افزایش سود شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که سهم بازنشستگان از سود شستا چقدر است و آیا افزایش سود این مجموعه باعث افزایش مستقیم حقوق یا واریز مبلغی جداگانه به حساب بازنشستگان می‌شود؟ بررسی توضیحا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ شستا یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های اقتصادی وابسته به سازمان تأمین اجتماعی است و دارایی‌های آن در واقع بخشی از سرمایه‌های متعلق به بیمه‌شدگان و بازنشستگان محسوب می‌شود.
به همین دلیل، هر زمان که خبر افزایش سود شستا منتشر می‌شود، موضوع سهم بازنشستگان و تأثیر آن بر حقوق و مستمری‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.
در روزهای اخیر نیز گزارشی درباره جهش سود خالص شستا منتشر شده است؛ اما برای برداشت درست از این خبر باید میان «سود شرکت»، «سود تقسیمی به سازمان تأمین اجتماعی» و «منابع مورد استفاده برای پرداخت مستمری بازنشستگان» تفاوت قائل شد.
سود نقدی شرکت های بورسی
شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی یک شرکت سهامی است و سود آن مطابق مقررات شرکت و تصمیمات مجامع، میان سهامداران تقسیم می‌شود.
طبق توضیح شستا، سود سالانه این شرکت بر اساس سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده توسط سازمان تأمین اجتماعی و با توجه به شرایط سالانه شناسایی شده و در زمان‌بندی قانونی به سازمان تأمین اجتماعی و سایر سهامداران پرداخت می‌شود.
بنابراین نمی‌توان کل سود شستا را مستقیماً معادل «پول قابل واریز به حساب بازنشستگان» دانست.
در آخرین اطلاعات منتشرشده از رسانه شستا درباره عملکرد سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، مجموع سود تقسیمی شستا ۳۱ همت اعلام شده است.
از این میزان:
| عنوان | مبلغ |
|---|---|
| کل سود تقسیمی شستا | ۳۱ همت |
| سهم سازمان تأمین اجتماعی | ۲۷.۵ همت |
| سهم سایر سهامداران حقیقی، صندوق‌ها و سبدگردان‌ها | حدود ۲.۱ همت |
رسانه شستا اعلام کرده بود که سود متعلق به سازمان تأمین اجتماعی ۲۷.۵ همت بوده است.
خیر، این مبلغ به شکل مستقیم بین بازنشستگان تقسیم نمی‌شود.
سازمان تأمین اجتماعی منابع و مصارف گسترده‌ای دارد و پرداخت مستمری میلیون‌ها بازنشسته و مستمری‌بگیر تنها یکی از بخش‌های هزینه‌ای آن است.
شستا نیز در توضیحات رسمی خود تأکید کرده است که میان عملکرد شستا و تأمین تمام مصارف سازمان تأمین اجتماعی رابطه یک‌به‌یک وجود ندارد. به گفته این شرکت، هدف اصلی از تشکیل شستا حفظ ارزش سرمایه‌های بازنشستگان و بیمه‌شدگان به صورت بین‌نسلی است، نه اینکه تمام هزینه‌های جاری سازمان از محل سود شستا پرداخت شود.
افزایش سودآوری شستا می‌تواند از جنبه اقتصادی برای سازمان تأمین اجتماعی اهمیت داشته باشد.
هرچه بازدهی دارایی‌های سازمان بهتر باشد، ارزش سرمایه‌های متعلق به بیمه‌شدگان و بازنشستگان نیز بهتر حفظ می‌شود و سود حاصل از سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند در ساختار مالی سازمان مورد استفاده قرار گیرد.
اما این موضوع با افزایش خودکار حقوق بازنشستگان تفاوت دارد.
افزایش حقوق مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی براساس قوانین، مصوبات و منابع موردنیاز سازمان انجام می‌شود. برای سال ۱۴۰۵ نیز سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده افزایش مستمری حداقل‌بگیران ۶۰ درصد و افزایش مستمری سایر سطوح ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت بوده است.
به‌صورت مستقیم خیر.
برای افزایش حقوق بازنشستگان باید مصوبات و مقررات مربوط به افزایش سالانه مستمری یا متناسب‌سازی اجرا شود.
به همین دلیل، انتشار خبر افزایش سود شستا به تنهایی به معنی تصویب افزایش جدید حقوق بازنشستگان نیست.
در سال ۱۴۰۵، سازمان تأمین اجتماعی مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی را نیز اجرا کرده و احکام جدید بازنشستگان صادر شده است.
از نظر مالکیت اقتصادی، دارایی‌های سازمان تأمین اجتماعی متعلق به یک ساختار بین‌نسلی است که منابع آن از حق بیمه و سرمایه‌گذاری‌های مربوط به بیمه‌شدگان شکل گرفته است.
شستا نیز در توضیحات خود تأکید کرده که فلسفه اصلی فعالیت این مجموعه، حفظ و توسعه سرمایه‌های بین‌نسلی بیمه‌شدگان و بازنشستگان است.
بنابراین بهتر است به جای این تصور که «سود شستا باید بین بازنشستگان تقسیم شود»، موضوع را در قالب حفظ و تقویت منابع و دارایی‌های سازمان تأمین اجتماعی بررسی کرد.
چند دلیل مهم وجود دارد:
۱. شستا یک شرکت سهامی است و سود آن مطابق مقررات مالی و مصوبات مجمع تقسیم می‌شود.
