پژوهش جدید در روانشناسی: جایگاه اجتماعی و خودشیفتگی یکدیگر را تقویت می کنند
روانشناسان میگویند میل به کسب اعتبار اجتماعی میتواند خودشیفتگی را افزایش دهد و خودشیفتگی نیز افراد را به سوی کسب جایگاه بالاتر سوق میدهد
روانشناسان میگویند میل به کسب اعتبار اجتماعی میتواند خودشیفتگی را افزایش دهد و خودشیفتگی نیز افراد را به سوی کسب جایگاه بالاتر سوق میدهد
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ پژوهش جدید در روانشناسی: جایگاه اجتماعی و خودشیفتگی یکدیگر را تقویت میکنند. روانشناسان میگویند میل به کسب اعتبار اجتماعی میتواند خودشیفتگی را افزایش دهد و خودشیفتگی نیز افراد را به سوی کسب جایگاه بالاتر سوق میدهد
آیا افرادی که به دنبال شهرت، قدرت و اعتبار اجتماعی هستند، بیشتر مستعد خودشیفتگیاند؟ یا برعکس، افراد خودشیفته بیش از دیگران برای کسب موقعیت و منزلت اجتماعی تلاش میکنند؟
پژوهش جدیدی که در نشریه علمی Journal of Personality منتشر شده، نشان میدهد پاسخ هر دو پرسش تا حد زیادی مثبت است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که میان خودشیفتگی و دستیابی به جایگاه اجتماعی، رابطهای دوطرفه وجود دارد؛ به گونهای که هر یک میتواند دیگری را تقویت کند.
خودشیفتگی یکی از ویژگیهای شخصیتی است که با احساس اغراقآمیز اهمیت فردی، نیاز شدید به تحسین دیگران و کاهش همدلی نسبت به دیگران شناخته میشود.
روانشناسان معمولاً دو نوع اصلی خودشیفتگی را از یکدیگر تفکیک میکنند:
این نوع با ویژگیهایی مانند:
همراه است.
این نوع بیشتر با:
شناخته میشود.
پژوهش جدید در روانشناسی: جایگاه اجتماعی و خودشیفتگی یکدیگر را تقویت می کنند
«کریستین جردن» و «نیکیلا ماهادوان» از پژوهشگران این مطالعه، تلاش کردند به یک پرسش قدیمی پاسخ دهند:
آیا افراد خودشیفته به طور طبیعی بیشتر به دنبال کسب جایگاه اجتماعی هستند یا اینکه دستیابی به جایگاه اجتماعی باعث افزایش خودشیفتگی میشود؟
برای یافتن پاسخ، آنها ۵۲۸ دانشجوی دانشگاهی کانادایی را در یک مطالعه طولی مورد بررسی قرار دادند.
شرکتکنندگان طی سه مرحله و در فاصلههای دو هفتهای، پرسشنامههایی درباره:
را تکمیل کردند.
نتایج نشان داد افرادی که سطح بالاتری از خودشیفتگی بزرگمنشانه داشتند، در هفتههای بعدی تمایل بیشتری برای کسب اعتبار و موقعیت اجتماعی از خود نشان میدادند.
از سوی دیگر، افرادی که احساس میکردند از احترام و جایگاه اجتماعی بیشتری برخوردار شدهاند، به مرور زمان نشانههای بیشتری از خودشیفتگی بزرگمنشانه را نیز تجربه میکردند.
به بیان ساده، موفقیت در کسب منزلت اجتماعی میتواند احساس برتری را تقویت کند و احساس برتری نیز فرد را به تلاش بیشتر برای کسب قدرت و اعتبار سوق دهد.
اما درباره خودشیفتگی آسیبپذیر نتایج کاملاً متفاوت بود.
پژوهشگران دریافتند افرادی که ویژگیهای خودشیفتگی آسیبپذیر بیشتری داشتند، به مرور زمان علاقه کمتری به رقابت برای کسب جایگاه اجتماعی نشان میدادند.
همچنین این افراد کمتر در فعالیتهای اجتماعی دوستانه و تعاملات مثبت شرکت میکردند.
به نظر میرسد احساس ناامنی و ترس از شکست باعث میشود این افراد به تدریج از رقابت اجتماعی فاصله بگیرند و کمتر به دنبال کسب اعتبار باشند.
این پژوهش نشان میدهد افراد دارای خودشیفتگی بزرگمنشانه بیش از آنکه به روابط عمیق و صمیمانه علاقهمند باشند، به دنبال احترام، تحسین و برتری اجتماعی هستند.
برای این افراد، مهمتر از «دوست داشته شدن»، «تحسین شدن» است.
به همین دلیل، بخش قابل توجهی از رفتارهای آنان حول محور اثبات برتری، موفقیت و کسب توجه دیگران شکل میگیرد.
یکی از یافتههای جالب این مطالعه آن بود که احساس پذیرش و تعلق اجتماعی میتواند تا حدی از شدت خودشیفتگی بکاهد.
افرادی که در طول پژوهش احساس میکردند از سوی اطرافیان پذیرفته شدهاند و مورد محبت و احترام قرار دارند، در هفتههای بعدی نشانههای کمتری از خودشیفتگی بزرگمنشانه نشان دادند.
این یافته نشان میدهد روابط سالم، صمیمی و مبتنی بر پذیرش میتوانند نیاز افراطی به خودنمایی و برتریجویی را کاهش دهند.
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه روی دانشجویان دانشگاهی انجام شده و نتایج آن لزوماً به همه گروههای سنی یا فرهنگی قابل تعمیم نیست.
همچنین دادهها بر اساس گزارش شخصی شرکتکنندگان جمعآوری شدهاند؛ بنابراین برداشت افراد از جایگاه اجتماعی خود ممکن است همیشه با واقعیت منطبق نباشد.
این پژوهش تصویری جالب از رابطه میان خودشیفتگی و جایگاه اجتماعی ارائه میدهد.
نتایج نشان میدهد افرادی که به دنبال اعتبار، قدرت و تحسین اجتماعی هستند، ممکن است بیشتر در معرض شکلگیری ویژگیهای خودشیفتگی قرار گیرند. از سوی دیگر، خودشیفتگی نیز میتواند میل به رقابت برای کسب موقعیت اجتماعی را افزایش دهد.
در مقابل، احساس تعلق، پذیرش و ارتباطات انسانی گرم و صمیمانه میتواند نقش محافظتی ایفا کند و نیاز به برتریجویی افراطی را کاهش دهد.
شاید یکی از مهمترین درسهای این پژوهش آن باشد که انسانها بیش از آنکه به تحسین شدن نیاز داشته باشند، به پذیرفته شدن نیاز دارند؛ زیرا احترام واقعی و پایدار، بیش از آنکه از جایگاه اجتماعی ناشی شود، از کیفیت روابط انسانی سرچشمه میگیرد.
جواد آلحبیب | کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
پایان/*
.
