بر اساس دستورالعملی که بانک مرکزی در سال ۱۴۰۵ به بانک‌های عامل ابلاغ کرده، تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان تا سقف ۴ میلیارد ریال معادل ۴۰۰ میلیون تومان قابل پرداخت است. این تسهیلات برای همه افرادی که صرفاً در دهک‌های پایین قرار دارند به‌صورت عمومی قابل دریافت نیست؛ بلکه گروه‌های مشمول باید شرایط دیگری از جمله فاقد مسکن بودن، قرار داشتن در دهک‌های درآمدی تعیین‌شده و معرفی از سوی نهاد مربوطه را نیز داشته باشند.

وام ۴۰۰ میلیونی مسکن به کدام دهک‌ها تعلق می‌گیرد؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره وام ۴۰۰ میلیونی مسکن این است که کدام دهک‌ها مشمول دریافت آن هستند؟

بر اساس دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵، متقاضیان این تسهیلات باید در سه دهک اول درآمدی قرار داشته باشند. همچنین قرار گرفتن فرد در این دهک‌ها باید از طریق سامانه رفاه ایرانیان تأیید شود.

در کنار شرط دهکی، صرف قرار داشتن در دهک اول، دوم یا سوم برای دریافت وام کافی نیست. متقاضی باید در گروه‌های تعیین‌شده قرار داشته باشد و از سوی نهاد مربوطه معرفی شود.

بر اساس دستورالعمل ابلاغی، گروه‌های مشمول شامل افراد فاقد مسکن تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره)، سازمان بهزیستی کشور، خانواده شهدا، جانبازان و رزمندگان معسر هستند. معرفی متقاضی از سوی نهاد مربوطه و تأیید شرایط درآمدی از طریق سامانه رفاه ایرانیان از الزامات این تسهیلات اعلام شده است.

مبلغ وام مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

سقف تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵ ۴۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

در متن دستورالعمل بانک مرکزی، سقف تسهیلات به‌صورت ۴ میلیارد ریال اعلام شده که معادل ۴۰۰ میلیون تومان است. همچنین برای اجرای این طرح، مجموعاً ۲۰ هزار میلیارد تومان منابع در نظر گرفته شده است.

بنابراین، رقم ۴۰۰ میلیون تومان مربوط به سقف تسهیلات این طرح است و نباید آن را با سایر وام‌های خرید مسکن، ودیعه مسکن یا تسهیلات عادی بانکی یکسان دانست.

جدول جزئیات وام ۴۰۰ میلیونی مسکن محرومان

چه کسانی می‌توانند وام ۴۰۰ میلیونی مسکن محرومان بگیرند؟

بر اساس دستورالعمل منتشرشده، جامعه هدف این وام محدود به همه خانوارهای کم‌درآمد نیست. افراد زیر در صورت داشتن سایر شرایط می‌توانند در این طرح قرار بگیرند:

• افراد فاقد مسکن تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره)
• افراد فاقد مسکن تحت پوشش سازمان بهزیستی
• خانواده‌های شهدا
• جانبازان
• رزمندگان معسر

این افراد باید توسط نهاد مربوطه معرفی شوند و شرایط درآمدی آنها نیز در سامانه رفاه ایرانیان تأیید شود.

بنابراین اگر فردی در دهک اول تا سوم قرار داشته باشد اما مشمول جامعه هدف تعیین‌شده نباشد، نمی‌توان صرفاً بر اساس دهک درآمدی، دریافت قطعی وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن محرومان را برای او در نظر گرفت.

آیا دهک چهارم هم وام ۴۰۰ میلیونی مسکن می‌گیرد؟

در این بخش باید بین دو برنامه متفاوت تفکیک قائل شد.

در دستورالعمل وام مسکن محرومان که به بانک‌های عامل ابلاغ شده، شرط درآمدی به سه دهک اول محدود شده است.

اما در بسته حمایتی مستأجران که وزارت راه و شهرسازی مطرح کرده، پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ۴۰۰ میلیون تومانی برای دهک‌های یک تا چهار درآمدی مطرح شده است. گزارش‌های منتشرشده از اظهارات وزیر راه و شهرسازی نشان می‌دهد که برای دهک‌های یک تا چهار، منابع قرض‌الحسنه جداگانه‌ای در نظر گرفته شده بود.

از این رو، عبارت «وام ۴۰۰ میلیونی برای دهک‌های یک تا چهار» نباید بدون توضیح به معنای آن باشد که تمام افراد دهک چهارم، بدون هیچ شرط دیگری، مشمول همان وام مسکن محرومان هستند.

وام ۴۰۰ میلیونی مسکن محرومان به چه بانک‌هایی ابلاغ شده است؟

بانک مرکزی دستورالعمل اجرایی تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان را به هشت بانک عامل ابلاغ کرده است.

