اندیشه//معاصر آخرین اخبار مربوط به حقوق کارگران ۱۴۰۶، افزایش حداقل دستمزد، سبد معیشت کارگران، مذاکرات شورای عالی کار، حق مسکن، بن کارگری و سایر مزایای مزدی را پیگیری خواهد کرد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ سناریوهای افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶ از هم اکنون به یکی از موضوعات مورد توجه جامعه کارگری تبدیل شده است؛ هرچند هنوز رقم نهایی افزایش دستمزد کارگران برای سال آینده مشخص نشده و تصمیم گیری رسمی درباره مزد ۱۴۰۶ باید در شورای عالی کار انجام شود. آنچه در حال حاضر می توان بررسی کرد، عوامل اثرگذار بر تعیین دستمزد و سناریوهای احتمالی پیش روی کارگران است. حداقل مزد کارگران در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی تعیین شد و برای سایر سطوح مزدی نیز افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت در نظر گرفته شد. در عین حال، گزارش های منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵ نشان می دهد فاصله میان رشد دستمزد و تورم همچنان یکی از محورهای اصلی بحث درباره قدرت خرید خانوارهای کارگری است. بر همین اساس، برای افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶ می توان چند سناریو را بررسی کرد؛ از افزایش نزدیک به نرخ تورم گرفته تا افزایش بالاتر از تورم با هدف جبران بخشی از افت قدرت خرید. البته هیچ کدام از درصدهای مطرح شده در این گزارش، رقم مصوب یا قطعی نیستند و نتیجه نهایی به مذاکرات نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت، وضعیت تورم، هزینه سبد معیشت و شرایط اقتصادی کشور بستگی خواهد داشت.
در حال حاضر هنوز رقم رسمی افزایش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۶ تعیین نشده است. تعیین حداقل مزد سالانه در ایران در شورای عالی کار انجام می شود و معمولا در ماه های پایانی سال، همزمان با بررسی وضعیت اقتصادی و معیشتی، مذاکرات جدی تر می شود.
بنابراین ارقامی که در فضای مجازی با عنوان «درصد قطعی افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶» منتشر می شوند، تا زمان تصویب و ابلاغ مصوبه شورای عالی کار، قابل استناد به عنوان رقم نهایی نیستند.
اندیشه//معاصر نوشت: برای بررسی میزان افزایش مزد در سال آینده باید چند شاخص اصلی را در کنار یکدیگر قرار داد؛ نرخ تورم، هزینه زندگی خانوار کارگری، سبد معیشت، وضعیت تولید و اشتغال و توان بنگاه ها برای پرداخت مزد.
برای تحلیل سناریوهای دستمزد ۱۴۰۶، ابتدا باید به مصوبه مزد سال جاری توجه کرد.
بر اساس بخشنامه مزد ۱۴۰۵، حداقل مزد روزانه کارگران ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال تعیین شد و سایر سطوح مزدی نیز ۴۵ درصد به علاوه روزانه ۵۱۹ هزار و ۵۴۹ ریال افزایش یافتند.
به این ترتیب، حداقل مزد ماهانه ۳۰ روزه بدون احتساب سایر مزایا حدود ۱۶ میلیون و ۲۵۵ هزار تومان است.
البته دریافتی نهایی کارگر فقط شامل پایه مزد نیست و اقلامی مانند بن کارگری، حق مسکن، حق تاهل، حق اولاد و در مواردی پایه سنوات نیز در رقم نهایی فیش حقوقی اثر می گذارند.
یکی از مهم ترین دلایل توجه زودهنگام به دستمزد ۱۴۰۶، فاصله میان افزایش اسمی مزد و تغییر هزینه های زندگی است.
حداقل دستمزد در سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰ درصد افزایش پیدا کرد، اما گزارش های منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵ درباره تورم نقطه به نقطه ۶۹.۹ درصدی در مرداد، بار دیگر بحث حفظ قدرت خرید کارگران را مطرح کرده اند.
البته مقایسه مستقیم تورم با افزایش مزد به تنهایی برای ارزیابی وضعیت معیشتی کافی نیست، زیرا ساختار هزینه خانوارها، سهم خوراک، مسکن، حمل و نقل، درمان و آموزش در سبد خانوار متفاوت است.
با این حال، اختلاف میان رشد قیمت ها و رشد مزد یکی از متغیرهایی است که در مذاکرات مزدی اهمیت پیدا می کند.
یکی از سناریوهای قابل بررسی برای دستمزد ۱۴۰۶ این است که افزایش مزد به نرخ تورم نزدیک شود.
برای مثال، اگر در زمان تصمیم گیری نرخ تورم در محدوده مشخصی قرار داشته باشد، ممکن است افزایش دستمزد نیز با توجه به همان شاخص مورد بحث قرار گیرد.
