شب یلدا ۱۴۰۲ چه روزی است؟  تاریخ دقیق شب یلدا در سال 1402 کی هست؟  در ایتدا قبل از اینکه بخواهیم مطالب بیشتری را در خصوص شب یلدا ۱۴۰۲ و اینکه چه روزی هست عنوان کنیم باید بدانیم::: جشن شب یلدا برابر است با پنجشنبه 30 آذر 1402 مصادف با 21 دسامبر 2023 میلادی

شب یلدا کی است 1402 | شب یلدا چه ماهی و چه فصلی است؟ / شب یلدا چند روز دیگر است؟

شب یلدا کی است ؟ شب یلدا ۱۴۰۲ کی هست؟ آیا می‌دانید امسال شب یلدا چه تاریخی است و در چه روزی جشن گرفته می‌شود؟ شب یلدا در چه فصلی و چه ماهی است؟ برای پاسخ به این پرسش‌ که دقیقا شب یلدا ۱۴۰۲ کی و چه روزی است و تاریخ شب یلدا به قمری و میلادی، این مطلب از مجله کوروش را بخوانید. همچنین در این مقاله از سرویس سبک زندگی علاوه بر اینکه گفته‌ایم شب یلدا ۱۴۰۲ چندمه، توضیح داده‌ایم که چه داستان‌ها و قصه‌هایی از اساطیر کهن ایرانی پشت این شب قرار دارد. در انتهای مقاله به سوالات متداول در مورد تاریخ دقیق شب یلدا ۱۴۰۲ پاسخ خواهیم داد.

آداب شب یلدا چیست؟ تاریخچه شب یلدا ، شب یلدا نماد چیست؟ شب یلدا در شهرهای مختلف ایران | شب یلدا در اشعار شاعران

شب یلدا کی است 1402

شب یلدا از غروب خورشید در آخرین روز پاییزی یعنی 30 آذر ماه آغاز می شود و تا صبح روز 1 دی ماه ادامه دارد.

تاریخ میلادی شب یلدا بین تاریخ های 20، 21 و 22 دسامبر تغییر می کند.

شب یلدای ۱۴۰۲ – ۲۰۲۳ چند شنبه است؟

شب یلدای سال 1402 مصادف با روز پنجشنبه 30 آذر ماه برابر با 21 دسامبر سال 2023 می باشد.

شب یلدا ۱۴۰۲ کی هست ؟ / شب یلدا چند شنبه است ؟

جشن شب یلدا برابر است با پنجشنبه 30 آذر 1402 مصادف با 21 دسامبر 2023 میلادی و یا 7 جمادی الثانی سال 1445 قمری.

تاریخ شب یلدا 1402 در تقویم میلادی و قمری کی هست ؟

شب یلدا در تقویم میلادی برابر 21 دسامبر 2023 میلادی و یا 7 جمادی الثانی سال 1445 قمری.

یلدا برگرفته از یک واژه سریانی که زبان رایج در میان مسیحیان است به معنی تولد و زایش گرفته شده است. در دوران قدیم ، شب نماد تاریکی و تباهی بوده است و اغلب سعی می کردند که شب هنگام با افروختن آتش و افزودن نور، خانه روشن باشد تا پلیدی و تباهی در آن راه نیابد.

ابوریحان بیرونی دانشمند قرن چهارم هجری شمسی با نام میلاد اکبر از شب یلدا یاد می کند و آن را میلاد خورشید دانسته است. وی در آثار الباقیه در مورد شب یلدا می‌گوید:

باستان شناسان ذکر کرده اند که این جشن آنقدر قدیمی است که تا 7000 سال پیش نیز می توان آیین مربوط به آن را رصد کرد اما در نهایت چیزی که به عنوان شب یلدا به رسمیت شناخته می شود به 500 سال پیش از میلاد بر می گردد.

مسیحیان اولیه این جشن بسیار کهن پارسی را به میترا، الهه نور و سالگرد تولد حضرت عیسی (ع) پیوند دادند. یک داستان ایرانی از یلدا می گوید: در هنگام تولد، خورشید و حضرت عیسی (ع) به هم نزدیک هستند.

شب یلدا امسال چه روزی است  ۱۴۰۲

شب یلدا سال ۱۴۰۲ چه روزی است؟ امسال شب یلدا کی هست؟ طولانی ترین شب سال از قدیم در میان ایرانیان به شب نشینی معروف شده است و در آخرین شب فصل پاییز مراسم شب یلدا برگزار می شود. شب یلدا ۱۴۰۲ چه روزیست؟ سی ام آذر بلندترین شب سال و مرز میان فصل پاییز با زمستان است که باید بدانید شب یلدا یا همون شب چله بلندترین شب سال است که هر ساله در آخرین روز پاییز شب یلدا را جشن می گیرند، و خانواده های ایرانی در شب یلدا آیین و آداب مخصوص دارند که اگر می خواهید بدانید شب یلدا امسال چه روزی است با ما در اندیشه معاصر همراه باشید.

