تاریخ لاستیک یکی از مهمترین مواردی است که هنگام خرید لاستیک خودرو باید بررسی شود. تاریخ تولید لاستیک معمولاً به صورت یک کد چهاررقمی در انتهای کد DOT روی دیواره تایر درج میشود. دو رقم اول این کد نشاندهنده هفته تولید و دو رقم پایانی نشان...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن ؛هنگام خرید لاستیک خودرو، بسیاری از افراد تنها به برند، سایز، طرح آج و قیمت توجه میکنند؛ در حالی که تاریخ تولید لاستیک نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. لاستیک حتی اگر استفاده نشده باشد، با گذشت زمان و قرار گرفتن در معرض گرما، نور، رطوبت و شرایط نامناسب نگهداری میتواند دچار فرسودگی شود.
یکی از سادهترین راهها برای بررسی سن لاستیک، نگاه کردن به کد درجشده روی دیواره آن است. این کد معمولاً با عبارت DOT آغاز میشود و در انتهای آن یک کد چهاررقمی وجود دارد که هفته و سال تولید لاستیک را مشخص میکند.
به همین دلیل افرادی که قصد خرید لاستیک نو دارند، بهتر است پیش از پرداخت هزینه، علاوه بر بررسی سلامت ظاهری تایر، تاریخ تولید لاستیک را نیز کنترل کنند.
تاریخ تولید لاستیک معمولاً روی دیواره لاستیک حک میشود. برای پیدا کردن آن باید به دنبال عبارت DOT باشید.
در ادامه کد DOT، مجموعهای از حروف و اعداد قرار دارد که اطلاعاتی درباره تایر ارائه میکند. چهار رقم پایانی این کد، تاریخ تولید لاستیک را مشخص میکنند.
برای نمونه، اگر در انتهای کد DOT عدد زیر را مشاهده کنید:
3024
این عدد به این معناست:
بنابراین لاستیک در هفته سیام سال ۲۰۲۴ میلادی تولید شده است.
نکته مهم این است که تاریخ درجشده روی لاستیک معمولاً میلادی است، نه شمسی.
خواندن تاریخ تولید لاستیک کار دشواری نیست. کافی است چهار رقم انتهایی کد DOT را پیدا کنید.
ساختار چهار رقم به این شکل است:
XXYY
که در آن:
برای مثال:
| کد تاریخ | هفته تولید | سال تولید |
|---|---|---|
| 1024 | هفته ۱۰ | ۲۰۲۴ |
| 2524 | هفته ۲۵ | ۲۰۲۴ |
| 4524 | هفته ۴۵ | ۲۰۲۴ |
| 1225 | هفته ۱۲ | ۲۰۲۵ |
| 3025 | هفته ۳۰ | ۲۰۲۵ |
| 0826 | هفته ۸ | ۲۰۲۶ |
بنابراین اگر روی لاستیک کد 1225 درج شده باشد، به معنای تولید آن در هفته دوازدهم سال ۲۰۲۵ است.
Michelin نیز تأکید میکند که دو رقم نخست کد چهاررقمی نشاندهنده هفته و دو رقم بعدی نشاندهنده سال تولید هستند.
DOT یک شناسه روی تایر است که اطلاعات مربوط به لاستیک را در خود دارد. این کد میتواند اطلاعاتی درباره کارخانه تولیدکننده، مشخصات تایر و تاریخ ساخت ارائه کند.
مهمترین بخش برای مصرفکننده، چهار رقم پایانی است؛ زیرا از طریق این چهار رقم میتوان سن لاستیک را مشخص کرد.
البته نباید تصور کرد تمام اعداد موجود در کد DOT تاریخ هستند. تنها چهار رقم پایانی مربوط به تاریخ تولید است.
گاهی کد کامل DOT روی یکی از دو طرف لاستیک قرار دارد و از بیرون خودرو قابل مشاهده نیست. در چنین شرایطی ممکن است روی دیواره بیرونی فقط عبارت DOT و بخشی از کد دیده شود.
NHTSA نیز توضیح میدهد که کد کامل شناسایی تایر الزاماً روی هر دو طرف تایر درج نمیشود و ممکن است برای مشاهده چهار رقم تاریخ، لازم باشد طرف دیگر لاستیک را بررسی کنید.
بنابراین اگر تاریخ روی قسمت بیرونی لاستیک دیده نمیشود، به این معنی نیست که لاستیک فاقد تاریخ تولید است.
خیر. تاریخ تولید لاستیک با تاریخ انقضا تفاوت دارد.