این سناریو از نظر محاسباتی ساده است؛ اما رقم نهایی آن را نمی توان از اکنون تعیین کرد، زیرا نرخ تورم تا پایان سال ۱۴۰۵ و زمان مذاکرات مزد مشخص نیست.
در چنین حالتی، درصد افزایش حقوق کارگران می تواند حول نرخ تورم مورد استناد در مذاکرات شکل بگیرد.
سناریوی دیگر، تعیین افزایش مزد بالاتر از نرخ تورم است.
در این حالت، علاوه بر جبران افزایش قیمت ها، بخشی از افت قدرت خرید سال های گذشته نیز مورد توجه قرار می گیرد.
این مدل می تواند از نظر معیشتی برای کارگران اهمیت داشته باشد، اما میزان اجرای آن به شرایط اقتصادی و امکان تامین هزینه های دستمزد برای کارفرمایان نیز وابسته خواهد بود.
در واقع شورای عالی کار باید میان وضعیت معیشت نیروی کار و شرایط تولید و اشتغال، در چارچوب معیارهای قانونی تعیین مزد، تصمیم گیری کند.
یکی از الگوهایی که در سال ۱۴۰۵ نیز مورد استفاده قرار گرفت، ترکیب افزایش درصدی با یک مبلغ ثابت برای سایر سطوح مزدی بود.
در مصوبه ۱۴۰۵، حداقل بگیران افزایش ۶۰ درصدی داشتند و برای سایر سطوح مزدی افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت روزانه در نظر گرفته شد.
این تجربه می تواند در بررسی دستمزد ۱۴۰۶ نیز مورد توجه قرار گیرد؛ البته اینکه همین مدل برای سال آینده تکرار شود یا نه، هنوز مشخص نیست.
در مدل درصدی به علاوه مبلغ ثابت، تلاش می شود تاثیر افزایش مزد برای سطوح مختلف درآمدی متفاوت باشد.
سناریوی دیگری که می توان در مذاکرات مزد ۱۴۰۶ بررسی کرد، افزایش بیشتر حداقل مزد نسبت به سایر سطوح مزدی است.
در این مدل، تمرکز اصلی بر کارگرانی قرار می گیرد که کمترین سطح مزد قانونی را دریافت می کنند.
این موضوع می تواند در مذاکرات مزدی اهمیت داشته باشد، زیرا افزایش یکسان درصدی برای تمام گروه های مزدی، از نظر مبلغ ریالی اثر متفاوتی بر دریافتی کارگران دارد.
به همین دلیل، ممکن است ساختار نهایی افزایش حقوق ۱۴۰۶ شامل درصدهای متفاوت برای حداقل بگیران و سایر سطوح مزدی باشد.
یکی دیگر از محورهای مهم تعیین مزد، سبد معیشت خانوار کارگری است.
در گزارش های مربوط به مزد ۱۴۰۵، رقم سبد معیشت حدود ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان اعلام شده بود؛ البته این رقم مربوط به فرآیند تعیین مزد همان سال است و نمی توان آن را به عنوان سبد معیشت ۱۴۰۶ در نظر گرفت.
برای سال آینده، رقم سبد معیشت باید دوباره محاسبه شود.
اگر هزینه سبد معیشت در مذاکرات مزد افزایش قابل توجهی پیدا کند، فاصله میان حداقل مزد و هزینه های خانوار نیز به یکی از محورهای اصلی گفت و گو تبدیل خواهد شد.
برای اینکه تصویر روشن تری از احتمالات داشته باشیم، می توان سناریوهای مورد بحث را به صورت زیر دسته بندی کرد:
| سناریو | مبنای احتمالی | وضعیت |
|---|---|---|
| سناریوی اول | نزدیک شدن افزایش مزد به تورم | احتمالی |
| سناریوی دوم | افزایش بالاتر از تورم | احتمالی |
| سناریوی سوم | درصد افزایش + مبلغ ثابت | احتمالی |
| سناریوی چهارم | افزایش بیشتر برای حداقل بگیران | احتمالی |
| سناریوی پنجم | توجه بیشتر به سبد معیشت | احتمالی |
| رقم قطعی ۱۴۰۶ | مصوبه شورای عالی کار | هنوز مشخص نشده |
این جدول نشان می دهد که در شهریور ۱۴۰۵ هنوز نمی توان یک درصد مشخص را به عنوان افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶ اعلام کرد.
در روزهای آینده و به ویژه با نزدیک شدن به آغاز مذاکرات مزدی، ممکن است درصدهای مختلفی درباره افزایش حقوق کارگران منتشر شود.
اما باید میان «سناریو» و «رقم مصوب» تفاوت گذاشت.
برای نمونه، اعداد ۵۰، ۶۰ یا ۷۰ درصد را می توان در قالب محاسبات فرضی بررسی کرد، اما هیچ کدام در حال حاضر رقم رسمی افزایش دستمزد ۱۴۰۶ نیستند.