در روزهای آخر فصل پاییز مردم ایران سور و سات جشن شب یلدا را آماده می کنند و کوچکترها به خانه بزرگترها می روند و امیدواریم شب یلدا امسال به شما و خانواده تان خوش بگذرد. تاریخ شب یلدا امسال ۳۰ آذر ۱۴۰۲ است که تا نخستین ساعات بامداد روز ۱ دی ماه جشن گرفته می شود. گرفتن فال حافظ شب یلدا با معنی فارسی را در بلندترین شب سال از یاد نبرید که تمام لطف این شب بلند و طولانی به گرفتن و خواندن فال حافظ است. جشن شب یلدا از جشن های باستانی و کهن ایرانیان است و از اهمیت والایی برخوردار است که شعرای ایرانی تعداد بسیاری شعر در مورد شب یلدا سروده اند. شب یلدا امسال چه روزیست که چله بزرگ زمستان آغاز می گردد و تا دهم بهمن ایرانیان سردترین روزهای سال را تجربه خواهند کرد.

تاریخ کهن ایران زمین به آداب و رسوم و مراسم مختلف مزیّن شده که هر یک ریشه در یکی از باورهای اصیل ایرانی داشته و تمدن و فرهنگ غنی این سرزمین و فرهیختگی و اصالت مردمان این دیار را به رخ جهانیان می کشد.

مناسبت های هر ساله ای که قدمت آن ها به چندین هزار سال پیش باز می گردد، از نوروز سیزده روزه تا جشن هایی که به افتخار هر ماه برگزار می شده تا چهارشنبه سوری و شب یلدا، رد پای شان از دوران باستان تاکنون در صفحه روزگار این مرز و بوم حک شده است.

شب یلدا یا شب چله یکی از این مناسبت های هر ساله است و ایرانی ها در هر کجای دنیا که باشند در آخرین روز پاییز (30 آذر ماه) خود را برای مراسم آن آماده می کنند تا در واپسین لحظات پاییزی یعنی غروب 30 آذر به استقبال این شب با شکوه بروند و در این بلندترین شب سال تا پاسی از شب بیدار مانده و با برگزاری مراسم چله نشینی آخرین نقطه پاییز را به اولین سطر زمستان هر سال پیوند بزنند.

آداب شب یلدا چیست؟

برای شب یلدا که از از آخرین غروب پاییزی آغاز می شود و تا سپیده دم اولین روز زمستانی ادامه دارد آداب و رسوم نمادین مختلفی ذکر شده که در میان اقوام و فرهنگ های مختلف ایران زمین رنگ و بوی خاص خودش را گرفته است.

نشستن دور آتش یا زیر کرسی یکی از سنت هایی است که از ایران باستان تاکنون وجود داشته است زیرا آتش مقدس بوده و ایرانی ها اعتقاد داشتند اهریمن و نحسی را از آن ها دور می کند.

رسم جالب دیگر مثل خوانی و قصه گویی است، یکی از ریش سفیدان خانواده شروع به نقل داستان های شیرین قدیمی از شاهنامه و … می کند که به خصوص برای کودکان جذابیت زیادی دارد.

فال حافظ سنت ماندگار دیگر شب یلدا است که در میان زن و مرد و پیر و جوان فوق العاده محبوب می باشد. رسم است اعضای خانواده دور هم جمع شده و بزرگ خانواده به نیت تک تک آن ها دیوان حافظ باز می کند و فال شان را می خواند.

سفره شب یلدا

سفره مشهور شب یلدا جذابیت و زیبایی این شب را دو چندان کرده است. سفره ای رنگارنگ که با میوه های متنوع که پای ثابت یلدا هستند مزیّن شده و سرخی و طراوت از آن می بارد.

خانم های با سلیقه ایرانی برای تزیین و چیدمان سفره شب یلدا از تمام خلاقیت خود کمک می گیرند و اغلب سعی می کنند ظاهری سنتی که از فرهنگ غنی ایران سرچشمه گرفته به سفره ببخشند.

سفره شب یلدا پر از نماد و خوش یمنی است، از انار آن که نماد باروری، برکت و شادی است گرفته تا هندوانه که نماد خورشید، گرمای تابستان و برکت است و آجیل و تنقلاتی همچون گردو، پسته، فندق، بادام، توت خشک و غیره همگی خاص سفره این شب هستند.

میوه های های پاییزی، برگه خشک میوه ها و شیرینی جات مختلف نیز معمولا در گوشه و کنار سفره شب یلدا به چشم می خورند.

پیشینه و تاریخچه شب یلدا

یلدا یک واژه قدیمی است که در زبان سریانی – از زبان های باستان مسیحیان – به معنای تولد و زایندگی می باشد و به نظر می رسد اولین بار توسط مسیحیان مهاجر از روم به ایران آورده شده است.

از آن جا که از روز اول دی، چله بزرگ زمستان – چهل روز ابتدایی زمستان – آغاز می شود به شب یلدا، شب چله نیز می گویند.

از تاریخ برگزاری اولین جشن شب یلدا اطلاعی در دست نیست اما برخی معتقدند این جشن به حدود 7 هزار سال پیش برمی گردد و در دوره داریوش اول در تقویم ایرانی ثبت شده است.

