به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ بحث ترمیم مزد در نیمه دوم سال به یکی از مهمترین مطالبات کارگران در سال ۱۴۰۵ تبدیل شده است. افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید باعث شده نمایندگان کارگری بر ضرورت بازنگری در دستمزدها تأکید کنند. با این حال، برخلاف برخی گمانهزنیها درباره اعلام یک درصد مشخص برای افزایش حقوق، هنوز رقم قطعی و رسمی برای ترمیم مزد کارگران ابلاغ نشده است.
در حال حاضر، آنچه میتوان با اطمینان درباره این موضوع گفت این است که اصل ترمیم مزد در شورای عالی کار مطرح و مورد توافق سهجانبه قرار گرفته، اما عدد نهایی افزایش حقوق هنوز مشخص نشده است. بنابراین ارقامی که در برخی کانالها و شبکههای اجتماعی بهعنوان «درصد قطعی افزایش حقوق کارگران از مهرماه» منتشر میشوند، تا زمان تصویب و ابلاغ رسمی، قابل استناد نیستند.
ترمیم مزد کارگران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ به کجا رسید؟
بر اساس آخرین گزارشهای منتشرشده، شورای عالی کار در جلسه اخیر خود درباره اصل ضرورت ترمیم مزد به یک اجماع سهجانبه میان نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان رسیده است. با این حال، توافق بر سر اصل ترمیم به معنای تصویب یک درصد مشخص برای افزایش حقوق نیست.
در واقع، مرحله دشوارتر یعنی تعیین میزان افزایش، نوع افزایش و نحوه اجرای آن همچنان باقی مانده است. طبق گزارش تسنیم، قرار است موضوع پس از رایزنیهای دولت و بررسی شرایط اقتصادی و معیشتی، در نشستهای بعدی شورای عالی کار وارد مرحله تعیین اعداد و ارقام شود.
به همین دلیل، در شرایط فعلی نمیتوان اعلام کرد که مثلاً حقوق همه کارگران از ابتدای مهرماه با درصد مشخصی افزایش یافته است.
آیا افزایش حقوق کارگران از مهرماه قطعی شده است؟
خیر؛ افزایش جدید و درصد قطعی برای حقوق کارگران از مهرماه ۱۴۰۵ هنوز ابلاغ نشده است.
گزارشهای منتشرشده در روزهای اخیر نشان میدهد که موضوع ترمیم مزد همچنان در حال پیگیری است و جلسه نهایی برای تعیین رقم جدید برگزار نشده یا به نتیجه نهایی نرسیده است. یک گزارش تازه نیز تأکید کرده که تا ۱۳ مهر، هنوز مصوبه تازهای برای افزایش مزد ابلاغ نشده است.
بنابراین کارگران باید میان دو موضوع تفاوت قائل شوند:
| موضوع |
آخرین وضعیت |
| اصل بررسی ترمیم مزد |
مورد توجه و توافق قرار گرفته است |
| درصد افزایش جدید |
هنوز نهایی نشده |
| رقم جدید حقوق |
هنوز ابلاغ نشده |
| زمان اجرای افزایش |
هنوز قطعی اعلام نشده |
| مرجع تصمیمگیری |
شورای عالی کار |
| مبنای حقوق تا ابلاغ مصوبه جدید |
مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ |
چرا موضوع ترمیم مزد دوباره جدی شده است؟
مهمترین دلیل مطرح شدن ترمیم مزد، افزایش فاصله میان درآمد خانوارهای کارگری و هزینههای زندگی است.
در گزارشهای اخیر، فعالان کارگری از افزایش قابل توجه هزینه سبد معیشت سخن گفتهاند. برای نمونه، یک گزارش منتشرشده در ۱۳ مهر به نقل از یک فعال کارگری اعلام کرده که بر اساس برخی محاسبات کارگری، هزینه سبد معیشت خانوار در کلانشهرها از ۵۰ میلیون تومان عبور کرده است.
این رقم البته باید بهعنوان برآورد مطرحشده از سوی فعال کارگری در نظر گرفته شود و به معنای رقم رسمی مصوب سبد معیشت نیست.
فعالان کارگری معتقدند ادامه فاصله میان مزد و هزینههای زندگی باعث کاهش قدرت خرید کارگران شده و ضرورت بازنگری در دستمزد را افزایش داده است.
نمایندگان کارگری درباره ترمیم مزد چه میگویند؟
نمایندگان کارگری شورای عالی کار از مدتها قبل بر ضرورت بازنگری در دستمزدها تأکید داشتهاند.
در آخرین گزارشها، نمایندگان کارگری اعلام کردهاند که اصل ترمیم مزد مورد پذیرش طرفهای حاضر در شورای عالی کار قرار گرفته، اما هنوز درباره رقم افزایش به توافق نهایی نرسیدهاند.
