19:34 - 2026/08/27

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های فعالیت ایران خودرو دیزل، تولید مدل‌های کلاسیک مرسدس‌بنز است. این شرکت همچنان کامیون‌های کاپوت‌دار مرسدس را با موتورهای OM355 که در دهه ۱۹۶۰ طراحی شده‌اند، تولید می‌کند . این کامیون‌ها که در برزیل با نام L-1113 شنا...

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ ایران خودرو دیزل که با نام تجاری «خاور» نیز شناخته می‌شود، به عنوان قدیمی‌ترین و بزرگترین خودروساز تجاری ایران و خاورمیانه، با بیش از نیم قرن سابقه در تولید انواع کامیون، اتوبوس، مینی‌بوس و کشنده، نقشی حیاتی در ناوگان حمل‌ونقل کشور ایفا می‌کند و با وجود تحریم‌ها و چالش‌های جنگی، سهم بازار خود را به بیش از ۵۰ درصد رسانده است و با توسعه محصولات جدید صادراتی، به دنبال حضور پررنگ‌تر در بازارهای بین‌المللی است.

به گزارش اندیشه قرن، ایران خودرو دیزل که فعالیت خود را از سال ۱۳۴۳ با مونتاژ روزانه یک دستگاه کامیون تحت لیسانس مرسدس‌بنز آغاز کرد، اکنون به قطب تولید خودروهای سنگین و نیمه‌سنگین کشور تبدیل شده است. این شرکت که زیرمجموعه گروه صنعتی ایران خودرو محسوب می‌شود، با تولید محصولات متنوع از جمله کشنده‌های واگنهود و فوتون، اتوبوس‌های بین‌شهری و شهری، انواع کامیونت و پیکاپ، بخش قابل توجهی از نیاز حمل‌ونقل عمومی و جاده‌ای کشور را تأمین می‌کند .

تاریخچه؛ از خاور تا ایران خودرو دیزل

ریشه‌های شکل‌گیری ایران خودرو دیزل به سال ۱۳۴۳ بازمی‌گردد، زمانی که گروه صنعتی خاور با سرمایه‌ای اندک و هدف مونتاژ روزانه یک دستگاه کامیون فعالیت خود را آغاز کرد . این شرکت در سال ۱۳۴۶ با احداث سالن‌های تولید و خطوط مونتاژ، فعالیت خود را گسترش داد و با جذب نیروهای کارآمد، تولید کامیون‌های مختلف را تحت لیسانس مرسدس‌بنز آغاز کرد .

نقطه عطف تاریخ این شرکت در سال ۱۳۷۸ رقم خورد، زمانی که ایران خودرو سهام عمده گروه صنعتی خاور را خریداری کرد و خطوط تولید اتوبوس و مینی‌بوس ایران خودرو نیز به این مجموعه افزوده شد. در نتیجه این ادغام، نام شرکت به «ایران خودرو دیزل» تغییر یافت و این گروه به بزرگترین تولیدکننده خودروهای تجاری در تمامی بخش‌های بازار کشور و بازارهای صادراتی تبدیل شد .

محصولات و سبد تولید

ایران خودرو دیزل با تکیه بر بیش از نیم قرن تجربه، طیف گسترده‌ای از خودروهای تجاری را تولید می‌کند. مهم‌ترین محصولات این شرکت عبارتند از:

دسته محصول محصولات شاخص توضیحات
کشنده و کامیون واگنهود 2630S، فوتون آئومان H4 و H5، مرسدس کلاسیک (LK 1924 و LK 2624) کشنده واگنهود با طراحی آلمانی و بومی‌سازی بالا به عنوان یکی از محصولات شاخص شرکت شناخته می‌شود
اتوبوس اتوبوس بین‌شهری جدید، اتوبوس برقی E Atros توسعه اتوبوس‌های برقی و بین‌شهری با هدف نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی در دستور کار است
وانت و پیکاپ آریسان، وانت‌های سبک و سنگین ایران خودرو دیزل در حوزه پیکاپ نیز سهم قابل توجهی در بازار دارد و برنامه توسعه این بخش را در دستور کار قرار داده است

محصولات صادراتی و فناوری‌های جدید

ایران خودرو دیزل در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ از تولید انبوه کشنده صادراتی واگنهود ۲۶۳۰S خبر داد . این محصول که با اعمال اصلاحات فنی و تطبیق با استانداردهای بازار کشورهای هدف طراحی شده، با درصد بالای ساخت داخل به ویژه در بخش‌هایی مانند شاسی و قوای محرکه، سهم قابل توجهی در کاهش خروج ارز داشته است .

تولید مرسدس کلاسیک؛ یک پدیده منحصربه‌فرد

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های فعالیت ایران خودرو دیزل، تولید مدل‌های کلاسیک مرسدس‌بنز است. این شرکت همچنان کامیون‌های کاپوت‌دار مرسدس را با موتورهای OM355 که در دهه ۱۹۶۰ طراحی شده‌اند، تولید می‌کند . این کامیون‌ها که در برزیل با نام L-1113 شناخته می‌شوند، در ایران با نام‌های LK 1924 (دو محور، ۱۹ تن) و LK 2624 (سه محور، ۲۶ تن) به بازار عرضه می‌شوند . هرچند این خودروها از نظر فنی قدیمی محسوب می‌شوند، اما به دلیل سادگی ساختار، دوام بالا و سهولت تعمیرات، هنوز هم در بازار ایران طرفداران بسیاری دارند.

