انواع کسورات حقوق بازنشستگان کشوری در ۱۴۰۵
فیش حقوقی بازنشسته از دو بخش مهم تشکیل می‌شود: مبالغی که بابت مستمری و مزایا محاسبه شده و مبالغی که به دلایل قانونی، قراردادی یا تعهدات مالی از آن کسر می‌شود . مهم‌ترین کسورات شامل موارد زیر است:
ماجرای کسر ۳ میلیون تومانی کارمزد وام در شهریور ۱۴۰۵
یکی از جنجالی‌ترین کسورات سال ۱۴۰۵، کسر ناگهانی و یکجای بیش از ۳ میلیون تومان تحت عنوان «کارمزد وام» از حقوق برخی بازنشستگان کشوری در شهریورماه بود .
بر اساس گزارش‌ها، بازنشستگانی که در ماه‌های تیر و مرداد مشمول دریافت وام ضروری ۷۵ میلیون تومانی شده بودند، در فیش حقوق شهریور خود با کسری قابل توجه مواجه شدند . این مبلغ در کنار سایر کسورات از جمله حق بیمه تکمیلی، فشار اقتصادی بی‌سابقه‌ای را بر خانواده‌های بازنشسته وارد کرد .
واکنش فعالان حقوق بازنشستگان
محمدرضا انتظاریان، فعال حقوق بازنشستگان، این اقدام را «فقر در فقر» توصیف کرد و گفت: «بسیاری از بازنشستگان حقوقی کمتر از ۳۰ میلیون تومان دارند و کسر ناگهانی این مبلغ، به گونه‌ای است که بازنشسته حتی پیش از رسیدن به هفته دوم ماه، مجبور خواهد بود برای تأمین مایحتاجات اولیه، از همان مبلغ وامی که دریافت کرده، استفاده کند.»
وی با انتقاد از ناتوانی صندوق بازنشستگی کشوری در برابر اعمال قدرت بانک‌ها و ضعف قراردادهای منعقدشده میان صندوق و بانک عامل، پرسید: «چرا بانک باید مستقیماً و بدون اطلاع قبلی، اجازه کسر مبالغ بزرگ از حقوق ماهانه را داشته باشد؟ چرا این کارمزد به‌جای کسر به‌صورت اقساطی، به‌صورت یکجا از حقوق کسر شده است؟»
خطای سیستمی در بیمه تکمیلی و کسر از افراد فاقد ثبت‌نام
در تیرماه ۱۴۰۵، گزارش‌های متعددی درباره کسر مبالغی تحت عنوان بیمه تکمیلی «دی» از حقوق برخی بازنشستگان منتشر شد که در برخی موارد، حتی از افرادی که هیچ‌گونه ثبت‌نامی در این طرح نداشته‌اند، مبلغی کسر شده بود .
بررسی‌ها نشان داد این کسورات ناشی از خطای سیستمی در اعمال سرانه بیمه تکمیلی بوده است . در برخی پرونده‌ها، مبالغ به‌صورت تکراری یا اشتباه از حساب بازنشستگان کسر شده بود. به عنوان مثال، برخی بازنشستگان تحت پوشش طرح شماره یک، با کسر مبلغی بالغ بر یک میلیون و ۴۰ هزار تومان مواجه شدند که با نرخ مصوب (۸۰۰ هزار تومان) همخوانی نداشت . در موردی دیگر، بازنشستگانی که اساساً تحت پوشش بیمه تکمیلی دی نبودند، در دو ماه متوالی شاهد کسر ۸۰۰ هزار تومان از حقوق خود بودند .
مسئولیت کسر بیمه تکمیلی با کیست؟
شرکت بیمه دی در واکنش به این ابهامات اعلام کرد مسئولیت کسر مبالغ مربوط به خدمات بیمه‌ای، ثبت‌نام، تأیید و ارسال فهرست طرح‌های بیمه‌ای با صندوق بازنشستگی کشوری است و شرکت بیمه بر اساس فهرست تأییدشده صندوق اقدام می‌کند .
قرارداد بیمه تکمیلی ۱۴۰۵ و سرانه‌های جدید
قرارداد بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان کشوری برای سال ۱۴۰۵ با شرکت بیمه دی از ساعت صفر اول خردادماه ۱۴۰۵ به مدت یک سال منعقد شده است .
جدول سرانه‌های بیمه تکمیلی ۱۴۰۵
نکته مهم: برای تمامی بیمه‌شدگان قرارداد سال گذشته، طرح شماره یک به صورت خودکار فعال است و در صورت نیاز، متقاضیان می‌توانند فقط یک بار از طریق درگاه خدمات الکترونیک صندوق، طرح شماره دوم را جایگزین کنند .
راه‌های پیگیری کسورات اشتباه
در صورت مشاهده هرگونه مغایرت در فیش حقوقی، بازنشستگان می‌توانند از طریق مجاری رسمی زیر پیگیری کنند:
توصیه مهم: در صورتی که مبلغی در فیش حقوقی درج شده اما بازنشسته دلیل آن را نمی‌داند، بهتر است پیش از هرگونه نتیجه‌گیری، عنوان کسر و مبلغ آن را بررسی کرده و سپس از مرجع مسئول استعلام کند .
