قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص برای گروههای مشخصی از زنان شاغل، امکان کاهش ساعت کار هفتگی از ۴۴ ساعت به ۳۶ ساعت را فراهم کرده است؛ بدون اینکه حقوق و مزایای آنان متناسب با کاهش ساعت کار، کاهش پیدا کند. بانوان دارای معلول...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ موضوع کاهش ساعت کار بانوان دارای شرایط خاص یکی از مقررات مهم حوزه اشتغال زنان است که با هدف حمایت از بانوانی که علاوه بر اشتغال، با شرایط ویژه خانوادگی یا جسمی مواجه هستند، تصویب شده است.
ین قانون در ۲ شهریور ۱۳۹۵ در مجلس شورای اسلامی تصویب و پس از تأیید شورای نگهبان ابلاغ شد. متن قانون برای بانوان شاغل واجد شرایط، کاهش ساعت کار هفتگی را پیشبینی کرده و در عین حال مقرر کرده است که حقوق و مزایای آنان بر مبنای ۴۴ ساعت کار محاسبه شود.
یکی از مهمترین نکات این قانون آن است که کاهش ساعت کار به معنای کاهش حقوق نیست. البته برخورداری از این امتیاز شرایط مشخصی دارد و متقاضی باید وضعیت خود را با مدارک مورد نیاز اثبات و تأییدیههای لازم را دریافت کند.
قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص در سال ۱۳۹۵ تصویب شد.
بر اساس ماده واحده قانون، ساعات کار هفتگی بانوان شاغل رسمی، پیمانی و قراردادی که موظف به ۴۴ ساعت کار در هفته هستند و یکی از شرایط تعیینشده در قانون را دارند، میتواند به ۳۶ ساعت در هفته کاهش پیدا کند.
نکته مهم این است که فرد مشمول، حقوق و مزایای مربوط به ۴۴ ساعت کار را دریافت میکند.
این قانون هم بخشهایی از دستگاههای اجرایی و هم در شرایط تعیینشده، بخش غیردولتی را دربرمیگیرد.
| گروه مشمول | امکان استفاده از کاهش ساعت کار |
|---|---|
| بانوی دارای معلولیت شدید | دارد، با تأیید سازمان بهزیستی |
| بانوی دارای فرزند زیر ۶ سال تمام | دارد، با ارائه شناسنامه معتبر |
| بانوی دارای همسر معلول شدید | دارد، با تأیید مرجع مربوط |
| بانوی دارای فرزند معلول شدید | دارد، با تأیید مرجع مربوط |
| بانوی دارای همسر مبتلا به بیماری صعبالعلاج | دارد، با تأیید وزارت بهداشت |
| بانوی دارای فرزند مبتلا به بیماری صعبالعلاج | دارد، با تأیید وزارت بهداشت |
| زن سرپرست خانوار | دارد، با ارائه مدارک یا گواهی معتبر |
طبق قانون، ساعت کار هفتگی بانوان مشمول از ۴۴ ساعت به ۳۶ ساعت کاهش پیدا میکند.
بنابراین کاهش ساعت کار برابر با ۸ ساعت در هفته است.
در عین حال، قانون تصریح کرده است که بانوی مشمول این امتیاز، حقوق و مزایای ۴۴ ساعت کار را دریافت میکند.
این موضوع یکی از مهمترین تفاوتهای این قانون با کاهش معمول ساعت کار یا مرخصی بدون حقوق است؛ زیرا استفاده از این امتیاز، در صورت احراز شرایط قانونی، بهخودیخود نباید موجب کاهش حقوق و مزایای مقرر برای ۴۴ ساعت کار شود.
قانون چند گروه مشخص را به عنوان افراد واجد شرایط معرفی کرده است.
زنانی که دارای معلولیت شدید هستند، در صورت تأیید میزان و شدت معلولیت توسط سازمان بهزیستی کشور، میتوانند از مزایای این قانون استفاده کنند.
بنابراین صرف ادعای وجود معلولیت برای استفاده از قانون کافی نیست و وضعیت معلولیت باید از مرجع قانونی مربوط تأیید شود.
یکی دیگر از گروههای اصلی مشمول قانون، بانوان شاغلی هستند که فرزند زیر شش سال تمام دارند.