شب یلدا نماد چیست؟

همان طور که همه ما می دانیم در فصل پاییز تا اول زمستان شب ها پیوسته طولانی تر می شوند اما از ابتدای زمستان به تدریج روزها طولانی تر و شب ها کوتاه تر می شوند، به همین دلیل شب یلدا بلندترین شب سال محسوب می شود.

از آن جا که ایرانیان باستان روز، روشنایی، گرما و نور را نماد پروردگار و شب، تاریکی و سرما را نماد اهریمن می دانستند به بهانه پیروزی نور بر تاریکی در اولین شب زمستان دور هم جمع شده و به بهانه کوتاه شدن شب ها به سرور و شادمانی می پرداختند.

برخی نیز معتقدند شب یلدا زمان تولد یا بازگشت میترا (مهر) است که در میان ایرانی ها به عنوان نمادی از عشق و محبت، عهد و پیمان، صداقت و خورشید شناخته شده است.

شب یلدا در شهرهای مختلف ایران

شب یلدا در شهرهای مختلف ایران با سنت های قومی هر منطقه همخوانی دارد و گاها مراسم خاصی نیز به آن اضافه شده است.

مثلا در خراسان به شب یلدا چله نشینی یا شب چراغ نیز می گویند، در این شب مراسم کف زنی برگزار می شود و در سفره هفت سین آن ها خوراکی هایی همچون لبو و شیرینی های مخصوص به نام کف خودنمایی می کند.

مردم همدان در کنار آداب مرسوم شب یلدا فال سوزن می گیرند و در شیراز فال حافظ و فال کلوک مشهورتر هستند.

نقل اندازی در استان گلستان، شب زنده داری در میان کرمانی ها، رسم کاسه بهره در استان کهگیلویه و بویر احمد و فال هندوانه پوس در گیلان همگی از جمله سنت های جالب شب چله در نقاط مختلف ایران می باشد.

شب یلدا در اشعار شاعران

در بیان اهمیت و جایگاه شب یلدا در فرهنگ و هنر ایران همین بس که شاعران بزرگ در اشعار خود بارها به آن اشاره کرده اند.

حضرت حافظ در اشعارش از یلدا این گونه یاد می کند که:

“خلوت دل نیست جای صحبت اغیار
دیو چو بیرون رود فرشته درآید

صحبت حکام ظلمت شب یلداست
نور ز خورشید خواه بو که بر آید”

و سعدی شرط دمیدن صبح صادق را پایان شب یلدا می داند و می سراید:

“هر که مجموع نباشد به تماشا نرود
یار با یار سفر کرده به تنها نرود

بادِ آسایش گیتی نزند بر دل ریش
صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود”

و فردوسی از شب یلدا با نام شب اورمزد یاد می کند و با اشاره به سرور در این شب می گوید:

“شب اورمزد آمد از ماه دی
ز گفتن بیاسای و بردار می”

یلدا در اشعار خواجوی کرمانی این گونه تصویر می شود:

“مهره مهر چو از حقه مینا بنمود
ماه من طلعت صبح از شب یلدا بنمود”

و عبید زاکانی از شب یلدا در توصیف معشوق بهره می برد:

“ای لعل لبت به دلنوازی مشهور
وی روی خوشت به ترکتازی مشهور

با زلف تو قصه‌ ایست ما را مشکل
همچون شب یلدا به درازی مشهور”

وحشی بافقی در هجران یار گله کرده و تشبیهی به شب یلدا می زند که:

“شام هجران تو تشریف به هر جا ببرد
در پس‌ و‌ پیش هزاران شب یلدا ببرد”

و پروین اعتصامی این گونه می سراید:

“دور است کاروان سحر زینجا
شمعی بباید این شب یلدا را”

تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲ به میلادی و قمری

آیا می‌دانید امسال شب یلدا ۱۴۰۲ کی هست؟ شب یلدا ۱۴۰۲ چه روزی است و دقیقاً در چندم آذر ماه جشن گرفته می‌شود. شب یلدا یا شب چله یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که در شامگاه ۳۰ آذر یعنی آخرین روز پاییز، جشن گرفته می‌شود.

درواقع تاریخ دقیق شب یلدا به شمسی مصادف است با روز پنجشنبه، ۳۰ آذر ۱۴۰۲ و تاریخ دقیق شب یلدا ۱۴۰۲ به میلادی مصادف است با پنجشنبه ۲۱ دسامبر ۲۰۲۳. در تقویم قمری شب یلدا ۱۴۰۲ مصادف است با ۷ جمادی الاول سال ۱۴۴۵.

شب یلدا ۱۴۰۲ چقدر طولانی‌تر است؟

شب یلدا ۱۴۰۲ مثل تمام شب یلداهای دیگر تنها حدود ۱ دقیقه (یا کمتر) نسبت به دیگر شب‌های سال طولانی‌تر است. در «ماکو» طولانی‌ترین شب یلدا و در «چابهار» می‌توانید کوتاه‌ترین یلدای سال را تجربه کنید.

این تفاوت به‌ خاطر موقعیت جغرافیایی این دو شهر است. یعنی هر چه به سمت شمال غرب بروید، شب یلدا طولانی‌تر و به سمت جنوب شرق، کوتاه‌‌تر خواهد بود. پیشنهاد می‌کنیم مقاله چرا شب یلدا بلندتر است را هم در مجله کوروش بخوانید.

