به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ گندم به عنوان یک محصول استراتژیک و اصلیترین منبع تأمین امنیت غذایی کشور، همواره مورد حمایت دولت از طریق خرید تضمینی قرار داشته است. در سال زراعی جاری، با وجود پیشبینی تولید حدود ۱۴ میلیون تن گندم، فرآیند خرید تضمینی و پرداخت مطالبات کشاورزان با چالشهای متعددی همراه بوده است. تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران که گاه به چند ماه رسیده، نه تنها کشاورزان را در تأمین هزینههای جاری و آمادهسازی برای کشت پاییزه با مشکل مواجه کرده، بلکه باعث شده بخشی از محصول تولیدی از چرخه خرید تضمینی خارج شود.
اَندیشه معاصر در این گزارش، آخرین وضعیت مطالبات گندمکاران، تعهدات پرداخت، چالشهای پیشرو، پیشنهاد جریمه تأخیر و پیامدهای اقتصادی این تأخیرها را بررسی میکند.
آخرین آمار خرید تضمینی گندم
بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، مجموع خرید گندم از کشاورزان تاکنون به ۸ میلیون و ۴۴۰ هزار تن رسیده است . بر اساس گزارش وزارت جهاد کشاورزی، پیشبینی تولید گندم در سال جاری حدود ۱۴ میلیون تن است، اما تاکنون حدود ۸.۵ میلیون تن از گندم تولیدی کشاورزان به صورت تضمینی خریداری شده است .
جدول آخرین آمار خرید و پرداخت مطالبات گندمکاران:
تعهد پرداخت ۱۰۰ همت جدید
هوشنگ هادیانپور، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، از تعهد سازمان برنامه و بودجه برای پرداخت ۱۰۰ همت از مطالبات گندمکاران ظرف یک هفته خبر داد و گفت: «در جلسهای که در کمیسیون برگزار شد، قرار شد ظرف یک هفته ۱۰۰ همت از سوی سازمان برنامه و بودجه پرداخت شود» .
وی افزود: «در صورت پرداخت مبلغ مورد توافق، بخشی از مطالبات باقیمانده تسویه خواهد شد و میزان بدهی دولت به گندمکاران به ۷۰ همت کاهش مییابد» .
همچنین معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که رئیسجمهور دستور لازم را برای پرداخت به موقع مطالبات کشاورزان صادر کرده و بر اساس قول سازمان هدفمندی یارانهها، ۱۰۰ همت دیگر تا پایان شهریورماه کارسازی خواهد شد .
مبلغ باقیمانده مطالبات
بر اساس اعلام عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، حدود ۷۰ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده، اما ۳۰ درصد مطالبات همچنان باقی مانده است و باید هرچه سریعتر تسویه شود .
جدول وضعیت پرداخت مطالبات به تفکیک درصد:
تأخیر در پرداخت و نگرانی از کشت پاییزه
تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران میتواند مشکلات جدی برای کشت پاییزه ایجاد کند. هادیانپور در این باره گفت: «این وضعیت باعث میشود کشاورزان برای شخم زمین و تهیه کود، بذر و سایر نهادههای مورد نیاز با مشکل مواجه شوند و در نتیجه کشت آنها به تأخیر بیفتد» .
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز با اشاره به اینکه فصل کشت بعدی فرا رسیده و کشاورز برای تأمین نهاده، شخم، کشت و اجرای عملیات کشاورزی جدید به منابع مالی نیاز دارد، گفت: «وقتی پول مورد نیاز کشاورز به دست او نمیرسد، نسبت به ادامه همکاری با دولت و خرید تضمینی محصول دچار تردید میشود و این مسئله میتواند بر میزان تولید و تحویل گندم در سال آینده نیز تأثیر بگذارد» .
فروش گندم به دلالان؛ پیامد تأخیر در پرداخت
یکی از مهمترین پیامدهای تأخیر در پرداخت مطالبات، کاهش انگیزه کشاورزان برای تحویل گندم به مراکز خرید تضمینی و روی آوردن آنها به دلالان است. سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس در این باره گفت: «عدم پرداخت بهموقع مطالبات موجب شده تعدادی از کشاورزان گندم خود را به دلالان بفروشند؛ چراکه دلال پول را بهصورت نقدی پرداخت میکند» .
وی افزود: «برخی کشاورزان با این استدلال که اگر گندم خود را تحویل دهند ممکن است سه، چهار یا پنج ماه بعد پول آن را دریافت کنند، ترجیح دادهاند محصول خود را با قیمت پایینتر به دلال یا دامدار بفروشند» .