این بانک‌ها عبارت‌اند از:

بنابراین متقاضیان نباید به هر شعبه بانکی برای دریافت این تسهیلات مراجعه کنند؛ فرآیند معرفی و پرداخت باید مطابق دستورالعمل ابلاغی و از مسیر نهاد معرفی‌کننده و بانک عامل انجام شود.

آیا شرط فاقد مسکن بودن برای دریافت وام وجود دارد؟

بله. یکی از شروط مهم این طرح، فاقد مسکن بودن متقاضی است.

در دستورالعمل ابلاغی، تسهیلات برای افراد فاقد مسکن تحت پوشش نهادهای مشخص در نظر گرفته شده است. بنابراین قرار داشتن در دهک‌های پایین به تنهایی به معنای واجد شرایط بودن برای وام نیست.

این شرط اهمیت زیادی دارد، زیرا هدف اصلی تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان، حمایت از خانوارهایی است که توان مالی محدودی دارند و فاقد مسکن هستند.

تفاوت وام مسکن محرومان با وام ودیعه مسکن چیست؟

یکی از ابهام‌های مهم برای متقاضیان، تفاوت میان وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن محرومان و سایر تسهیلات مسکن است.

وام مسکن محرومان در قالب تسهیلات قرض‌الحسنه و برای گروه‌های خاص و کم‌برخوردار در نظر گرفته شده است. در مقابل، تسهیلات ودیعه مسکن می‌تواند جامعه هدف گسترده‌تری داشته باشد و مبلغ آن نیز بر اساس محل سکونت و نوع طرح متفاوت است.

برای نمونه، در مصوبه مربوط به وام ودیعه مسکن، سقف تسهیلات معمول ودیعه برای تهران، مراکز استان‌ها، سایر شهرها و روستاها متفاوت تعیین شده است. همچنین در سال ۱۴۰۵ دستورالعمل‌های دیگری برای تسهیلات مسکن خانواده‌های فاقد مسکن نیز ابلاغ شده است.

یک وام ۴۰۰ میلیونی دیگر برای مسکن در سال ۱۴۰۵

در سال ۱۴۰۵ رقم ۴۰۰ میلیون تومان فقط در یک برنامه مسکن دیده نمی‌شود.

بانک مسکن نیز در شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد سقف تسهیلات جعاله تعمیر مسکن در سراسر کشور به ۴ میلیارد ریال، معادل ۴۰۰ میلیون تومان، افزایش یافته است. همچنین سقف تسهیلات ودیعه مسکن از محل اوراق در تهران ۴۰۰ میلیون تومان، در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر ۳۰۰ میلیون تومان و در سایر مناطق ۲۰۰ میلیون تومان اعلام شد.

بنابراین هنگام جست‌وجوی «وام ۴۰۰ میلیونی مسکن» باید مشخص شود منظور کدام طرح است؛ زیرا شرایط و جامعه هدف این تسهیلات با وام مسکن محرومان یکسان نیست.

شرایط مهم دریافت وام ۴۰۰ میلیونی مسکن

برای متقاضیان وام مسکن محرومان، مهم‌ترین شرایط اعلام‌شده عبارت‌اند از:

۱. فاقد مسکن بودن متقاضی.

۲. قرار داشتن در سه دهک اول درآمدی بر اساس تأیید سامانه رفاه ایرانیان.

۳. قرار داشتن در یکی از گروه‌های مشمول طرح.

۴. معرفی متقاضی از سوی نهاد حمایتی یا نهاد مربوطه.

۵. طی کردن فرآیند بانکی پس از معرفی و احراز شرایط.

۶. استفاده از یکی از بانک‌های عامل تعیین‌شده برای این طرح.

آیا همه افراد دهک‌های یک تا سه وام ۴۰۰ میلیونی می‌گیرند؟

خیر. این نکته از مهم‌ترین مواردی است که متقاضیان باید به آن توجه کنند.

دهک درآمدی یکی از شروط است، نه تنها شرط. بر اساس دستورالعمل وام مسکن محرومان، فرد باید علاوه بر قرار داشتن در سه دهک اول درآمدی، فاقد مسکن باشد و در جامعه هدف تعیین‌شده قرار بگیرد و از سوی نهاد مربوطه معرفی شود.

در نتیجه، نمی‌توان گفت هر فردی که در دهک اول، دوم یا سوم قرار دارد، بدون هیچ شرط دیگری وام ۴۰۰ میلیون تومانی دریافت خواهد کرد.

نکات مهم / تذکرات / هشدارها

۱. وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن محرومان با همه وام‌های مسکن یکسان نیست.

۲. در دستورالعمل تسهیلات مسکن محرومان، شرط درآمدی سه دهک اول اعلام شده است.