شب یلدا ۱۴۰۱ کی بود؟

در پاسخ به این سوال که شب یلدا ۱۴۰۱ دقیقا کی بود باید بگوییم شب یلدا از غروب ۳۰ آذر ماه، یعنی آخرین روز پاییز آغاز می‌شود و تا صبح یکم دی ماه هر سال ادامه دارد. این تاریخ در تقویم میلادی مصادف با ۲۰، ۲۱ و ۲۲ دسامبر (بر اساس سال میلادی) متغیر است. در شب یلدا سال ۱۴۰۱ این تاریخ برابر با ۲۱ دسامبر و روز چهارشنبه بود.

در تقویم قمری، این روز مصادف با ۲۶ جمادی الاول سال ۱۴۴۴ بود. بنابراین شب یلدا ۱۴۰۱مصادف با غروب روز چهارشنبه ۳۰ آذر ماه ۱۴۰۱ برابر با ۲۱ دسامبر ۲۰۲۲ و ۲۶ جمادی الاول ۱۴۴۴ بود.

شب یلدا چه ماهی و چه فصلی است؟

همانطور که می‌دانید تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲ روز پنجشنبه ۳۰ آذر است و چیزی تا این روز باقی نمانده است. درست با به پایان رسیدن شب یلدا در ۳۰ آذر، ماه پاییز به پایان می‌رسد. پس شب یلدا آخرین شب از فصل پاییز و آخرین شب از ماه آذر است. از اول دی ماه روزها به تدریج طولانی‌تر و شب‌ها کوتاه می‌شوند و یلدا دقیقاً در میان ۳۶۵ روز سال طولانی‌ترین شب سال است.

حتما بخوانید طرز تهیه ۱۸ شیرینی شب یلدا | انواع کیک و شیرینی یلدایی

تاریخچه شب یلدا

آشنا شدن با تاریخچه شب یلدا در کنار این که شب یلدا ۱۴۰۲ چه روزی است و چه جایگاهی در تقویم ما ایرانیان دارد، می‌تواند شیرینی این شب طولانی را برایمان دلچسب‌تر کند. از زمان‌های دور شب یلدا برای مردم ایران نماد پیروزی روشنایی بر تاریکی بود. مردم ایران باستان بر این باور بودند که در شب یلدا تاریکی و روشنایی یا بدی و خوبی به ستیز با هم می‌پردازند و بعد از پیروزی روشنایی صبح آفتاب دوباره طلوع می‌کند. از همین رو یلدا برای ایرانی‌ها نماد عشق، محبت، روشنایی و خورشید است.

«یلدا» یک واژه سریانی به معنای زایش و تولید است. ابوریحان بیرونی معتقد بود که یلدا به معنای «میلاد خورشید» است و هنوز هیچ‌کس نمی‌داند که این واژه چگونه و از چه زمانی وارد زبان فارسی شده است.

برخی معتقد هستند که واژه یلدا توسط مسیحیانی که از روم باستان به ایران مهاجرت کردند، وارد فرهنگ ما شده است. در مورد تاریخچه شب یلدا باید بدانید که قدمت این شب دقیقاً مشخص نیست و گفته می‌شود که پیشینه ۷ هزار ساله دارد. آثار و ظروف به جای مانده از هزاران سال پیش نشان می‌دهد که این شب از ۷ هزار سال پیش نیز در میان ایرانی‌ها جشن گرفته می‌شد و شبی خاص تلقی می‌شد.

شب یلدا از زمان داریوش یکم یعنی حدود ۵۰۰ سال پیش در تقویم ما ایرانی‌ها ثبت شد و از آن زمان با شوق و اشتیاق زیادی این مراسم اجرا می‌شد. در مورد شب یلدا فلسفه‌های مختلفی وجود دارد.

برخی اظهار می‌کنند که یلدا شب پیروزی نور بر تاریکی است و برخی دیگر این شب را به عنوان شب «تولد میترا» یا «الهه خورشید» می‌شناسند. به هر حال این شب از گذشتگان دور در میان ایرانی‌ها وجود داشته و تا به امروز به عنوان شبی برای دور هم بودن، شادی و امیدواری شناخته می‌شود.

چرا شب یلدا دور هم جمع می‌شویم؟

شب یلدا یکی از نمادین‌ترین شب‌ها در فرهنگ کهن ایرانی‌ است و به عنوان بلندترین یا طولانی‌ترین شب سال شناخته می‌شود. در این روز، طول روزها در نیمکره شمالی بلندتر می‌شود که به این اتفاق «انقلاب زمستانی» گفته می‌شود. در نیمکره شمالی میانگین لحظه انقلاب زمستانی ساعت ۰۶: ۶ به وقت ایران و روز اول دی‌ ماه (معمولا مصادف با ۲۲ دسامبر) است.

نقطه مقابل انقلاب زمستانی، «انقلاب تابستانی» است که اول تیرماه اتفاق می‌افتد و خورشید از شمال شرقی‌ترین حالت ممکن طلوع و در شمال غربی‌ترین حالت ممکن غروب می‌کند.