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز با اشاره به اینکه میزان خرید گندم کمتر از پیشبینیهای انجام شده است، گفت: «تأخیر دولت در پرداخت مطالبات گندمکاران موجب شده بخشی از گندم تولیدی به بازار، خوراک دام یا دلالان منتقل شود و کشاورزان نیز نسبت به خرید تضمینی محصول خود دچار تردید شوند» .
طرح موضوع جریمه تأخیر پرداخت
هادیانپور در پاسخ به پرسشی درباره مطالبه برخی گندمکاران برای پرداخت جریمه تأخیر از سوی دولت گفت: «دیدگاه ما این است که همانطور که بانکها از کشاورزان جریمه تأخیر دریافت میکنند، وقتی دولت مطالبات گندمکاران را بهموقع پرداخت نمیکند، باید نسبت به جبران تأخیر در پرداخت مطالبات نیز اقدام کند» .
وی با اشاره به اینکه برخی بانکهای طرف حساب کشاورزان، از جمله بانک کشاورزی، دولتی هستند، بر ضرورت توجه به این مطالبه تأکید کرد .
ضرورت تعیین زودهنگام قیمت خرید گندم سال آینده
سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس درباره تعیین قیمت خرید گندم برای سال زراعی آینده نیز گفت: «در جلسه اخیر مقرر شد وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه و تشکلهای بخش کشاورزی در این زمینه بنشینند و قیمت گندم سال آینده را مشخص کنند» .
وی افزود: «قیمت باید هرچه زودتر به کشاورزان اعلام شود تا آنها بتوانند با امید و انگیزه نسبت به کشت پاییزه اقدام کنند» .
قیمت خرید تضمینی گندم در سال جاری
بر اساس اعلام رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، قیمت تضمینی گندم سال جاری با احتساب بیمه ۴۹ هزار و ۶۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعیین شده است . همچنین نرخ متوسط خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم از کشاورزان برای سال زراعی جاری ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده و سقف قیمت ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده است .
جدول قیمت خرید تضمینی گندم در سال ۱۴۰۵:
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. تعهد پرداخت ۱۰۰ همت: سازمان برنامه و بودجه متعهد شده است ۱۰۰ همت از مطالبات گندمکاران را ظرف یک هفته تا پایان شهریور پرداخت کند .
۲. بدهی باقیمانده: پس از پرداخت ۱۰۰ همت، بدهی دولت به گندمکاران به حدود ۷۰ همت کاهش مییابد .
۳. مجموع خرید: خرید تضمینی گندم از کشاورزان تاکنون به ۸ میلیون و ۴۴۰ هزار تن رسیده است .
۴. درصد پرداخت: حدود ۷۰ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده و ۳۰ درصد باقی مانده است .
۵. نگرانی کشت پاییزه: تأخیر در پرداخت مطالبات، کشاورزان را برای تأمین نهاده، شخم و کشت پاییزه با مشکل مواجه کرده است .
۶. فروش به دلالان: بخشی از گندم تولیدی به دلیل تأخیر در پرداخت به دلالان و بازار آزاد منتقل شده است .
۷. جریمه تأخیر: پیشنهاد پرداخت جریمه تأخیر از سوی دولت به گندمکاران مطرح شده است .
۸. قیمت سال آینده: مقرر شده قیمت خرید گندم سال آینده هرچه زودتر تعیین و اعلام شود .
جمعبندی کاربردی
اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که مطالبات گندمکاران همچنان یکی از چالشهای اصلی بخش کشاورزی کشور است. سازمان برنامه و بودجه متعهد شده است ۱۰۰ همت دیگر از این مطالبات را تا پایان شهریورماه پرداخت کند تا بدهی دولت به گندمکاران به حدود ۷۰ همت کاهش یابد .
مهمترین نکاتی که کشاورزان و فعالان بخش کشاورزی باید بدانند عبارتند از:
-
تعهد پرداخت: ۱۰۰ همت تا پایان شهریور
-
بدهی باقیمانده: حدود ۷۰ همت پس از پرداخت جدید
-
مجموع خرید: ۸ میلیون و ۴۴۰ هزار تن
-
درصد پرداخت: ۷۰ درصد پرداخت شده، ۳۰ درصد باقی مانده
-
نگرانی کشت پاییزه: تأخیر در پرداخت، آمادهسازی کشت پاییزه را با مشکل مواجه کرده است
-
فروش به دلالان: بخشی از گندم به دلیل تأخیر به دلالان فروخته شده است
اَندیشه معاصر توصیه میکند که گندمکاران برای پیگیری مطالبات خود، از طریق تشکلهای صنفی و کمیسیون کشاورزی مجلس اقدام کنند و اخبار موثق را از منابع رسمی وزارت جهاد کشاورزی دنبال نمایند.