همکاری با فوتون و چالش‌های تحریمی

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده از کارخانه ایران خودرو دیزل، این شرکت به مونتاژ کامیون‌های مدرن فوتون آئومان مدل‌های H4 و H5 نیز اشتغال دارد . این کامیون‌ها که محصول سرمایه‌گذاری مشترک دایملر تراک و فوتون موتور چین هستند، از فناوری روز دنیا بهره می‌برند. با این حال، این همکاری به دلیل تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران، با چالش‌های حقوقی و سیاسی مواجه شده است .

عملکرد مالی و سهم بازار در سال ۱۴۰۴

بر اساس گزارش مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت ایران خودرو دیزل که در تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شد، عملکرد مالی این شرکت در سال ۱۴۰۴ با وجود چالش‌های متعدد، قابل قبول بوده است .

جدول خلاصه عملکرد مالی ایران خودرو دیزل (۱۴۰۴)

شاخص عملکرد تغییرات
درآمد عملیاتی ۴۵,۸۰۰ میلیارد تومان جهش ۶۰ درصدی
سود ناخالص ۱۰,۷۰۰ میلیارد تومان رشد چشمگیر
سود خالص ۹۱۸ میلیارد تومان رشد قابل توجه
تعداد فروش رشد ۵ درصدی
سهم بازار ۲۴.۲ درصد رشد ۴۹ درصدی نسبت به رقبا

چالش‌های تولید و رفع آنها

سال گذشته برای ایران خودرو دیزل یکی از دشوارترین دوره‌های فعالیت بود. کشور با چالش‌هایی همچون جنگ، محدودیت‌های ارزی و مشکلات واردات روبرو بود و روند تولید تا مردادماه با کاهش همراه بود . با این حال، از مرداد تا آبان روند تولید بهبود یافت و تا اسفندماه بیش از ۱۱ هزار دستگاه از برنامه تولید محقق شد .

همچنین حدود ۶۵۰ دستگاه خودرو که به دلیل تعطیلی کارخانه در اسفندماه، مشکلات بانکی و فرآیند شماره‌گذاری تحویل نشده بودند، با پیگیری‌های مدیریت، به مشتریان تحویل داده شد .

وصول مطالبات و تسویه بدهی‌ها

ایران خودرو دیزل در سال گذشته موفق به وصول بخش قابل توجهی از مطالبات خود شد:

  • مطالبات از وزارت کشور: پرونده مطالبات ۸۱ میلیون یورویی شرکت از وزارت کشور به نتیجه رسید و ۴۱ میلیون یورو به صورت نقد واریز شد. مابقی این مطالبات در قالب ۴ قسط ۱۰ میلیون یورویی دریافت خواهد شد .

  • مطالبات از شهرداری: مطالبات ۱۹ میلیارد تومانی از شهرداری با رأی دادگاه به ۱.۳ همت افزایش یافت که بخش عمده آن در قالب تملک زمینی به ارزش ۸۰۰ میلیارد تومان در محدوده اشرفی اصفهانی در حال انتقال است .

  • تسویه بدهی: بدهی ۸۰۰ میلیارد تومانی شرکت با تحویل ۲۴۰ دستگاه محصول تسویه خواهد شد .

برنامه‌های آتی و هدف‌گذاری تولید ۱۴۰۵

مدیرعامل ایران خودرو دیزل از برنامه‌های توسع‌های شرکت در سال ۱۴۰۵ خبر داده است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

  1. افزایش سهم بازار: برنامه‌ریزی برای افزایش سهم بازار از ۲۴.۲ درصد فعلی به بیش از ۵۰ درصد در سال جاری .

  2. توسعه سبد محصولات: تولید نسل جدید کامیون و کامیونت فوتون، اتوبوس بین‌شهری کینگلاین، اتوبوس بین‌شهری جدید، ارتقای اتوبوس برقی و عرضه نسل جدید پیکاپ .

  3. هدف‌گذاری تولید: برنامه تولید ۱۴ هزار دستگاه خودرو برای سال ۱۴۰۵ .

  4. همکاری با شهرداری‌ها: آمادگی کامل برای تأمین ناوگان حمل‌ونقل عمومی شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور .

  5. افزایش سرمایه: افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی در دستور کار شرکت قرار خواهد گرفت .

پیام آخر:

به گزارش اندیشه قرن، ایران خودرو دیزل به عنوان بزرگترین خودروساز تجاری ایران و خاورمیانه، با وجود چالش‌های ناشی از تحریم‌ها و شرایط جنگی، توانسته است با اتکا به توان داخلی و توسعه محصولات صادراتی، جایگاه خود را در بازار حفظ کند و سهم بازار خود را به بیش از ۵۰ درصد برساند. تولید کشنده صادراتی واگنهود ۲۶۳۰S، توسعه اتوبوس‌های برقی، و برنامه‌های گسترده برای نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی، از مهم‌ترین دستاوردها و برنامه‌های آینده این شرکت است. با وجود چالش‌های تأمین قطعات CKD و محدودیت‌های ارزی، برنامه‌ریزی برای تولید ۱۴ هزار دستگاه خودرو در سال ۱۴۰۵ نشان از عزم جدی این خودروساز برای تداوم رشد و توسعه دارد.

پایان/*

.

 

مطالب مرتبط

برنجستان