روز آخر پاییز یعنی ۳۰ آذر ماه در فرهنگ‌های مختلف، گرامی و مهم دانسته شده و یلدا یا شب چله، کریسمس و حانوکا (عید یهودیان) ریشه در این روز دارند. در اساطیر ایرانی، این روز را مصادف با زایش خورشید (ایزد مهر) دانسته‌اند و به همین دلیل هم مسیحیان روز تولد مسیح را با یلدا مرتبط دانسته‌اند.

حتما بخوانید شب یلدا برای عروس چی میبرن + لیست هدایای شب یلدا عروس
بیشتر بخوانید: عجیب ترین آداب و رسوم شب یلدا در کشورهای مختلف دنیا

جشن گرفتن برای دور کردن نحسی شب یلدا

شاید جالب باشد ولی شب یلدا در فرهنگ ایرانی‌ها به عنوان «شبی نحس» شناخته می‌شده است. برای ایرانیانی که شغل اصلی‌شان کشاورزی و دامداری بوده، این شب که خبر از شروع فصل زمستان و سردی سال می‌داده، اصلا خبر خوبی نبوده است.

علاوه بر این، به اعتقاد ایرانیان باستان، تاریکی مظهر و نماینده اهریمن بوده و در شب یلدا، به‌ خاطر طولانی بودن، این تاریکی افزایش پیدا می‌کرده است. بنابراین ایرانیان برای دور کردن تاریکی و شیطان، این شب را آتش روشن می‌کردند و گرد هم جمع می‌شده‌اند تا شیطان و اهریمن را دور کنند.

در این دور هم جمع شدن‌ها، ایرانی‌ها سفره‌ای را به نام «مِیَزد» که نسخه قدیمی سفره شب یلدا امروزی بود می‌انداخته‌اند و طبق آداب و رسوم شب یلدا در آن انواع و اقسام میوه‌های تازه و خشک یا خوراکی‌های مخصوص یلدا را با توجه به فلسفه خوراکی‌هایی یلدایی که نگه داشته بودند قرار می‌دادند.

ایرانی‌ها در شب یلدا از سال‌ها پیش علاوه لذت بردن از خوراکی‌ها و نمادهای شب یلدا و خوردن هندوانه یلدا، به رقص و پایکوبی و شادی و گفت‌وگو و گرفتن فال حافظ و خواندن اشعار یلدایی هم می‌پرداخته‌اند.

داستان‌ های اساطیری ایرانیان باستان درباره شب یلدا

زرتشتیان به ایزدی به نام «رپیهون» rapihvan اعتقاد دارند که گرما می‌بخشد و در فصل تابستان، بالاترین قدرت را دارد و به بالاترین جایگاه خود می‌رسد. در آخرین روز پاییز، این ایزد به دنیای زیرزمینی می‌رود و از ریشه گیاهان نگهداری می‌کند و آن‌ها را گرم نگه‌ می‌دارد تا از سرمای زمستان خشک نشوند.

اگر در فصل تابستان دوباره چشمه‌ها می‌جوشند و گیاهان سرسبز می‌شوند، به‌خاطر وجود و تلاش‌های این ایزد در «زیرِ زمین» است. هنگامی که این ایزد به زیر زمین می‌رود برای نیرو بخشیدن به آن، باید جشن‌های آتش برگزار می‌شده، مثل جشن آتش که در تقویم زرتشتیان مصادف با ۲۰ آذرماه است.

علاوه بر این، شب یلدا، چهل روز بعد از تولد این ایزد و یادمانی از «نیرو گرفتن» و «بزرگ شدن» او است. بازگشت ایزد رپیهون در بهار نشان از پیروزی نهایی است.

سوالات متداول درباره تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲

شب یلدا سال ۲۰۲۳ کی هست؟

شب یلدا ۱۴۰۲ به تاریخ میلادی مصادف با پنجشنبه ۲۱ دسامبر سال ۲۰۲۳ است.

شب یلدا ۱۴۰۲، ۲۹ آذر است یا ۳۰ آذرماه؟

آخرین روز از فصل پاییز که همان ۳۰ آذر ماه است، شب یلدا برگزار می‌شود.

شب یلدا ۱۴۰۲ چند شنبه است؟

تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲ دقیقا روز پنجشنبه ۳۰ آذر است.

قدمت شب یلدا به چه زمانی می‌رسد؟

برگزاری مراسم شب یلدا به بیش از ۷ هزار سال پیش برمی‌گردد.

شب یلدا چه ماهی است؟

شب یلدا در آخرین روز پاییز، یعنی ۳۰ آذر ماه جشن گرفته می‌شود.

شب یلدا در چه فصلی است؟

شب یلدا از غروب ۳۰ آذر در آخرین روز فصل پاییز شروع می‌شود و تا طلوع آفتاب در روز ۱ دی ماه یعنی اولین روز زمستان ادامه دارد.