سوالات متداول
۱. آخرین وضعیت پرداخت مطالبات گندمکاران چگونه است؟
بر اساس آخرین آمارها، حدود ۷۰ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده و ۳۰ درصد باقی مانده است. سازمان برنامه و بودجه متعهد شده است ۱۰۰ همت دیگر را تا پایان شهریورماه پرداخت کند .
۲. چه مقدار از مطالبات گندمکاران پرداخت شده است؟
بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، مجموع خرید گندم به ۸ میلیون و ۴۴۰ هزار تن رسیده و تاکنون حدود ۲۲۰ همت از مطالبات پرداخت شده است .
۳. چه مقدار از مطالبات گندمکاران باقی مانده است؟
پیش از تعهد پرداخت جدید، حدود ۱۷۰ همت از مطالبات باقی مانده بود. با پرداخت ۱۰۰ همت جدید، این رقم به حدود ۷۰ همت کاهش مییابد .
۴. چرا تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران نگرانکننده است؟
تأخیر در پرداخت مطالبات موجب میشود کشاورزان برای تأمین نهاده، شخم و کشت پاییزه با مشکل مواجه شوند. همچنین بخشی از گندم تولیدی به دلیل تأخیر در پرداخت به دلالان و بازار آزاد منتقل میشود .
۵. آیا دولت جریمه تأخیر به گندمکاران پرداخت میکند؟
بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، دیدگاه کمیسیون این است که همانطور که بانکها از کشاورزان جریمه تأخیر دریافت میکنند، دولت نیز باید نسبت به جبران تأخیر در پرداخت مطالبات اقدام کند .
۶. قیمت خرید تضمینی گندم در سال جاری چقدر است؟
قیمت تضمینی گندم سال جاری با احتساب بیمه ۴۹ هزار و ۶۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعیین شده است. نرخ متوسط خرید تضمینی ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان و سقف قیمت ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده است .
۷. چه مقدار گندم از کشاورزان خریداری شده است؟
بر اساس آخرین آمارها، مجموع خرید تضمینی گندم به ۸ میلیون و ۴۴۰ هزار تن رسیده است. پیشبینی تولید گندم نیز حدود ۱۴ میلیون تن است .
۸. چه تعداد کشاورز گندمکار در کشور فعال هستند؟
بر اساس گزارش وزارت جهاد کشاورزی، دولت از ۵۹۴ هزار کشاورز گندم خریداری کرده است. مجموع محمولههای خریداریشده به ۱.۵۵ میلیون محموله از طریق ۱,۱۴۰ مرکز خرید در سراسر کشور رسیده است .
۹. کدام استانها بیشترین خرید گندم را داشتهاند؟
بر اساس گزارش وزارت جهاد کشاورزی، استان خوزستان با ۱.۴۴ میلیون تن در صدر قرار دارد. پس از آن، کردستان با ۷۷۴ هزار تن، گلستان با ۶۰۲ هزار تن، فارس با ۵۸۷ هزار تن و کرمانشاه با ۵۸۶ هزار تن در ردههای بعدی قرار دارند .
۱۰. چرا میزان خرید گندم کمتر از پیشبینیها است؟
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، یکی از دلایل اصلی این موضوع را پرداختنشدن بهموقع مطالبات گندمکاران از سوی دولت عنوان کرده است. وقتی کشاورز متوجه میشود مطالبات با تأخیر پرداخت میشود، بخشی از گندم تولیدشده به بازار، خوراک دام یا فعالیتهای دلالی منتقل میشود .
۱۱. قیمت خرید گندم سال آینده چه زمانی اعلام میشود؟
مقرر شده است وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه و تشکلهای بخش کشاورزی در این زمینه جلسهای برگزار کنند و قیمت گندم سال آینده را هرچه زودتر مشخص و اعلام کنند تا کشاورزان با انگیزه برای کشت پاییزه آماده شوند .
۱۲. کشاورزان برای پیگیری مطالبات خود چه اقداماتی میتوانند انجام دهند؟
کشاورزان میتوانند از طریق تشکلهای صنفی مانند بنیاد ملی گندمکاران و کمیسیون کشاورزی مجلس، مطالبات خود را پیگیری کنند. همچنین اخبار موثق را از منابع رسمی وزارت جهاد کشاورزی به نشانی maj.ir دنبال نمایند.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.