چهار رقم DOT تنها مشخص میکنند لاستیک چه زمانی تولید شده است. اینکه یک تایر دقیقاً چه زمانی باید تعویض شود، به عوامل مختلفی مانند میزان استفاده، شرایط نگهداری، گرما، فشار باد، آسیبهای فیزیکی، ترکخوردگی و میزان سایش آج بستگی دارد.
NHTSA اعلام میکند که با افزایش سن تایر، احتمال خرابی آن افزایش مییابد و برخی خودروسازان و تولیدکنندگان لاستیک تعویض تایرهای ۶ تا ۱۰ ساله را صرفنظر از میزان آج توصیه میکنند.
Michelin نیز برای محصولات خود توصیه احتیاطی بازنشسته کردن لاستیکها در ۱۰ سالگی از تاریخ تولید را مطرح میکند، در حالی که تأکید دارد شرایط واقعی لاستیک و نحوه استفاده و نگهداری نیز اهمیت دارند.
بنابراین نمیتوان تنها بر اساس یک عدد ثابت برای همه لاستیکها حکم کرد.
صرفاً یکساله بودن لاستیک به معنی نامناسب بودن آن نیست.
Michelin اعلام کرده است که تصور رایج مبنی بر اینکه فقط لاستیکهایی که حداکثر یک سال از تولید آنها گذشته قابل خرید هستند، الزاماً درست نیست. این شرکت میگوید لاستیکهایی که بهدرستی نگهداری شدهاند، حتی اگر مدتی از تاریخ تولیدشان گذشته باشد، میتوانند همچنان کیفیت مناسبی داشته باشند.
با این حال، هنگام خرید لاستیک باید علاوه بر تاریخ تولید، شرایط نگهداری و وضعیت فیزیکی آن نیز بررسی شود.
برای پاسخ به این سؤال باید بین تاریخ تولید و عمر واقعی لاستیک روی خودرو تفاوت قائل شد.
لاستیکی که سالها در معرض آفتاب، گرمای شدید، فشار نامناسب باد یا بار اضافی قرار گرفته ممکن است زودتر از یک تایر مشابه که در شرایط مناسب نگهداری شده، فرسوده شود.
نشانههایی مانند موارد زیر اهمیت دارند:
NHTSA توصیه میکند در صورت مشاهده مشکلات عملکردی مانند حفظ نکردن فشار باد، صدا یا لرزش، تایر توسط متخصص بررسی شود.
تاریخ تولید یکی از اطلاعات مهم هنگام خرید لاستیک است، اما تنها معیار تصمیمگیری نیست.
خریدار بهتر است موارد زیر را هم بررسی کند:
چهار رقم آخر DOT را بخوانید و هفته و سال تولید را مشخص کنید.
دیواره تایر نباید دارای ترک، بریدگی، پارگی یا برآمدگی باشد.
آج باید یکنواخت باشد و نشانههای غیرطبیعی سایش نداشته باشد.
لاستیکهایی که در معرض نور مستقیم خورشید، گرما یا مواد شیمیایی قرار گرفتهاند ممکن است سریعتر دچار آسیب شوند.
سایز، شاخص سرعت، شاخص بار و مشخصات فنی باید با خودرو مطابقت داشته باشد.
در بازار ایران ممکن است لاستیکهای وارداتی به دلیل فرآیند واردات، حملونقل و عرضه با فاصله زمانی بیشتری نسبت به تاریخ تولید به دست مصرفکننده برسند.
بنابراین نباید فقط به این دلیل که یک لاستیک خارجی مثلاً چند ماه یا مدتی بیشتر از تولیدش گذشته، آن را فاقد ارزش خرید دانست. در مقابل، باید وضعیت ظاهری، شرایط نگهداری و تاریخ تولید را با هم بررسی کرد.
منابع تخصصی تایر نیز تأکید دارند که تاریخ تولید تنها یکی از عوامل تعیینکننده وضعیت لاستیک است و شرایط نگهداری و استفاده نیز نقش مهمی دارند.
بله. لاستیک حتی در صورت استفاده نشدن نیز با گذشت زمان دچار فرآیندهای طبیعی پیرشدن میشود.
لاستیک از مواد پلیمری و ترکیباتی ساخته شده که در طول زمان تحت تأثیر عوامل محیطی تغییر میکنند. گرما، نور خورشید، رطوبت و شرایط نگهداری نامناسب میتوانند این فرآیند را سریعتر کنند.
به همین دلیل نگهداری صحیح تایر، حتی زمانی که روی خودرو نصب نشده، اهمیت دارد.
بله. لاستیک زاپاس نیز مانند لاستیکهای نصبشده روی خودرو دارای تاریخ تولید است و نباید از موضوع فرسودگی آن غافل شد.