شب یلدا کی هست

امسال شب یلدا کی است؟ پنج شنبه ۳۰ آذر هجری شمسی برابر است با شب یلدا سال ۱۴۰۲ و باید بدانید که از لحظه غروب آفتاب روز پنجشنبه ۳۰ آذر شروع می شود و تا طلوع آفتاب اولین روز زمستان یعنی جمعه ۱ دی ادامه خواهد داشت. تاریخ شب یلدا کی هست ؟ شب یلدا، طولانی‌ترین شب سال از قدیم در بین ایرانیان بـه شب نشینی مشهور شده اسـت و در آخرین شب فصل پاییز مراسم شب یلدا برگزار می‌شود.

سی ام آذر ماه هر سال بلندترین شب سال و مرز میان فصل پاییز با زمستان اسـت. تاریخ شب یلدا امسال به میلادی و قمری به ترتیب برابر است با 21 دسامبر 2023 میلادی و 7 جمادی الثانی 1445 هجری قمری.

آیا می دانید شب یلدا چگونه به وجود آمد؟

جشن شب نشینی در شب یلدا برای مردم ایران عزیز بسیار شادی آور است و کودکان در این شب در کنار خانواده شان نخستین شب سرد زمستانی را به صبح می رسانند. اکنون که متوجه شدید امسال شب یلدا کی هست می توانید از همین الان دست بکار شوید و تزیینات سفره شب یلدا را انجام دهید.

شب یلدا امسال چه روزی است | امسال شب یلدا کی هست ۱۴۰۲

شب یلدا ۱۴۰۲ چه تاریخی است

دانستن تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲ شاید برای بسیاری از مردم مهم باشد چرا که می‌خواهند در طولانی‌ترین شب سال دقیقه‌ای بیشتر کنار عزیزان شان باشند ولی یادمان نروند که کرونا هست و ممکن است این دورهمی به قیمت جان عزیزترین فرد زندگی مان تمام شود. چهل روز از زمستان که آغاز آن برابر است با اول جَدی و هفتم دی ماه جلالی و بیست و دوم دسامبر فرنگی، و پایانش برابر است با شانزدهم بهمن ماه جلالی و سی ام ژانویه فرنگی که به آن چله بزرگ زمستان گویند. در ایران مرکزی چله بزرگ زمستان از آغاز زمستان که برابر است با آغاز دی ماه شروع می شود و مدت آن چهل روز است. و چله کوچک زمستان از شب دهم بهمن ماه تا پایان بهمن ماه که مدت آن بیست روز است.

دانستیم که آخرین شب پاییز که دراز ترین و تاریک ترین شب سال محسوب می شود با نام شب یلدا جایگاه ویژه ای در میان ایرانیان کسب کرده است و مردم ایران تا سپیده دم با انواع و اقسام برنامه های مفرح در کنار یکدیگر این شب دراز را به خوشی سپری می کنند تا تاریکی و سردی و اندوه غیبت خورشید روحشان را تضعیف نکرده و با آسمانی روشن به رختخواب رفته به راحتی استراحت کنند.

 امسال شب یلدا کی هست ۱۴۰۲

طبق سنت های دیرینه در آیین کهن در اولین روز دی ماه شاهان ایرانی تاج و تخت شاهی را زمین گذاشته و با لباسی سپید به سمت صحرایی می رفته و بر روی فرش سفید می نشستند و نگهبانان و دربانان کاخ شاهی و همه خدمتکاران و برده ها در سطح شهر آزاد شده و مثل دیگران زندگی می کردند و همگی چه رئیس و چه پادشاه و چه مردم عادی به طور یکسان و در یک جایگاه بودند. البته ناگفته نماند صحت و سقم این گفته ثابت نشده که شاید تنها افسانه ای بیش نباشد.

جشن یلدا امروزه توسط ایرانیان با شب نشینی اقوام و خانواده در کنار یکدیگر برگزار می شود بدین گونه که اعضای خانواده در این شب مهم گردهم آمده و افراد مسن خانواده شروع به تعریف کردن قصه های کهن می کند که خوردن هندوانه ، آجیل و انار و شیرینی و میوه های مختلف از جنبه های نمادین این شب عزیز می باشد اغلب این میوه ها دانه های زیادی دارند و به نوعی جادوی سرایتی به شمار می روند که انسان ها با توسل به برکت پردانه بودن آن ها نیروی باروری را در خود نیز افزایش می دهند و هندوانه و انار را به خاطر سرخی رنگ شان نمایندگی از خورشید در شب تصور می کنند.

تاریخ شب یلدا ۱۴۰۲ را برای شما سروران گرامی در این مقاله بیان کردیم و امیدواریم از زیباترین و طولانی ترین شب سال لذت ببرید و در کنار خانواده تان خوش بگذرانید.

شب یلدا 1402 تعطیل است؟

در تقویم رسمی کشور روز یلدا جزو تعطیلی‌های رسمی محسوب نمی‌شود و به همین دلیل باید گفت که تعطیلی شب یلدا تنها یک شایعه است که در فضای مجازی منتشر شده است. واگرنه روز یلدا یا رز پس از آن در تقویم تعطیل نیست.