محمدرضا تاجیک، نماینده کارگران در شورای عالی کار، نیز در اظهاراتی درباره فشار معیشتی بر جامعه کارگری تأکید کرده است که قدرت خرید کارگران کاهش یافته و موضوع مزد باید با توجه به شرایط واقعی زندگی بررسی شود.
دولت درباره افزایش حقوق کارگران چه موضعی دارد؟
در یکی از آخرین اظهارات منتشرشده، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره احتمال ترمیم دستمزد تأکید کرده است که تصمیمگیری درباره حقوق باید در شورای عالی کار و با حضور نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت انجام شود.
این موضع به این معناست که دولت بهتنهایی نمیتواند درصد جدیدی را برای دستمزد کارگران تعیین کند و تصمیم نهایی باید در چارچوب سازوکار شورای عالی کار گرفته شود.
حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ اکنون چقدر است؟
برای درک بهتر موضوع ترمیم مزد، باید ابتدا آخرین مصوبه رسمی دستمزد سال ۱۴۰۵ را در نظر گرفت.
بر اساس مصوبه شورای عالی کار، پایه حداقل مزد ماهانه کارگران در سال ۱۴۰۵ از حدود ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. همچنین حق مسکن به ۳ میلیون تومان و حق اولاد هر فرزند به حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است.
جدول مهمترین ارقام دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵
| مؤلفه |
مبلغ اعلامشده برای ۱۴۰۵ |
| حداقل مزد ماهانه |
حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان |
| حداقل مزد روزانه |
۵,۵۴۱,۸۵۰ ریال |
| حق مسکن |
۳ میلیون تومان |
| حق اولاد هر فرزند |
حدود ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان |
| پایه سنوات |
۵۰۰ هزار تومان |
این ارقام مربوط به مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ هستند و با رقم احتمالی ترمیم مزد در نیمه دوم سال تفاوت دارند. تا زمانی که شورای عالی کار مصوبه جدیدی را تصویب و ابلاغ نکند، نمیتوان ارقام تازهای را بهعنوان حقوق قطعی نیمه دوم سال اعلام کرد.
آیا ممکن است مزد کارگران در نیمه دوم سال افزایش پیدا کند؟
اصل موضوع ترمیم مزد همچنان در دستور کار قرار دارد و گزارشهای اخیر نشان میدهد که پیگیری برای رسیدن به تصمیم نهایی ادامه دارد. رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران نیز اعلام کرده که بعید میداند موضوع ترمیم مزد لغو شده باشد و بر ادامه پیگیری آن تأکید کرده است.
با این حال، میان مطالبه برای افزایش مزد و تصویب افزایش مزد تفاوت وجود دارد.
تا زمانی که جلسه نهایی شورای عالی کار برگزار نشود و میزان افزایش تصویب و سپس ابلاغ نشود، نمیتوان رقم مشخصی را قطعی دانست.
آیا درصد افزایش حقوق کارگران مشخص شده است؟
یکی از مهمترین پرسشهای کارگران این است که «ترمیم مزد چند درصد خواهد بود؟»
پاسخ فعلی این است: درصد نهایی هنوز اعلام نشده است.
برخی ارقام ممکن است در اظهارنظرهای کارشناسی، مطالبات گروههای کارگری یا گمانهزنیهای رسانهای مطرح شوند، اما این ارقام را نباید با مصوبه نهایی شورای عالی کار اشتباه گرفت.
آخرین گزارشها نیز نشان میدهد اختلاف اصلی در حال حاضر بر سر میزان و شیوه اجرای ترمیم مزد است و هنوز عدد نهایی منتشر نشده است.
آیا ترمیم مزد میتواند شامل پایه حقوق و مزایا باشد؟
این موضوع هنوز نیازمند تصمیم رسمی است.
در مذاکرات مربوط به ترمیم مزد، علاوه بر پایه مزد، موضوع مزایای مزدی و معیشتی نیز میتواند مورد توجه قرار گیرد؛ اما اینکه در نهایت چه بخشی از دریافتی کارگران افزایش پیدا کند، باید در مصوبه نهایی مشخص شود.
برخی گزارشهای اخیر از بحث درباره حرکت از ترمیم مستقیم مزد پایه به سمت مزایای رفاهی نیز خبر دادهاند، اما این موضوع بهتنهایی به معنای تصویب چنین مدلی نیست.
بنابراین کارگران نباید براساس اخبار غیررسمی، رقم دریافتی ماه آینده خود را محاسبه کنند.
مرجع تصمیمگیری درباره ترمیم مزد کدام است؟
مرجع اصلی تعیین و اصلاح دستمزد کارگران مشمول قانون کار، شورای عالی کار است.
این شورا با حضور نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان تشکیل میشود. بنابراین اگر قرار باشد در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تغییری در دستمزد ایجاد شود، نتیجه نهایی باید از مسیر قانونی این شورا مشخص شود.