پاسخ به سوالات پرتکرار درباره کسر از حقوق بازنشستگان کشوری
چرا از حقوق بازنشستگان کشوری کسر می‌شود؟
پاسخ: کسورات حقوق بازنشستگان می‌تواند مربوط به اقساط تسهیلات (مانند وام ضروری)، حق بیمه تکمیلی درمان، کسورات قانونی و تعهدات ثبت‌شده در فیش حقوقی باشد. تفاوت میان مبلغ حکم حقوقی و مبلغ نهایی واریزی، به دلیل همین کسورات است .
ماجرای کسر ۳ میلیون تومانی کارمزد وام چه بود؟
پاسخ: در شهریور ۱۴۰۵، بازنشستگانی که وام ضروری ۷۵ میلیون تومانی دریافت کرده بودند، با کسر ناگهانی و یکجای بیش از ۳ میلیون تومان تحت عنوان «کارمزد وام» مواجه شدند. این کسر به دلیل ضعف قرارداد میان صندوق و بانک عامل و بدون اطلاع قبلی بازنشستگان انجام شد و اعتراض گسترده‌ای را برانگیخت .
چرا از برخی بازنشستگان با وجود عدم ثبت‌نام در بیمه تکمیلی، کسر شده است؟
پاسخ: در تیرماه ۱۴۰۵، گزارش‌هایی درباره کسر اشتباه سرانه بیمه تکمیلی از برخی بازنشستگان، از جمله افرادی که در این طرح ثبت‌نام نکرده بودند، منتشر شد. بررسی‌ها نشان داد این کسورات ناشی از خطای سیستمی در اعمال سرانه بیمه تکمیلی بوده است .
سرانه بیمه تکمیلی بازنشستگان کشوری در ۱۴۰۵ چقدر است؟
پاسخ: سهم بیمه‌شده در طرح شماره ۱ مبلغ ۸۰۰ هزار تومان و در طرح شماره ۲ مبلغ یک میلیون و ۴۰ هزار تومان به ازای هر نفر در ماه تعیین شده است .
چگونه می‌توانم به کسورات اشتباه اعتراض کنم؟
پاسخ: بازنشستگان می‌توانند از طریق مرکز پاسخگویی بیمه دی با شماره ۱۶۷۱ یا مرکز ارتباط با ذی‌نفعان صندوق با شماره ۰۲۱-۲۵۰۰ موضوع را پیگیری کنند. همچنین از طریق درگاه خدمات الکترونیک صندوق به نشانی eservices.cspf.ir امکان ثبت و پیگیری درخواست‌ها فراهم است .
آیا مالیات از حقوق بازنشستگان کسر می‌شود؟
پاسخ: در شرایط عادی و طبق قوانین فعلی، حقوق بازنشستگی در ایران از پرداخت مالیات معاف است و هیچ نوع مالیاتی مستقیم از آن کسر نمی‌شود. تنها در صورت اشتغال مجدد بازنشسته و کسب درآمد از آن محل، درآمد حاصل طبق قانون مشمول مالیات خواهد بود .
کسورات قانونی حقوق بازنشستگان چیست؟
پاسخ: طبق مصوبه هیئت امنای سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های تابعه، صندوق بازنشستگی کشوری موظف شده است در رابطه با کسر کسور بازنشستگی یا حق بیمه از فوق‌العاده اضافه کار، نوبت کاری و سایر پرداختی‌های نقدی ماهانه کارکنان بررسی‌های لازم را انجام دهد و نتایج را به هیئت امنا ارائه کند .
به گزارش اندیشه قرن، کسر از حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ به چند دسته اصلی تقسیم می‌شود: اقساط و کارمزد وام ضروری، حق بیمه تکمیلی درمان و کسورات قانونی. مهم‌ترین چالش سال جاری، کسر ناگهانی و یکجای بیش از ۳ میلیون تومان کارمزد وام از دریافت‌کنندگان وام ۷۵ میلیونی در شهریور بود که به دلیل ضعف قرارداد میان صندوق و بانک عامل و بدون اطلاع قبلی بازنشستگان انجام شد و اعتراض گسترده‌ای را برانگیخت .
همچنین خطای سیستمی در اعمال سرانه بیمه تکمیلی «دی» باعث کسر اشتباه از برخی بازنشستگان، از جمله افرادی که در این طرح ثبت‌نام نکرده بودند، شد . بازنشستگان می‌توانند برای پیگیری کسورات اشتباه از طریق مرکز پاسخگویی بیمه دی (۱۶۷۱) یا مرکز ارتباط با ذی‌نفعان صندوق (۰۲۱-۲۵۰۰) اقدام کنند .
توصیه مهم: بازنشستگان در صورت مشاهده هرگونه مغایرت در فیش حقوقی خود، پیش از هرگونه نتیجه‌گیری، عنوان دقیق کسر و مبلغ آن را بررسی کرده و سپس از مرجع مسئول استعلام کنند .
.