۲. سازمان تأمین اجتماعی یکی از سهامداران اصلی شستا است.
۳. سهم سازمان پس از دریافت، بخشی از ساختار مالی گسترده سازمان را تشکیل می‌دهد.
۴. سازمان تأمین اجتماعی هزینه‌های مختلفی از جمله مستمری، درمان، تعهدات بیمه‌ای و سایر خدمات را بر عهده دارد.
۵. افزایش سود شستا به خودی خود مصوبه‌ای برای افزایش حقوق بازنشستگان ایجاد نمی‌کند.
از نظر ساختار مالی، منابع حاصل از سرمایه‌گذاری‌های سازمان می‌تواند در تأمین منابع سازمان نقش داشته باشد؛ اما شستا تأکید کرده که نمی‌توان عملکرد این مجموعه را به‌صورت یک‌به‌یک با هزینه‌های جاری سازمان مرتبط دانست.
در واقع، سازمان تأمین اجتماعی برای انجام تعهدات خود با منابع و مصارف بسیار بزرگی مواجه است و سود شستا تنها یکی از اجزای این ساختار محسوب می‌شود.
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| افزایش سود شستا | به معنای افزایش سودآوری شرکت است |
| دریافت سود توسط سازمان تأمین اجتماعی | طبق مقررات و زمان‌بندی قانونی انجام می‌شود |
| واریز مستقیم سود به حساب بازنشسته | وجود ندارد |
| افزایش حقوق به دلیل افزایش سود شستا | خودکار نیست |
| هدف اصلی شستا | حفظ و توسعه دارایی‌های بین‌نسلی |
| ارتباط با مستمری بازنشستگان | غیرمستقیم و در چارچوب منابع و مصارف سازمان |
اگر در شبکه‌های اجتماعی یا برخی سایت‌ها عدد مشخصی با عنوان «سهم هر بازنشسته از سود شستا» منتشر شود، باید با احتیاط با آن برخورد کرد.
سود شستا به شکل مساوی میان تک‌تک بازنشستگان تقسیم نمی‌شود. بنابراین نمی‌توان صرفاً با تقسیم سود کل شستا بر تعداد بازنشستگان، مبلغی را به عنوان سهم قابل واریز به هر فرد اعلام کرد.
چنین محاسبه‌ای از نظر ساختار حقوقی و مالی شستا و سازمان تأمین اجتماعی دقیق نیست.
سهم بازنشستگان از افزایش سود شستا به شکل یک مبلغ نقدی واریزی جداگانه محاسبه نمی‌شود. سازمان تأمین اجتماعی سهامدار اصلی شستا است و سود حاصل از فعالیت این شرکت طبق مقررات به سازمان پرداخت می‌شود.
شستا در توضیحات خود تصریح کرده که هدف اصلی این مجموعه، حفظ و توسعه سرمایه‌های متعلق به بیمه‌شدگان و بازنشستگان به صورت بین‌نسلی است و میان سود شستا و هزینه‌های جاری سازمان تأمین اجتماعی رابطه یک‌به‌یک وجود ندارد.
بنابراین، افزایش سود شستا می‌تواند برای تقویت دارایی‌ها و منابع سازمان اهمیت داشته باشد، اما به معنی واریز خودکار مبلغی به حساب بازنشستگان یا افزایش مستقیم مستمری نیست.
۱. آیا سود شستا مستقیماً به بازنشستگان پرداخت می‌شود؟
خیر. سود شستا به سهامداران پرداخت می‌شود و سازمان تأمین اجتماعی به عنوان سهامدار اصلی، سهم خود را دریافت می‌کند.
۲. سهم سازمان تأمین اجتماعی از سود شستا چقدر بوده است؟
در گزارش مربوط به عملکرد سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، سهم سازمان از سود تقسیمی شستا ۲۷.۵ همت اعلام شده است.
۳. آیا این مبلغ بین بازنشستگان تقسیم می‌شود؟
خیر؛ مبلغ به شکل مستقیم و مساوی میان بازنشستگان تقسیم نمی‌شود.
۴. آیا افزایش سود شستا باعث افزایش حقوق بازنشستگان می‌شود؟
خیر، افزایش حقوق نیازمند مبنای قانونی و تصمیمات رسمی مربوط به مستمری و متناسب‌سازی است.
۵. آیا بازنشستگان مالک شستا محسوب می‌شوند؟
دارایی‌های شستا در ساختار سازمان تأمین اجتماعی بخشی از سرمایه‌های بین‌نسلی بیمه‌شدگان و بازنشستگان محسوب می‌شود.
۶. آیا برای افزایش سود شستا مبلغی جداگانه به بازنشستگان واریز می‌شود؟
در حال حاضر چنین پرداخت مستقیمی اعلام نشده است.
۷. هدف اصلی شستا چیست؟
طبق توضیح خود شستا، هدف اصلی حفظ و توسعه سرمایه‌های بین‌نسلی سازمان تأمین اجتماعی و بیمه‌شدگان و بازنشستگان است.
۸. آیا می‌توان گفت افزایش سود شستا به نفع بازنشستگان است؟
از نظر حفظ و تقویت ارزش دارایی‌های سازمان، افزایش سودآوری می‌تواند اهمیت داشته باشد؛ اما این موضوع با افزایش مستقیم حقوق یا پرداخت نقدی به بازنشسته متفاوت است.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