۳. قرار گرفتن در دهک پایین به‌تنهایی برای دریافت وام کافی نیست و معرفی از سوی نهاد مربوطه نیز اهمیت دارد.

۴. متقاضی باید فاقد مسکن باشد.

۵. احراز دهک درآمدی از طریق سامانه رفاه ایرانیان انجام می‌شود.

۶. بانک مرکزی این تسهیلات را به هشت بانک عامل ابلاغ کرده است.

۷. خبرهای مربوط به «وام ۴۰۰ میلیونی برای دهک‌های یک تا چهار» می‌تواند به بسته حمایتی دیگری مربوط باشد؛ بنابراین نباید همه این خبرها را با وام مسکن محرومان یکی دانست.

۸. در سال ۱۴۰۵ تسهیلات دیگری با سقف ۴۰۰ میلیون تومان، از جمله جعاله تعمیر مسکن و برخی تسهیلات ودیعه، نیز وجود دارد و شرایط آنها متفاوت است.

جمع‌بندی کاربردی

در حال حاضر، وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵ برای گروه‌های مشخصی از افراد فاقد مسکن طراحی شده است. طبق دستورالعمل بانک مرکزی، متقاضیان باید تحت پوشش نهادهایی مانند کمیته امداد یا بهزیستی باشند یا در گروه‌های تعیین‌شده از جمله خانواده شهدا، جانبازان و رزمندگان معسر قرار گیرند و علاوه بر آن، در سه دهک اول درآمدی باشند.

بنابراین اگر متقاضی فقط از نظر دهک‌بندی در گروه‌های پایین قرار دارد، نباید دریافت قطعی این وام را نتیجه بگیرد. فاقد مسکن بودن، قرار گرفتن در جامعه هدف، معرفی نهاد مربوطه و تأیید دهک درآمدی از جمله شرایط مهم این طرح هستند.

از سوی دیگر، برای دهک‌های یک تا چهار، بسته حمایتی دیگری نیز در حوزه اجاره و مسکن مطرح شده که در آن پرداخت وام قرض‌الحسنه ۴۰۰ میلیون تومانی به دهک‌های پایین درآمدی مورد توجه قرار گرفته است. به همین دلیل، هنگام پیگیری ثبت‌نام یا مراجعه به بانک باید عنوان دقیق تسهیلات مشخص شود.

سوالات متداول

وام ۴۰۰ میلیونی مسکن به کدام دهک‌ها تعلق می‌گیرد؟

در طرح تسهیلات قرض‌الحسنه مسکن محرومان، متقاضی باید در سه دهک اول درآمدی قرار داشته باشد و سایر شرایط طرح را نیز احراز کند.

آیا دهک چهارم هم وام ۴۰۰ میلیونی می‌گیرد؟

در یک بسته حمایتی مستأجران، دهک‌های یک تا چهار به‌عنوان جامعه هدف تسهیلات قرض‌الحسنه مطرح شده‌اند؛ اما این موضوع با دستورالعمل وام مسکن محرومان که سه دهک اول را هدف گرفته، تفاوت دارد.

مبلغ وام مسکن محرومان چقدر است؟

سقف تسهیلات مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵ ۴۰۰ میلیون تومان، معادل ۴ میلیارد ریال، تعیین شده است.

آیا افراد تحت پوشش بهزیستی می‌توانند وام ۴۰۰ میلیونی بگیرند؟

افراد فاقد مسکن تحت پوشش سازمان بهزیستی، در صورت قرار داشتن در سه دهک اول درآمدی و احراز سایر شرایط، در جامعه هدف این تسهیلات قرار دارند.

آیا افراد تحت پوشش کمیته امداد مشمول وام هستند؟

بله، افراد فاقد مسکن تحت پوشش کمیته امداد در صورت احراز سایر شرایط اعلام‌شده، از جامعه هدف وام مسکن محرومان هستند.

وام ۴۰۰ میلیونی مسکن از کدام بانک‌ها پرداخت می‌شود؟

بانک‌های ملی، سپه، کشاورزی، صادرات، تجارت، ملت، رفاه کارگران و پارسیان به‌عنوان بانک‌های عامل این تسهیلات معرفی شده‌اند.

آیا فقط دهک‌بندی برای دریافت وام کافی است؟

خیر. متقاضی باید علاوه بر شرط دهکی، فاقد مسکن باشد، در گروه‌های مشمول قرار گیرد و از سوی نهاد مربوطه معرفی شود.

آیا وام ۴۰۰ میلیونی مسکن همان وام جعاله است؟

خیر. تسهیلات مسکن محرومان و جعاله تعمیر مسکن دو تسهیلات متفاوت هستند. بانک مسکن در شهریور ۱۴۰۵ سقف جعاله تعمیر مسکن را نیز به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش داده است، اما شرایط آن با وام مسکن محرومان متفاوت است.