NHTSA هشدار میدهد لاستیک زاپاس به دلیل اینکه معمولاً کمتر استفاده میشود، ممکن است بدون توجه به افزایش سن آن در خودرو باقی بماند.
بنابراین هنگام بررسی لاستیکهای خودرو، بهتر است لاستیک زاپاس نیز بررسی شود.
برای فهمیدن سال تولید کافی است دو رقم آخر کد چهاررقمی را بخوانید.
مثلاً:
3523
یعنی:
یا:
1526
یعنی:
این تاریخ به صورت هفته و سال میلادی ثبت میشود.
از نظر روش خواندن کد تاریخ، مبنای درج تاریخ تولید روی تایر به سیستم کدگذاری مربوط به تولیدکننده و استانداردهای مربوط به تایر وابسته است. در تایرهایی که کد DOT دارند، چهار رقم انتهایی برای مشخص کردن هفته و سال تولید استفاده میشود.
اما در بازار ایران ممکن است به دلیل تفاوت مسیر عرضه، لاستیک داخلی و خارجی با فاصلههای زمانی متفاوتی به مصرفکننده برسند.
بنابراین هنگام خرید بهتر است به جای تمرکز صرف بر کشور سازنده، تاریخ تولید، سلامت فیزیکی و اصالت لاستیک را بررسی کنید.
اگر قصد خرید لاستیک نو دارید، این موارد را قبل از پرداخت هزینه بررسی کنید:
اول: چهار رقم انتهایی DOT را پیدا کنید.
دوم: هفته و سال تولید را مشخص کنید.
سوم: هر چهار لاستیک را جداگانه بررسی کنید؛ ممکن است تاریخ تولید آنها دقیقاً یکسان نباشد.
چهارم: دیواره لاستیک را برای ترک، برآمدگی یا آسیب بررسی کنید.
پنجم: عمق و وضعیت آج را بررسی کنید.
ششم: از فروشنده درباره شرایط نگهداری لاستیک سؤال کنید.
هفتم: مشخصات تایر را با سایز توصیهشده خودرو تطبیق دهید.
تاریخ تولید معمولاً روی دیواره تایر و در انتهای کد DOT درج شده است. چهار رقم پایانی این کد، هفته و سال تولید را مشخص میکنند.
دو رقم اول نشاندهنده هفته تولید و دو رقم دوم نشاندهنده سال تولید هستند.
یعنی لاستیک در هفته دوازدهم سال ۲۰۲۵ میلادی تولید شده است.
یعنی لاستیک در هفته سیام سال ۲۰۲۴ میلادی تولید شده است.
صرفاً بر اساس سن نمیتوان درباره ایمنی یک تایر خاص تصمیم گرفت. وضعیت فیزیکی، میزان سایش، شرایط نگهداری و توصیه سازنده نیز باید بررسی شود. با افزایش سن، خطر فرسودگی افزایش مییابد.
بهتر است هنگام خرید، علاوه بر تاریخ تولید، سلامت ظاهری و شرایط نگهداری لاستیک را بررسی کنید. تولید جدیدتر به تنهایی تضمینکننده سلامت کامل تایر نیست.
کد چهاررقمی تاریخ تایر به صورت هفته و سال میلادی درج میشود، نه تاریخ شمسی.
الزاماً خیر. ممکن است کد کامل فقط روی یکی از دو طرف تایر درج شده باشد؛ بنابراین اگر تاریخ روی دیواره بیرونی دیده نشد، طرف دیگر را نیز بررسی کنید.
تاریخ تولید لاستیک یکی از مهمترین اطلاعاتی است که باید هنگام خرید تایر بررسی شود. برای پیدا کردن تاریخ کافی است کد DOT روی دیواره لاستیک را پیدا کنید و چهار رقم پایانی آن را بخوانید. دو رقم اول، هفته تولید و دو رقم آخر، سال تولید را نشان میدهند.
برای مثال، کد 2525 به معنای تولید لاستیک در هفته بیستوپنجم سال ۲۰۲۵ است. با این حال، تاریخ تولید به تنهایی معیار کافی برای تشخیص سلامت لاستیک نیست و باید مواردی مانند ترکخوردگی، سایش، آسیب دیواره، شرایط نگهداری و توصیه سازنده نیز بررسی شود.
به طور کلی، هنگام خرید لاستیک نو بهتر است خریدار تاریخ DOT، سلامت ظاهری، عمق آج، اصالت کالا و مشخصات فنی تایر را همزمان بررسی کند. این کار میتواند از خرید لاستیک نامناسب یا بیش از حد قدیمی جلوگیری کند.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