برای اثبات این وضعیت، طبق قانون ارائه شناسنامه معتبر فرزند پیشبینی شده است.
این بخش از قانون از مهمترین حمایتهای پیشبینیشده برای مادران شاغل است.
اگر همسر یا فرزند بانوی شاغل دارای معلولیت شدید باشد، امکان استفاده از این قانون وجود دارد؛ البته وضعیت معلولیت باید از طریق مرجع قانونی مربوط تأیید شود.
گروه دیگری که در قانون مورد توجه قرار گرفتهاند، بانوانی هستند که همسر یا فرزند آنها مبتلا به بیماری صعبالعلاج است.
تأیید وضعیت بیماری صعبالعلاج طبق قانون بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.
زنان سرپرست خانوار نیز در گروه مشمولان قانون قرار گرفتهاند.
برای استفاده از این امتیاز، باید اسناد مثبت یا گواهی معتبر دادگاه ارائه شود.
مدارک مورد نیاز به نوع شرایط فرد بستگی دارد.
طبق تبصره اول قانون:
بنابراین مدارک مورد نیاز برای تمام متقاضیان یکسان نیست.
| وضعیت متقاضی | مدرک یا تأیید مورد نیاز |
|---|---|
| معلولیت شدید بانوی شاغل | تأیید سازمان بهزیستی |
| فرزند زیر ۶ سال | شناسنامه معتبر |
| بیماری صعبالعلاج | تأیید وزارت بهداشت |
| زن سرپرست خانوار | اسناد مثبت یا گواهی دادگاه |
| همسر یا فرزند معلول شدید | تأیید وضعیت معلولیت توسط مرجع ذیصلاح |
یکی از مهمترین مزایای این قانون این است که حقوق و مزایای ۴۴ ساعت کار برای بانوی مشمول حفظ میشود.
یعنی اگر فردی شرایط استفاده از قانون را داشته باشد، ساعت کار او ۳۶ ساعت در هفته تعیین میشود، اما مبنای پرداخت حقوق و مزایا ۴۴ ساعت خواهد بود.
البته این حکم ناظر به افرادی است که واقعاً شرایط قانونی را احراز کردهاند و فرآیند درخواست و تأیید آنها انجام شده است.
متن قانون، علاوه بر دستگاههای اجرایی، بخش غیردولتی را نیز مورد توجه قرار داده و از مشمولان قانون کار و قانون تأمین اجتماعی نام برده است.
با این حال، در خصوص کارکنان بخش غیردولتی محدودیتها و شرایط اجرایی قانون اهمیت ویژهای دارد.
در متن نهایی قانون همچنین مقرراتی درباره کارفرمایان بخش غیردولتی و تأمین بخشی از هزینههای مربوط به بیمه پیشبینی شده است.
بنابراین نمیتوان گفت هر زن شاغلی در هر شرایطی و بدون طی فرآیند قانونی میتواند رأساً ساعت کار خود را به ۳۶ ساعت کاهش دهد.
خیر؛ قانون عدد مشخصی برای ساعت شروع و پایان کار تعیین نکرده است.
طبق تبصره دوم، زمان شروع و خاتمه کار در اجرای این قانون با توافق مشمولان و مسئولان مربوط تعیین میشود.
در نتیجه، ممکن است نحوه تنظیم ساعت کاری در دستگاههای مختلف متفاوت باشد.
اصل قانونی، کاهش مجموع ساعت کار هفتگی به ۳۶ ساعت است و نحوه توزیع این ساعات باید با مسئول مربوط هماهنگ شود.
خیر.
قانون برای شرایطی که فرد همزمان چند وضعیت مشمول داشته باشد نیز حکم مشخصی دارد.
اگر بانوی شاغل همزمان دارای شرایط مختلف مندرج در قانون باشد، نمیتواند همه امتیازات مربوط به این قانون را به شکل همزمان مطالبه کند و باید مطابق مقررات، از امتیاز مربوط استفاده کند.
همچنین اگر فرد همزمان شرایط استفاده از این قانون و مرخصی ساعتی شیردهی را داشته باشد، قانون حق انتخاب یکی از این امتیازات را پیشبینی کرده است.
بله، داشتن فرزند زیر شش سال تمام یکی از شرایط صریح قانون است.
برای اثبات این وضعیت، شناسنامه معتبر فرزند ارائه میشود.
