به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ سهمیههای کنکور یکی از مهمترین موضوعاتی است که داوطلبان پیش از انتخاب رشته باید درباره آن اطلاعات دقیق داشته باشند. سهمیه فقط بر نحوه گزینش و ظرفیت پذیرش اثر نمیگذارد؛ در بعضی کدرشتهمحلها، قبولی با سهمیه میتواند تعهدات تحصیلی یا خدمت پس از فارغالتحصیلی نیز ایجاد کند.
در دفترچه انتخاب رشته آزمون سراسری ۱۴۰۵، سهمیههای مختلف از جمله سهمیه مناطق، ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، رزمندگان، خانواده شهدا، بهیاران و سهمیههای خاص درج شده است.

سهمیههای کنکور ۱۴۰۵ شامل چه مواردی است؟
مهمترین سهمیههای درجشده برای آزمون سراسری ۱۴۰۵ عبارتاند از:
| نوع سهمیه |
توضیح کلی |
| منطقه ۱ |
بر اساس محل تحصیل سه سال آخر دبیرستان یا ضوابط نظام آموزشی مربوط |
| منطقه ۲ |
بر اساس محل تحصیل و شرایط مقرر |
| منطقه ۳ |
مربوط به مناطق دارای شرایط آموزشی خاص طبق تقسیمبندی رسمی |
| ایثارگران ۲۵ درصد |
اختصاص ۲۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به مشمولان |
| ایثارگران ۵ درصد |
اختصاص ۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به مشمولان |
| رزمندگان |
طبق ضوابط و حدنصاب مقرر |
| خانواده شهدا |
بر اساس مقررات مربوط |
| بهیاران |
سهمیه ویژه در برخی رشتههای مشخص |
| مناطق محروم |
برای برخی استانها و کدرشتههای مشخص |
| مناطق آسیبدیده از بلایای طبیعی |
طبق مصوبات و شرایط اعلامشده |
| جنوب کرمان و بشاگرد |
سهمیه ویژه مشمولان بومی واجد شرایط |
| ابوموسی |
سهمیه ویژه برای واجدان شرایط بومی |
| آسیبدیدگان جنگ |
طبق شرایط اعلامشده در دفترچه |
سهمیه ایثارگران ۲۵ درصد چگونه است؟
۲۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به گروههای مشخصی از ایثارگران اختصاص دارد.
این سهمیه شامل مواردی مانند همسر و فرزندان شهدا و مفقودالاثران، آزادگان و همسر و فرزندان آنان و جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنان میشود.
استفاده از این سهمیه به معنای قبولی قطعی نیست و داوطلب باید حدنصاب علمی تعیینشده را نیز کسب کند.
سهمیه ایثارگران ۵ درصد
۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به گروههایی مانند جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسر و فرزندان آنان و همسر و فرزندان رزمندگان دارای حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه اختصاص دارد.
طبق مقررات، مشمولان سهمیه ۵ درصد ابتدا مانند سایر داوطلبان در سهمیه آزاد و مناطق گزینش میشوند. اگر در آن مرحله پذیرفته نشوند، در سهمیه ۵ درصد ایثارگران و در صورت وجود ظرفیت خالی، در ظرفیت باقیمانده سهمیه ۲۵ درصد بررسی میشوند.
حدنصاب علمی ایثارگران چقدر است؟
حدنصاب نمره برای سهمیه ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، ۷۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد همان کدرشتهمحل اعلام شده است. برای سهمیه رزمندگان نیز حدنصاب ۷۵ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد اعلام شده است.
بنابراین سهمیه بهتنهایی جایگزین شرایط علمی و کسب نمره لازم نمیشود.
سهمیه مناطق ۱، ۲ و ۳
داوطلبان بر اساس محل تحصیل و ضوابط مربوط به نظام آموزشی در یکی از سهمیههای منطقه ۱، ۲ یا ۳ قرار میگیرند.
برای داوطلبان نظام آموزشی ۶-۳-۳، ملاک اصلی محل اخذ مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان، یعنی پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم است. برای برخی نظامهای آموزشی قدیمی نیز ملاکهای متفاوتی در نظر گرفته شده است.
مهمترین بخش: تعهد پذیرفتهشدگان سهمیه مناطق ۲ و ۳
یکی از مهمترین نکات دفترچه انتخاب رشته، موضوع تعهد خدمت پذیرفتهشدگان دوره روزانه با سهمیه مناطق ۲ و ۳ است.
طبق ضوابط اعلامشده، پذیرفتهشدگان دوره روزانه با سهمیه مناطق ۲ و ۳، علاوه بر تعهدات مربوط به تحصیل رایگان، باید پس از پایان تحصیل، طبق مقررات به مدت دو برابر مدت تحصیل در نقاطی که سازمانهای ذیربط تعیین میکنند، خدمت کنند.
