ثبت قرارداد خرید و فروش: در حال حاضر، تمرکز اصلی سامانه خودنویس بر قراردادهای اجاره است، اما بخش خرید و فروش و پیشفروش نیز در حال توسعه و راهاندازی است.
جمعبندی کاربردی
سامانه خودنویس بهعنوان یک ابزار دولتی، مسیر ثبت قرارداد اجاره را برای موجران و مستأجران بهطور قابل توجهی سادهتر و ارزانتر کرده است. حذف کمیسیون مشاوران املاک، دریافت کد رهگیری معتبر و امکان ثبت غیرحضوری از مهمترین مزایای این سامانه است.
برای استفاده از این سامانه، ابتدا باید در سامانه ملی املاک و اسکان ثبتنام کرده و اطلاعات ملک خود را ثبت کنید. سپس با ورود به khodnevis.mrud.ir و احراز هویت از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، میتوانید فرآیند ثبت قرارداد را آغاز کنید. طرفین قرارداد هر دو باید در سامانه حاضر شوند و پس از تأیید اطلاعات، قرارداد را امضای دیجیتال کنند.
نکته کلیدی این است که تنها منبع رسمی این سامانه، آدرس khodnevis.mrud.ir و شماره پشتیبانی ۹۱۰۰۲۰۶۸-۰۲۱ (از تلفن ثابت) است. از هر سایت یا شماره دیگری که با نام خودنویس فعالیت میکند، خودداری کنید. با رعایت این نکات، میتوانید قرارداد اجاره خود را بهصورت رایگان، قانونی و امن ثبت کنید و از مزایای کد رهگیری رسمی بهرهمند شوید.
سوالات متداول
۱. سامانه خودنویس چیست و چه کاربردی دارد؟
سامانه خودنویس یک بستر دولتی و آنلاین است که توسط وزارت راه و شهرسازی راهاندازی شده تا موجران و مستأجران بتوانند قراردادهای اجاره خود را بهصورت رایگان، غیرحضوری و قانونی ثبت کنند و کد رهگیری دریافت کنند.
۲. آدرس رسمی سامانه خودنویس چیست؟
آدرس رسمی سامانه خودنویس khodnevis.mrud.ir است. این آدرس را همیشه دستی در مرورگر وارد کنید و روی لینکهای ناشناس کلیک نکنید.
۳. آیا ثبت قرارداد در سامانه خودنویس رایگان است؟
بله، ثبت قرارداد در سامانه خودنویس کاملاً رایگان است و هیچ هزینهای از موجر یا مستأجر دریافت نمیشود. هدف اصلی این سامانه، حذف کمیسیون مشاوران املاک و کاهش هزینههای جابهجایی است.
۴. برای ورود به سامانه خودنویس به چه چیزی نیاز دارم؟
برای ورود، فقط به یک شماره تلفن همراه به نام خودتان نیاز دارید. پس از وارد کردن شماره، یک رمز یکبارمصرف برای شما پیامک میشود و با وارد کردن آن، وارد پنل کاربری میشوید.
۵. چرا ملک من در سامانه خودنویس نمایش داده نمیشود؟
پیشنیاز نمایش ملک در خودنویس این است که اطلاعات ملک ابتدا در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت یا اظهار شده باشد. پس از تأیید در آن سامانه، ملک شما در خودنویس قابل انتخاب خواهد بود.
۶. آیا سامانه خودنویس نماینده یا مکمل رسمی دارد؟
خیر. سامانه خودنویس هیچ نماینده یا مکمل رسمی ندارد. هر سایتی که با نام خودنویس فعالیت کند و مورد تأیید وزارت راه و شهرسازی نباشد، جعلی است.
۷. شماره تماس رسمی پشتیبانی سامانه خودنویس چیست؟
تنها شماره تماس پشتیبانی رسمی، ۹۱۰۰۲۰۶۸-۰۲۱ (از تلفن ثابت) است. ساعات پاسخگویی از ۷ صبح تا ۱ بامداد (حتی ایام تعطیل) اعلام شده است.
۸. آیا میتوانم بهعنوان موجر و مستأجر همزمان وارد سامانه شوم؟
برای ورود بهعنوان دو نقش مختلف، بهتر است از مرورگرهای جداگانه استفاده کنید. این کار از تداخل حسابها جلوگیری میکند.
۹. کد رهگیری سامانه خودنویس چه کاربردی دارد؟
کد رهگیری ۱۳ رقمی که پس از ثبت قرارداد صادر میشود، اعتبار قانونی به قرارداد میبخشد. این کد قابل استعلام است و در صورت بروز اختلاف، میتواند بهعنوان سند رسمی در مراجع قانونی استفاده شود.
۱۰. آیا ثبت قرارداد خرید و فروش مسکن هم در سامانه خودنویس امکانپذیر است؟
در حال حاضر تمرکز اصلی سامانه بر قراردادهای اجاره است، اما بخش خرید و فروش و پیشفروش نیز در سامانه تعریف شده و در حال راهاندازی و توسعه است.
۱۱. اگر در فرآیند ثبت قرارداد با مشکل مواجه شدم، کجا پیگیری کنم؟
میتوانید با شماره پشتیبانی رسمی ۹۱۰۰۲۰۶۸-۰۲۱ (از تلفن ثابت) تماس بگیرید. همچنین از طریق پنل کاربری خود در سامانه نیز میتوانید درخواست پشتیبانی ثبت کنید.
۱۲. چه کسانی میتوانند در سامانه خودنویس قرارداد ثبت کنند؟
موجران، مستأجران، مشاوران املاک و شاهدان میتوانند در این سامانه نقش داشته باشند. برای اجارهنامههای معمول مسکونی، موجر و مستأجر میتوانند بهطور مستقیم و بدون واسطه قرارداد ثبت کنند.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.