بنابراین بانوی شاغلی که فرزند او هنوز به سن شش سال تمام نرسیده است، در صورت قرار گرفتن در شمول مقررات، میتواند درخواست استفاده از کاهش ساعت کار را مطرح کند.
نکته مهم این است که معیار قانونی «زیر شش سال تمام» است؛ بنابراین باید وضعیت سنی فرزند بر اساس مدارک رسمی بررسی شود.
استفاده از این قانون خودکار نیست و متن قانون آن را منوط به درخواست متقاضی و تأیید مراجع مربوط کرده است.
به طور کلی، متقاضی باید:
۱. شرایط خود را بر اساس یکی از موارد قانون مشخص کند.
۲. مدارک مربوط به وضعیت خود را آماده کند.
۳. درخواست استفاده از کاهش ساعت کار را به دستگاه یا محل خدمت ارائه دهد.
۴. تأییدیه مرجع ذیصلاح را دریافت کند.
۵. پس از تأیید، ساعت کار مطابق مقررات و توافق با مسئول مربوط تنظیم شود.
جزئیات اداری ثبت درخواست ممکن است بر اساس دستگاه محل خدمت متفاوت باشد.
اصل قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص، مصوب سال ۱۳۹۵ است و همچنان به عنوان مبنای قانونی این امتیاز مورد استناد قرار میگیرد.
در مقررات اجرایی مربوط به ساعات کار دستگاههای دولتی در سال ۱۴۰۵ نیز به امکان بهرهمندی کارکنان مشمول از مزایای کاهش ساعات کاری پیشبینیشده در قانون کاهش ساعات کاری بانوان در شرایط خاص اشاره شده است.
بنابراین تغییرات عمومی ساعت کاری دستگاهها بهتنهایی به معنای لغو این امتیاز قانونی نیست.
این دو موضوع نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
کاهش ساعت کار یعنی مجموع ساعات کار هفتگی فرد مشمول قانون به ۳۶ ساعت میرسد و حقوق و مزایای ۴۴ ساعت برای او در نظر گرفته میشود.
اما شناورسازی ساعت کاری به زمان شروع و پایان کار مربوط است و الزاماً به معنای کاهش مجموع ساعات کار هفتگی نیست.
در برخی مقررات جدید مربوط به دستگاههای اجرایی نیز برای والدین دارای فرزند دانشآموز یا فرزند زیر شش سال، موضوع شناورسازی ساعت کاری مطرح شده است؛ این موضوع با قانون کاهش ساعت کار بانوان دارای شرایط خاص تفاوت دارد.
مبنای قانون این است که بانوی واجد شرایط با ساعت کار ۳۶ ساعت در هفته، حقوق و مزایای ۴۴ ساعت را دریافت کند.
البته تشخیص شمول و اجرای صحیح قانون باید بر اساس شرایط قانونی و مدارک مورد تأیید انجام شود.
در بخش غیردولتی نیز مقررات خاص قانون و شرایط مربوط به اجرای آن باید مورد توجه قرار گیرد.
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| قانون | قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص |
| تاریخ تصویب | ۲ شهریور ۱۳۹۵ |
| ساعت کار مشمولان | ۳۶ ساعت در هفته |
| ساعت کار مبنا | ۴۴ ساعت |
| حقوق و مزایا | بر مبنای ۴۴ ساعت |
| بانوان دارای معلولیت شدید | مشمول |
| مادران دارای فرزند زیر ۶ سال | مشمول |
| همسر یا فرزند دارای معلولیت شدید | مشمول |
| همسر یا فرزند مبتلا به بیماری صعبالعلاج | مشمول |
| زنان سرپرست خانوار | مشمول |
| زمان شروع و پایان کار | با توافق مشمول و مسئول مربوط |
| مرجع تأیید معلولیت | سازمان بهزیستی |
| مرجع تأیید بیماری صعبالعلاج | وزارت بهداشت |
| اثبات فرزند زیر ۶ سال | شناسنامه معتبر |
| اثبات سرپرستی خانوار | اسناد مثبت یا گواهی دادگاه |
۱. کاهش ساعت کار برای همه بانوان شاغل اعمال نمیشود و فرد باید یکی از شرایط صریح قانون را داشته باشد.
۲. ساعت کار مشمولان از ۴۴ ساعت به ۳۶ ساعت در هفته کاهش پیدا میکند.