برای برادران، انجام خدمت وظیفه عمومی نیز در زمانبندی اجرای تعهد مورد توجه قرار گرفته است.
حداقل مدت تعهد چقدر است؟
طبق ضوابط اعلامشده، مدت تعهد برای استفادهکنندگان از سهمیه مناطق ۲ و ۳ در رشتههای دوره روزانه در هر صورت کمتر از پنج سال نخواهد بود.
بنابراین داوطلب نباید تصور کند که تمام قبولیهای سهمیه منطقه ۲ یا ۳ بدون تعهد خدمت هستند.
تعهد پذیرفتهشدگان سهمیه منطقه ۱
برای پذیرفتهشدگان سهمیه منطقه ۱ در کدرشتهمحلهای دوره روزانه، همچنین خانواده شهدا، ایثارگران و رزمندگان، ضوابط تعهد متفاوت است.
طبق مقررات، این افراد در صورت استفاده از آموزش رایگان باید پس از پایان تحصیل، به مدت یک برابر مدت تحصیل در مناطقی که وزارتخانهها و سازمانهای ذیربط تعیین میکنند، خدمت کنند.
سهمیه مناطق محروم و تعهد خدمت
برای تأمین نیروی متخصص در برخی استانهای محروم، ظرفیتهایی برای داوطلبان بومی اختصاص داده شده است.
استانهای مشمول این سهمیه در گزارش مربوط به کنکور ۱۴۰۵ شامل ایلام، بوشهر، چهارمحالوبختیاری، سیستانوبلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویهوبویراحمد، لرستان و هرمزگان هستند. حداقل ۴۰ درصد ظرفیت برخی کدرشتهمحلهای ناحیهای، قطبی و کشوری دوره روزانه در این استانها به داوطلبان بومی اختصاص مییابد.
همچنین برای برخی رشتههای مورد نیاز، پذیرش بومی با هدف تأمین نیروی متخصص استانها انجام میشود.
تعهد سهمیه جنوب کرمان و بشاگرد
برای برخی شهرستانهای جنوب استان کرمان و شهرستان بشاگرد در هرمزگان سهمیه خاص در نظر گرفته شده است.
پذیرفتهشدگان این سهمیه باید دو برابر مدت تحصیل در مناطق محروم استان خود خدمت کنند. تحصیل در این کدرشتهمحلها مانند دوره روزانه رایگان است.
سهمیه شهرستان ابوموسی
برای داوطلبان واجد شرایط شهرستان ابوموسی نیز سهمیه ویژه در نظر گرفته شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ۴۰ درصد ظرفیت رشتههای تحصیلی دانشگاههای استان هرمزگان به این گروه اختصاص مییابد و داوطلب باید حداقل ۷۵ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد را کسب کند.
یکی از شرایط استفاده از این سهمیه، سه سال سکونت مستمر در شهرستان ابوموسی است.
سهمیه بهیاران در کنکور ۱۴۰۵
سهمیه ویژه بهیاران برای برخی رشتههای علوم پزشکی در نظر گرفته شده است.
این سهمیه در رشتههای پرستاری، تکنولوژی اتاق عمل، هوشبری و فوریتهای پزشکی پیشبیمارستانی اعمال میشود و طبق مقررات، حداکثر ۵ درصد ظرفیت هر کدرشتهمحل به واجدان شرایط اختصاص مییابد.
برای استفاده از این سهمیه نیز کسب حداقل نمره مقرر ضروری است.
سهمیه مناطق آسیبدیده از بلایای طبیعی
برای برخی داوطلبان مناطق آسیبدیده از بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله، سهمیههای خاص طبق مصوبات مربوط اعمال میشود.
این سهمیهها شرایط خاص خود را دارند و در همه دانشگاهها و همه کدرشتهمحلها قابل استفاده نیستند؛ بنابراین داوطلب باید قبل از انتخاب رشته، شرایط همان کدرشتهمحل را در دفترچه بررسی کند.
آیا تمام پذیرفتهشدگان سهمیه تعهد خدمت دارند؟
خیر. نوع تعهد به سهمیه، دوره تحصیلی و کدرشتهمحل قبولی بستگی دارد.
بهعنوان نمونه، پذیرفتهشدگان برخی کدرشتههای خاص، بورسیهها و رشتهمحلهای دارای تعهد خدمت، تابع مقررات و قرارداد اختصاصی همان رشته یا دستگاه هستند و الزاماً مشمول همان فرمول عمومی سهمیه مناطق ۲ و ۳ نیستند.
