لوگوی باشگاه پرسپولیس که در سال ۱۳۴۷ با نماد «فروهر» متولد شد، پس از ۶۰ سال تغییر و تحول به نماد امروزی با المانهای تاریخی ایران باستان رسیده است. این لوگو که ترکیبی از «شیر شاخدار افسانهای (آنزو)»، سپر سرخ، جام قهرمانی و یک ستاره طلایی...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ لوگوی باشگاه پرسپولیس، فراتر از یک علامت تجاری، روایتی تصویری از تاریخ، فرهنگ و افتخارات پرافتخارترین باشگاه فوتبال ایران است. این نشان که ریشه در عظمت تخت جمشید و اساطیر ایران باستان دارد، در طول شش دهه حیات باشگاه، دستخوش تغییرات متعددی شده و هر بار با حفظ هویت ایرانی خود، به شکلی جدید متولد شده است. در این گزارش، با تاریخچه، المانها و داستان پشتپرده این نشان آشنا خواهید شد.
نخستین لوگویی که بر سینه بازیکنان پرسپولیس نقش بست، برگرفته از نماد کهن ایرانی «فروهر» بود. این لوگو که در سال ۱۳۴۷ (۱۹۶۸ میلادی) طراحی شد، نزدیک به سه سال بر روی پیراهن قرمزپوشان باقی ماند . این نماد که نیروی معنوی حیات در آیین زرتشت را تداعی میکند، در یک قاب دایرهای شکل با نام باشگاه به فارسی و انگلیسی جای گرفته بود .
پس از سالها تغییر و حذف لوگو، در سال ۱۳۷۲، نشان جدیدی بر روی لباس پرسپولیس ظاهر شد که مسیر هویت بصری باشگاه را برای همیشه تغییر داد. این لوگو که تصویری برگرفته از سرستونهای تخت جمشید (پرسپولیس) بود، شامل دو جانور افسانهای و یک جام قهرمانی در میان آنها میشد . این نماد، که از سال ۲۰۱۲ نیز در لوگوی فعلی دیده میشود، به شکلی مستقیم به نام باشگاه (برگرفته از تخت جمشید) اشاره دارد و هویت ملی باشگاه را پررنگتر کرد .
تغییر اساسی در سال ۱۳۹۱ (۲۰۱۲) و در زمان مدیریت محمد رویانیان رخ داد. در این بازطراحی، فریم دور لوگو به شکل یک سپر درآمد و لوگوی قبلی که برگرفته از تخت جمشید بود، درون این سپر قرمز رنگ قرار گرفت . طراحی این لوگو از باشگاههای بزرگ اروپایی مانند بارسلونا و اورتون الهام گرفته شده بود و به گفته مسئولان وقت، هدف آن ایجاد حسی از قدرت و رزمندگی بود .
لوگوی امروزی پرسپولیس ترکیبی از عناصر مختلف است که هرکدام معنای خاصی را القا میکنند. طبق تحلیلهای انجامشده بر روی این نشان، اجزای اصلی آن عبارتند از :
| المان | معنی و مفهوم |
|---|---|
| سپر قرمز | نماد مقاومت، امنیت و قدرت که حس رزمندگی را به بیننده القا میکند |
| شیر شاخدار بالدار (آنزو) | اسطورهای از ایران باستان با بدن شیر و سر عقاب (یا شیر شاخدار) که نماد قدرت، هوش و میل به پیروزی است |
| جام قهرمانی بر بالای شیرها | نماد دستاوردها و افتخارات باشگاه در طول تاریخ |
| حلقههای المپیک | نشانهای از قدمت و تعلق باشگاه به ورزش المپیک |
| ستاره طلایی | نشانهای از کسب دهمین قهرمانی لیگ سراسری کشور در سال ۱۳۹۶ که با موافقت فدراسیون فوتبال به لوگو اضافه شد |
| نوشته پرسپولیس به فارسی و انگلیسی | معرفی نام باشگاه با خطی استوار و خشن در بخش فارسی و نوشتهای ساده در بخش لاتین |
| رنگها | قرمز (هیجان و قدرت)، مشکی (جدیت و ماندگاری)، طلایی (ارزشمندی دستاوردها) و سفید (سرزندگی و کنتراست) |
ستاره طلایی بالای لوگوی پرسپولیس در سال ۱۳۹۶ و پس از کسب دهمین قهرمانی در لیگ سراسری کشور به لوگو اضافه شد . اگرچه این تصمیم با حاشیههای زیادی همراه بود، اما در نهایت با موافقت فدراسیون فوتبال، این ستاره به عنوان نماد ده جام قهرمانی بر روی نشان باشگاه نقش بست .