۳. حقوق و مزایای فرد مشمول بر مبنای ۴۴ ساعت کار تعیین میشود.
۴. استفاده از این امتیاز نیازمند درخواست و احراز شرایط است.
۵. برای معلولیت شدید، تأیید سازمان بهزیستی لازم است.
۶. برای بیماری صعبالعلاج، تأیید وزارت بهداشت پیشبینی شده است.
۷. فرزند زیر شش سال باید با شناسنامه معتبر احراز شود.
۸. زنان سرپرست خانوار باید مدارک یا گواهی معتبر مربوط را ارائه کنند.
۹. زمان شروع و پایان کار با توافق فرد و مسئول مربوط تعیین میشود.
۱۰. اگر فرد همزمان چند شرط قانونی را داشته باشد، استفاده همزمان از امتیازات این قانون امکانپذیر نیست و قانون حق انتخاب را پیشبینی کرده است.
۱۱. کاهش ساعت کار را نباید با شناورسازی ساعت ورود و خروج یا مرخصی ساعتی شیردهی یکسان دانست.
۱۲. کارکنان دستگاههایی که مقررات استخدامی خاص و امتیازات مشابه دارند، ممکن است تابع مقررات اختصاصی خود باشند.
قانون کاهش ساعت کار بانوان دارای شرایط خاص یکی از مقررات حمایتی برای زنان شاغل است که شرایط مشخصی دارند. بر اساس این قانون، بانوان دارای معلولیت شدید، دارای فرزند زیر شش سال، دارای همسر یا فرزند دارای معلولیت شدید یا بیماری صعبالعلاج و همچنین زنان سرپرست خانوار، در صورت احراز شرایط قانونی، میتوانند از کاهش ساعت کار استفاده کنند.
مهمترین امتیاز این قانون، کاهش ساعت کار هفتگی از ۴۴ ساعت به ۳۶ ساعت است؛ در حالی که حقوق و مزایای فرد بر مبنای ۴۴ ساعت پرداخت میشود.
برای استفاده از این امتیاز، ارائه مدارک لازم و تأیید مراجع ذیصلاح اهمیت دارد. همچنین ساعت دقیق شروع و پایان کار با توافق بانوی مشمول و مسئول مربوط تعیین میشود.
در سال ۱۴۰۵ نیز مقررات مربوط به ساعات کاری دستگاههای اجرایی به امکان بهرهمندی کارکنان واجد شرایط از مزایای قانون کاهش ساعات کاری بانوان دارای شرایط خاص اشاره کرده است.
بانوان دارای معلولیت شدید، دارای فرزند زیر شش سال، دارای همسر یا فرزند معلول شدید یا مبتلا به بیماری صعبالعلاج و زنان سرپرست خانوار از گروههای مشمول قانون هستند.
ساعت کار هفتگی بانوان مشمول ۳۶ ساعت تعیین میشود، در حالی که حقوق و مزایای ۴۴ ساعت را دریافت میکنند.
بله، فرزند زیر شش سال تمام یکی از شرایط صریح قانون است و برای اثبات آن شناسنامه معتبر ارائه میشود.
بله. زنان سرپرست خانوار در صورت ارائه اسناد مثبت یا گواهی معتبر دادگاه میتوانند در چارچوب قانون از این امتیاز استفاده کنند.
طبق قانون، بانوی مشمول با ساعت کار ۳۶ ساعت در هفته، حقوق و مزایای ۴۴ ساعت را دریافت میکند.
تأیید میزان و شدت معلولیت طبق قانون بر عهده سازمان بهزیستی کشور است.
تأیید بیماری صعبالعلاج توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیشبینی شده است.
قانون ساعت ثابت و یکسانی برای شروع و پایان کار تعیین نکرده و این زمان با توافق فرد مشمول و مسئول مربوط تعیین میشود.
اگر فرد همزمان شرایط استفاده از هر دو امتیاز را داشته باشد، قانون حق انتخاب یکی از آنها را پیشبینی کرده است.
اصل قانون مصوب سال ۱۳۹۵ همچنان مبنای این امتیاز است و مقررات اجرایی سال ۱۴۰۵ نیز امکان بهرهمندی کارکنان مشمول از مزایای آن را مورد اشاره قرار داده است.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