برخی معتقدند که ممکن است دولت بخواهد روز چهارشنبه را تعطیل کند که تاکنون هیچ کدام از مقامات دولتی مساله تعطیلی شب یلدا را مطرح نکرده‌اند. بر این اساس باید گفت که شب یلدا تعطیل نیست و اعلام این خبر تنها یک شایعه است که در برخی از رسانه‌ها مطرح شده است.

اما فردای یلدا یعنی اول و دوم دی ماه تعطیل است. چون با روز پنج شنبه و جمعه همراه شده و بسیاری از ادارات دولتی و خصوصی در این دو روز تعطیل هستند. بر این اساس می‌توان گفت شب یلدا تعطیل نیست اما بسیاری از ادارات و سازمان‌ها فردا و پس‌فردای آن تعطیل است.

شب یلدا چیست؟

نزدیک به چند هزار سال است که آخرین شب پاییز یعنی شب یلدا که درازترین شب سال است توسط ایرانیان جشن گرفته می‌شود و آیین‌ها و رسومات مختلفی در این شب به یاد ماندنی در کنار هم سپری می‌کنند، شب زیبایی که در شهر‌های مختلف ایران آداب و رسومی دارد.
شب یلدا بلندترین شب سال که از تاریخ ۳۰ آذر یعنی آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب ۱ دی ماه یعنی نخستین روز زمستان مربوط می‌شود مصادف با انقلاب زمستانی در نیمکره شمالی می‌باشد به همین علت از آن تاریخ به بعد طول شب کوتاه‌تر و طول روز بیشتر می‌شود.

تاریخچه شب یلدا

تاریخچه و پیشینه یلدا به زمان‌های بسیار گذشته برمیگردد، ولی مشخص نیست قدمت دقیق آن به چه زمانی تعلق دارد. در تقویم ایرانیان باستان از سال ۵۰۲ قبل از میلاد در زمان داریوش یکم به تقویم رسمی ایرانیان باستان راه یافت. چله و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می‌داد و در طول سال با سپری شدن فصل‌ها و تضاد‌های طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کار‌ها و فعالیت‌های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.

آنان ملاحظه می‌کردند که در بعضی ایام و فصول روز‌ها بسیار بلند می‌شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می‌توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکشند.
شب چله به‌عنوان بلندترین شب سال، برای ما ایرانی‌ها پر از خاطره است؛ از زمان کودکی که انشای شب یلدا می‌نوشتیم تا جمع شدن فامیل، انداختن سفره شب یلدا، تزیین انار شب یلدا و گوش دادن به شعر و قصه زیر کرسی.

یلدا یعنی چه؟

یلدا واژه‌ای سُریانی به معنای زایش و تولد است. سریانی زبانی بود که در میان مسیحیان رواج داشت. این معنا، از بررسی و تحقیق در واژه‌نامه‌ها و کتاب‌های تاریخی به دست آمده است. ابوریحان بیرونی، دانشمند همه فن حریف و تقویم‌شناس، از شب یلدا با نام میلاد اکبر یاد می‌کند و منظور از این نام را میلاد خورشید دانسته است. کتاب آثار الباقیه نوشته اوست. کتاب به عربی نوشته شده و در حال حاضر، چند ترجمه فارسی از آن منتشر می‌شود. ابوریحان در این کتاب گاه‌شماری و تقویم اقوام مختلف را بررسی کرده است. اگر علاقمند باشید می‌توانید مراسمات و جشن‌های اقوام باستان را در این کتاب مطالعه کنید.

دقیقا مشخص نیست که واژه یلدا چه زمان و چطور وارد زبان فارسی شده است. از تاریخ این‌طور بر‌می‌آید که مسیحیان اولیه که در روم زندگی سختی داشتند و عده‌ای از آنان به ایران مهاجرت می‌کنند. به علت نزدیکی فرهنگی، این واژه سریانی به فارسی راه پیدا می‌کند.

شب چله یعنی چه؟

شب چله در حقیقت همان شب یلدا است. چون از فردای این شب، چله بزرگ زمستان آغاز می‌شود به آن شب چله می‌گویند.

ایرانیان در زمان‌های قدیم، یک نوع تقویم کلی نگر هم داشتند. این تقویم بیشتر در کار‌های کشاورزی و دامپروری کاربرد داشت. آن‌ها دو موقع از سال را به نام چله می‌شناختند. چله تابستان که از تیر شروع می‌شد و چله زمستان که از دی‌ماه. چله‌ها هر کدام به دو دوره تقسیم می‌شدند؛ چله بزرگ و چله کوچک. چهل روز ابتدایی را چله بزرگ و بیست روزِ بعد را چله کوچک می‌نامیدند.

چله بزرگ زمستان که درست بعد از شب یلدا آغاز می‌شود؛ شروع زمستان است و شدت سرما در آن بیشتر است. چله بزرگ تا دهم بهمن طول می‌کشد. پس از آن، چله کوچک شروع و تا اول اسفند ادامه دارد. شدت سرما در چله کوچک کمتر است و آسیب کمتری هم می‌رساند. چهار روز پایان چله بزرگ، و چهار روز آغاز چله کوچک را، چهار چهار می‌گویند که نهایت شدت سرما در این مدت اتفاق می‌افتد.