جدول مهم تعهدات سهمیههای کنکور ۱۴۰۵
| نوع قبولی |
تعهد کلی اعلامشده |
| روزانه، سهمیه منطقه ۲ و ۳ |
معمولاً دو برابر مدت تحصیل |
| منطقه ۲ و ۳ |
حداقل ۵ سال طبق ضوابط اعلامشده |
| منطقه ۱ در دوره روزانه |
یک برابر مدت تحصیل |
| خانواده شهدا، ایثارگران و رزمندگان در دوره روزانه |
یک برابر مدت تحصیل طبق ضوابط |
| جنوب کرمان و بشاگرد |
دو برابر مدت تحصیل |
| مناطق محروم |
تابع ضوابط و کدرشتهمحل |
| بورسیه و رشتههای خاص |
طبق قرارداد و مقررات دستگاه مربوط |
نکات مهم و هشدارها
- استفاده از سهمیه به معنی قبولی قطعی نیست و در برخی سهمیهها کسب حدنصاب علمی الزامی است.
- تعهد خدمت را حتماً قبل از انتخاب رشته بررسی کنید.
- در دورههای روزانه، موضوع آموزش رایگان میتواند با تعهد خدمت همراه باشد.
- سهمیه مناطق ۲ و ۳ در دوره روزانه طبق مقررات اعلامشده دارای تعهد خدمت است.
- تعهد برخی رشتههای خاص، بورسیهها و رشتههای مناطق محروم ممکن است با تعهد عمومی سهمیه مناطق متفاوت باشد.
- قبل از انتخاب رشته، متن دفترچه و توضیحات مربوط به کدرشتهمحل موردنظر را دقیق مطالعه کنید.
- ارقام ظرفیت و شرایط سهمیهها ممکن است بر اساس اصلاحیههای سازمان سنجش تغییر کند.
جمعبندی کاربردی
در کنکور ۱۴۰۵ سهمیههای مختلفی از جمله مناطق ۱، ۲ و ۳، ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، رزمندگان، خانواده شهدا، بهیاران و سهمیههای خاص مناطق محروم و آسیبدیده اعمال شده است.
مهمترین نکته برای داوطلبان، توجه به تعهد پس از قبولی است. پذیرفتهشدگان دوره روزانه با سهمیه مناطق ۲ و ۳ طبق ضوابط باید به مدت دو برابر دوره تحصیل خدمت کنند و این تعهد در هر صورت کمتر از پنج سال نخواهد بود. در مقابل، تعهد پذیرفتهشدگان منطقه ۱، خانواده شهدا، ایثارگران و رزمندگان در دوره روزانه طبق ضوابط یک برابر مدت تحصیل اعلام شده است.
بنابراین توصیه میشود داوطلبان پیش از ثبت نهایی انتخاب رشته، علاوه بر بررسی شانس قبولی، نوع سهمیه، ظرفیت، حدنصاب علمی و تعهد خدمت کدرشتهمحل را نیز بررسی کنند.
سوالات متداول
۱. سهمیههای اصلی کنکور ۱۴۰۵ کداماند؟
سهمیه مناطق، ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، رزمندگان، خانواده شهدا، بهیاران و سهمیههای خاص مناطق محروم و برخی مناطق آسیبدیده از مهمترین سهمیههای کنکور ۱۴۰۵ هستند.
۲. آیا سهمیه ایثارگران باعث قبولی قطعی میشود؟
خیر. مشمولان سهمیه ایثارگران باید حدنصاب علمی مقرر را کسب کنند.
۳. حدنصاب سهمیه ایثارگران چند درصد است؟
حدنصاب سهمیه ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، ۷۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد همان کدرشتهمحل اعلام شده است.
۴. تعهد سهمیه منطقه ۲ و ۳ چقدر است؟
برای قبولی دوره روزانه با این سهمیهها، تعهد خدمت معمولاً دو برابر مدت تحصیل است و طبق ضوابط، کمتر از پنج سال نخواهد بود.
۵. آیا سهمیه منطقه ۱ هم تعهد دارد؟
برای قبولی دوره روزانه، طبق ضوابط اعلامشده، تعهد آموزش رایگان به میزان یک برابر مدت تحصیل وجود دارد.
۶. تعهد سهمیه مناطق محروم چگونه است؟
تعهد این کدرشتهها تابع مقررات همان سهمیه و کدرشتهمحل است و ممکن است با تعهد عمومی سهمیه مناطق متفاوت باشد.
۷. سهمیه جنوب کرمان و بشاگرد چه تعهدی دارد؟
پذیرفتهشدگان این سهمیه طبق مقررات اعلامشده باید دو برابر مدت تحصیل در مناطق محروم استان خود خدمت کنند.
۸. سهمیه ابوموسی چقدر است؟
۴۰ درصد ظرفیت رشتههای تحصیلی دانشگاههای استان هرمزگان برای واجدان شرایط این سهمیه اختصاص دارد و کسب حداقل ۷۵ درصد نمره آخرین فرد پذیرفتهشده در گزینش آزاد نیز لازم است.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.