رقم نهایی پس از مشخص شدن شاخص های اقتصادی و برگزاری جلسات شورای عالی کار تعیین خواهد شد.
اندیشه//معاصر تاکید می کند که انتشار یک درصد قطعی در شهریور ماه بدون مصوبه رسمی می تواند باعث ایجاد برداشت نادرست در میان کارگران شود.
تورم یکی از مهم ترین متغیرهای تعیین مزد است، اما تنها عامل تصمیم گیری نیست.
در مذاکرات مزدی، وضعیت هزینه های خانوار، تولید، اشتغال، شرایط بنگاه ها و سیاست های اقتصادی نیز اهمیت دارند.
از طرف دیگر، تورم رسمی یک شاخص کلی است و لزوما تغییر هزینه های یک خانوار کارگری را به صورت کامل نشان نمی دهد.
برای مثال، اگر سهم مسکن یا خوراک در بودجه یک خانوار بیشتر باشد، تغییر قیمت این گروه ها می تواند اثر بیشتری بر قدرت خرید آن خانوار داشته باشد.
به همین دلیل، سبد معیشت در کنار شاخص تورم مورد توجه قرار می گیرد.
موضوع ترمیم حقوق کارگران نیز ممکن است در سال ۱۴۰۶ مطرح شود، اما در حال حاضر نمی توان اجرای یک طرح مشخص برای ترمیم مزد را قطعی دانست.
تجربه سال ۱۴۰۵ نشان داده که حتی با افزایش ۶۰ درصدی حداقل مزد، در صورت ادامه رشد قیمت ها، بحث قدرت خرید همچنان در مرکز توجه باقی می ماند.
بنابراین یکی از موضوعات قابل بررسی در ماه های آینده این است که آیا افزایش سالانه مزد به تنهایی برای حفظ قدرت خرید کافی خواهد بود یا سیاست های مکمل دیگری نیز مورد توجه قرار می گیرد.
افزایش مزد تنها به پایه حقوق محدود نمی شود.
مزایایی مانند حق تاهل، حق اولاد، بن کارگری، حق مسکن و پایه سنوات نیز در دریافتی نهایی کارگران اثر دارند.
در سال ۱۴۰۵، بن کارگری ماهانه ۲۲ میلیون ریال، حق تاهل ماهانه ۵ میلیون ریال و پایه سنوات روزانه ۱۶۶ هزار و ۶۶۷ ریال تعیین شده بود.
برای سال ۱۴۰۶ نیز باید منتظر مصوبه جدید درباره این اقلام بود.
بنابراین هنگام مقایسه حقوق سال ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ نباید تنها پایه مزد را ملاک قرار داد.
رقم نهایی دستمزد معمولا در فرآیند مذاکرات مزدی شورای عالی کار و در ماه های پایانی سال مشخص می شود.
به همین دلیل، در شهریور ۱۴۰۵ هنوز فاصله زیادی تا تصمیم نهایی وجود دارد.
در ماه های آینده شاخص های اقتصادی جدید منتشر می شوند و با مشخص شدن هزینه سبد معیشت و روند تورم، تصویر روشن تری از مذاکرات مزد ۱۴۰۶ ایجاد خواهد شد.
بنابراین هر خبری که از اکنون یک عدد قطعی برای افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶ اعلام کند، باید با احتیاط بررسی شود.
سناریوهای افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۶ در شرایط فعلی هنوز در مرحله بررسی و گمانه زنی قرار دارند و هیچ درصد رسمی برای افزایش مزد سال آینده تصویب نشده است.
آنچه مشخص است این است که دستمزد سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی برای حداقل بگیران و افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت برای سایر سطوح مزدی تعیین شد.
برای سال ۱۴۰۶، مهم ترین عوامل تعیین کننده شامل نرخ تورم، هزینه سبد معیشت، وضعیت اقتصادی، شرایط تولید و اشتغال و مذاکرات نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت خواهد بود.
بر همین اساس، چند سناریو از جمله افزایش متناسب با تورم، افزایش بالاتر از تورم، ترکیب درصد و مبلغ ثابت و تمرکز بیشتر بر حداقل بگیران قابل بررسی است؛ اما هیچ کدام را نمی توان در شهریور ماه به عنوان تصمیم نهایی معرفی کرد.
کارگران برای اطلاع از مبلغ افزایش حقوق ۱۴۰۶ باید منتظر مذاکرات رسمی شورای عالی کار و در نهایت ابلاغ مصوبه دستمزد باشند.
اندیشه//معاصر آخرین اخبار مربوط به حقوق کارگران ۱۴۰۶، افزایش حداقل دستمزد، سبد معیشت کارگران، مذاکرات شورای عالی کار، حق مسکن، بن کارگری و سایر مزایای مزدی را پیگیری خواهد کرد.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