جالب است بدانید که لوگوی فعلی پرسپولیس حاوی یک اشتباه تایپی در بخش انگلیسی آن است. در بازطراحی سال ۱۳۹۲، نام «PERSEPOLIS» (که نام صحیح انگلیسی تخت جمشید است) به اشتباه به صورت «PERSPOLIS» (با حذف حرف E) درج شده است! . این اشتباه که تاکنون اصلاح نشده، در سایت رسمی باشگاه و بسیاری از اقلام تبلیغاتی نیز دیده میشود، در حالی که نهادهای بینالمللی مانند AFC و فیفا از کلمه صحیح PERSEPOLIS استفاده میکنند .
در فروردین ۱۳۹۹، سایت کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) نظرسنجیای برای انتخاب بهترین لوگوی باشگاهی در آسیا برگزار کرد. نشان باشگاه پرسپولیس با کسب ۸۳ درصد از آرای بیش از ۱۰۰ هزار شرکتکننده، به عنوان برترین لوگوی باشگاهی آسیا انتخاب شد . AFC در توضیح خود آورده بود که نام پرسپولیس از نام یک مکان تاریخی (پرسپولیس/تخت جمشید)، پایتخت امپراتوری هخامنشی گرفته شده است و لوگوی این باشگاه المانهای تحسینبرانگیز ایران باستان را در خود جای داده است .
چرخه تغییرات: لوگوی پرسپولیس در طول تاریخ دستخوش تغییرات زیادی شده و گاه برای سالها، لوگویی بر روی پیراهن این تیم نبوده است. دورههای بدون لوگو شامل سالهای ۱۳۵۵-۱۳۵۶ و ۱۳۶۸-۱۳۷۱ بوده است .
الهام از تاریخ: برخلاف بسیاری از باشگاههای مدرن که از نام و نشانهای تجاری استفاده میکنند، هویت بصری پرسپولیس مستقیماً به تاریخ کهن ایران و نمادهای تخت جمشید گره خورده است .
مدیریت نشان: تغییرات متعدد در لوگو عمدتاً با تغییرات مدیریتی باشگاه همزمان بوده و هر مدیر سعی کرده نشان خود را بر روی نماد باشگاه حک کند.
لوگوی باشگاه پرسپولیس از یک نشان ساده فروهر در سال ۱۳۴۷، به پیچیدهترین و پرمعناترین نشان باشگاهی در آسیا تبدیل شده است. این لوگو که امروزه از نماد اساطیری «آنزو»، سپر سرخ، جام قهرمانی و ستاره طلایی تشکیل شده، روایتی از قدرت، تاریخ و افتخار را روایت میکند. کسب عنوان بهترین لوگوی باشگاهی آسیا در سال ۲۰۲۰، نشان از عمق تأثیرگذاری این المانهای ملی بر مخاطبان فوتبال در سطح قاره دارد.
۱. لوگوی فعلی پرسپولیس از چه سالی بر روی پیراهن این تیم قرار دارد؟
شکل اصلی این لوگو (سپر و تصویر شیرهای شاخدار) از سال ۱۳۹۱ بر روی پیراهن پرسپولیس نقش بسته است و تنها در سال ۱۳۹۶ یک ستاره طلایی به آن اضافه شد .
۲. ستاره بالای لوگوی پرسپولیس نشانه چیست؟
این ستاره نشانه دهمین قهرمانی پرسپولیس در لیگ سراسری کشور است که در سال ۱۳۹۶ به دست آمد و با موافقت فدراسیون فوتبال به لوگو اضافه شد .
۳. چرا لوگوی پرسپولیس به عنوان بهترین لوگوی آسیا انتخاب شد؟
این لوگو با ترکیب المانهای هویتی ایران باستان (تخت جمشید، اسطوره آنزو، سپر و رنگهای ملی) و کسب ۸۳ درصد آرای کاربران سایت AFC در سال ۲۰۲۰ به عنوان بهترین نشان باشگاهی آسیا معرفی شد .
۴. اشتباه تایپی معروف لوگوی پرسپولیس چیست؟
در لوگوی فعلی، نام انگلیسی باشگاه به اشتباه به صورت PERSPOLIS (بدون حرف E وسط) درج شده است، در حالی که نام صحیح انگلیسی تخت جمشید PERSEPOLIS است. این اشتباه از سال ۱۳۹۲ تاکنون اصلاح نشده است .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