میوه های سفره شب یلدا

شب یلدا با خوراکی های خوشمزه اش است که معنی پیدا می کند. اصلی ترین میوه های شب یلدا انار و هندوانه می باشد، چرا که گذشتگان آن را مایه برکت و باروری می دانستند.

هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت خورشید می باشد ، خواص درمانی فوق العاده ای دارد. علاوه بر این هندوانه کالری بسیار کمی دارد و طول مصرف آن در سراسر زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد.

آجیل شب یلدا

آجیل شب یلدا شامل پسته، بادام، فندق و گردو است و در بعضی مناطق از میوه های خشک نیز به عنوان آجیل شب یلدا استفاده می شود. دانه‌های آجیل سرشار از کالری و ویتامین و مواد معدنی هستند و نمی گذارند افراد پوستشان خراب شود، ریزش مو بگیرند، افسرده شوند یا قدرت بینایی‌شان کم شود.

انار شب یلدا

این میوه در سفره شب یلدا نماد شادی و زایش و تولد است. انار میوه ای خون ساز است و به کسانی که رنگ پریده و ضعیف هستند، توصیه می شود. مطالعات نشان داده است که مواد موثر موجود در انار می‌توانند طی زمان هضم، باعث کاهش التهاب دستگاه گوارش شوند و همچنین تاثیر خوبی در کاهش فعالیت‌های سلول‌های سرطانی مربوط به سرطان سینه و روده بزرگ داشته باشند.

شام

برای شام شب یلدا معمولا غذاهایی مثل انار پلو، سبزی پلو با ماهی و زرشک پلو و … پخته می شود تا جشن و دورهمی شب یلدا کامل تر شود.

همچنین خشکبار مانند برگه هلو و زردآلو و آجیل شب یلدا نیز در ایران طرفدار بسیاری دارد.

آداب و رسوم شب یلدا

آیین های رایج و معروف و مرسوم شب یلدا عبارتند از :

آتش روشن کردن ، نماد روشنی و خورشید و دفع تاریکی و تباهی.

قصه خوانی و مثل گویی که در هر شهر و استان به نوع مختلفی اجرا می شود.

فال حافظ و شاهنامه خوانی جزء جدا نشدنی شب های یلدا می باشد.

از جذاب‌ترین آیین‌های شب یلدا یا شب چله، سفره و خوردنی‌های آن است.
جالب است بدانید که فقط ایرانی ها طولانی ترین شب سال را جشن نمی گیردند بلکه یلدا در کشوهای اطراف ایران مثل افغانستان، پاکستان و تاجیکستان هم جشن گرفته می شود.

آتش بازی های شب یلدا

شب یلدا در تهران : در تهران این شب با میوه‌های تازه فصل پاییز ، میوه‌های خشک شده تابستان آجیل مخصوص، شیرینی و هندوانه به صبح می‌رسید .

شب یلدا در کهگیلویه و بویراحمد : آیین غذا بردن برای همسایه‌ های نیازمند از آیین‌های سنتی مردم این استان است که در شب یلدا و دیگر شب های سال صورت می گیرد.

شب یلدا در اصفهان : در اصفهان شب یلدا به دو بخش چله بزرگ و دیگری چله کوچک تقسیم می شود و دو شب را جشن می گیرند.

شب یلدا در گیلان :‌ در بین مردم گیلان رسم است که هنگام برش دادن هندوانه شعر «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندوانه کله (سر)» را بخوانند.

شب یلدا در استان فارس : مردم شیراز خواندن شعر و فال حافظ را واجب در این شب می دانند.

شب یلدا در همدان : مردمان همدان در این شب فال سوزن می گیرند.

شب یلدا در کردستان :‌ شب چله در کردستان به ه‌وی چله معروف می باشد.

شب یلدا در بندرعباس : مردمان هرمزگان همگی به دورهم غذاهای سنتی درست کرده و خوش می گذرانند.

شب یلدا در قم : در این شب اگر دختری تازه‌عروس باشد خانواده او هدیه ای به منزل داماد می‌آورند و اگر پسر و دختری با هم نامزد باشند، خانواده‌ پسر در شب یلدا هدیه برای این دختر به منزل پدرش می‌برند.

شعر برای شب یلدا

شعر خوانی در این شب زیبا از بخش های اصلی می باشد از این رو در ادامه شعرهای معروف شب یلدا را آماده کرده ایم.

شعر زیبای شب یلدا حافظ شیرازی
بر سر آنم که گر ز دست برآید
دست به کاری زنم که غصه سر آید
خلوت دل نیست جای صحبت اضداد
دیو چو بیرون رود فرشته درآید
صحبت حکام ظلمت شـب یلداست
نور ز خورشید جوی بو که برآید
بر در ارباب بی‌مروت دنیا
چند نشینی که خواجه کی به درآید
ترک گدایی مکن که گنج بیابی
از نظر ره روی که در گذر آید
صالح و طالح متاع خویش نمودند
تا که قبول افتد و که در نظر آید
بلبل عاشق تو عمر خواه که آخر
باغ شود سبز و شاخ گل به بر آید
غفلت حافظ در این سراچه عجب نیست
هر که به میخانه رفت بی‌خبر آید

پایان/*