به همین دلیل، خبرهایی که صرفاً بر اساس اظهارنظر یک فرد یا فعال صنفی، درصد مشخصی را بهعنوان «افزایش قطعی حقوق کارگران» اعلام میکنند، تا زمان ابلاغ مصوبه رسمی نباید مبنای تصمیمگیری قرار گیرند.
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. ترمیم مزد کارگران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ هنوز به رقم قطعی نرسیده است.
۲. اصل بررسی ترمیم مزد در شورای عالی کار مورد توجه قرار گرفته، اما میزان افزایش هنوز نهایی نشده است.
۳. ارقام منتشرشده در شبکههای اجتماعی درباره درصد افزایش حقوق، تا قبل از تصویب و ابلاغ رسمی، قطعی نیستند.
۴. حقوق فعلی کارگران بر اساس مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ محاسبه میشود و برای تغییر آن باید مصوبه جدید ابلاغ شود.
۵. زمان اجرای احتمالی ترمیم مزد نیز تا زمانی که مصوبه نهایی اعلام نشده، مشخص نیست.
۶. میان «توافق بر اصل ترمیم مزد» و «توافق بر میزان افزایش» تفاوت وجود دارد؛ در گزارشهای اخیر، اصل ترمیم مورد توافق قرار گرفته اما عدد نهایی تعیین نشده است.
۷. کارگران برای اطلاع از رقم نهایی باید منتظر اطلاعیه رسمی شورای عالی کار و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باشند.
جمعبندی کاربردی
ترمیم مزد کارگران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ همچنان روی میز شورای عالی کار قرار دارد، اما هنوز درصد مشخصی برای افزایش حقوق بهصورت رسمی اعلام نشده است. آخرین گزارشها از توافق سهجانبه بر سر اصل ضرورت ترمیم مزد حکایت دارد، ولی تعیین رقم نهایی و نحوه اجرای آن به تصمیمگیریهای بعدی موکول شده است.
در نتیجه، اگرچه فشار معیشتی و کاهش قدرت خرید کارگران باعث شده مطالبه برای افزایش دوباره مزد جدیتر شود، اما در حال حاضر نمیتوان رقم مشخصی را بهعنوان «حقوق جدید کارگران از مهر ۱۴۰۵» اعلام کرد. تا زمان تصویب و ابلاغ مصوبه جدید، مبنای پرداخت همان ارقام مصوب ابتدای سال ۱۴۰۵ خواهد بود.
موضوع مهم دیگر این است که ترمیم مزد لزوماً به معنای افزایش یکسان تمام اجزای حقوق نیست؛ نحوه افزایش پایه مزد، مزایا یا سایر مؤلفههای دریافتی باید در مصوبه نهایی مشخص شود.
سوالات متداول
۱. آیا حقوق کارگران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ افزایش پیدا میکند؟
موضوع ترمیم مزد در شورای عالی کار در حال پیگیری است، اما هنوز رقم و نحوه اجرای افزایش جدید بهصورت رسمی نهایی نشده است.
۲. ترمیم مزد کارگران چند درصد است؟
درصد قطعی هنوز اعلام نشده است. هر درصدی که پیش از تصویب و ابلاغ رسمی منتشر شود، نمیتواند بهعنوان رقم نهایی تلقی شود.
۳. آیا افزایش حقوق کارگران از مهرماه قطعی شده است؟
خیر. تا زمان تصویب و ابلاغ مصوبه جدید، افزایش قطعی برای مهرماه اعلام نشده است.
۴. چه نهادی درباره افزایش مجدد حقوق کارگران تصمیم میگیرد؟
شورای عالی کار، با حضور نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان، مرجع تصمیمگیری درباره دستمزد کارگران است.
۵. آیا اصل ترمیم مزد مورد توافق قرار گرفته است؟
بله، گزارش منتشرشده از نشست شورای عالی کار از اجماع سهجانبه بر سر اصل ترمیم مزد خبر داده است؛ با این حال، میزان افزایش هنوز مشخص نشده است.
۶. حقوق پایه کارگران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
پایه حداقل مزد ماهانه برای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
۷. آیا رقم سبد معیشت کارگران بیش از ۵۰ میلیون تومان شده است؟
برخی فعالان کارگری بر اساس محاسبات خود، هزینه سبد معیشت خانوار در کلانشهرها را بیش از ۵۰ میلیون تومان اعلام کردهاند؛ این رقم باید بهعنوان برآورد مطرحشده از سوی فعالان کارگری در نظر گرفته شود، نه یک رقم رسمی مصوب.
۸. چه زمانی رقم جدید حقوق کارگران مشخص میشود؟
در حال حاضر زمان قطعی برای اعلام رقم نهایی مشخص نشده است و باید تصمیم شورای عالی کار و ابلاغ رسمی آن اعلام شود.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.