اصطلاح «نسل زد» به کسانی اشاره دارد که بین اواسط دهه ۹۰ میلادی تا اواخر دهه اول هزاره سوم متولد شدهاند و به شدت به ظاهر خود اهمیت میدهند، چرا که آن را ابزاری اصلی برای ابراز هویت خود میدانند؛ خصوصاً در دنیایی که فرهنگ آن حول محور تصویر...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن،جواد آل حبیب- هر صبح، وقتی «پریسا» آماده میشود تا از خانه بیرون برود، نگاهش به ظاهر دختر نوجوانش جلب میشود که غریب و غیرمعمول به نظر میرسد: مدل مویی نامتناسب، چتری بسیار کوتاه، لباسهای گشاد که تقریباً شکل بدن را پنهان میکند، شلوارهای پاره و کیفهایی که انگار عمداً کثیف شدهاند. این صحنه برای بسیاری از والدین آشناست و باعث میشود آنها سؤال کنند: چه چیزی نسل «زد» را به این نوع پوشش غیرمتعارف جذب میکند؟
اصطلاح «نسل زد» به کسانی اشاره دارد که بین اواسط دهه ۹۰ میلادی تا اواخر دهه اول هزاره سوم متولد شدهاند و به شدت به ظاهر خود اهمیت میدهند، چرا که آن را ابزاری اصلی برای ابراز هویت خود میدانند؛ خصوصاً در دنیایی که فرهنگ آن حول محور تصویر و هویت دیجیتال در عصر شبکههای اجتماعی شکل گرفته است. نکته جالب توجه، رواج پوشاک «زشت» (Uglycore) و لباسهای نامتناسب بر اساس معیارهای نسلهای قبل است.
اما آنچه برخی آن را بدسلیقگی میدانند، برای نسل زد نوعی مخالفت با زیباییهای سنتی و قالبهای رایج جامعه است؛ جریانی که به «ضد زیباییشناسی» (Anti-Aesthetic) معروف است و در هنر و مد، ارزش بصری را شرط اصلی نمیداند.
معمولاً این روند با مد مخالف گره خورده است؛ جایی که از لباسها و سبکهای غیرمعمول و ناهماهنگ برای شکل دادن به نوعی بیانی جسورانه از فردیت و مخالفت با سلیقه غالب استفاده میشود. همچنین بسیاری از جوانان این نسل تمایل به استفاده از لباسهای دست دوم و بازیافتی دارند، که این روند نوعی پیوند بین زیباییشناسی و اخلاقگرایی و پایداری محیطی ایجاد میکند.
نسل «زد» در میانه بحرانهای پیدرپی و حس دائمی ناامنی رشد کرده است؛ از همهگیری کووید-۱۹، تورم اقتصادی گرفته تا تنشهای سیاسی جهانی. همزمان، فیلترهای دیجیتال زندگی آنها را تحت سلطه خود قرار داده و تصویری ایدهآل و ساختگی از جهان پیرامونشان ارائه میدهد. در چنین شرایطی، مجموعهای از عوامل روانی و اجتماعی باعث گسترش آنچه به «مد زشت» معروف شده است، شدند.
همهگیری کووید-۱۹ که مردم را مجبور کرد ماهها در خانه بمانند و فضای کافی برای آزمایش و رهایی از فشارهای پیروی از استانداردهای سنتی مد فراهم آورد. این انزوا همچنین تمایل به پوشیدن لباسهای راحت و دور از قالبهای معمول شیک بودن را تقویت کرد. برای نمونه، فروش برند Crocs در دوران کرونا ۱۰ درصد افزایش یافت.
رد استانداردهای زیبایی سنتی: انتخابهای مد زشت، مقاومت آگاهانه در برابر فشارهای اجتماعی برای داشتن ظاهر ایدهآل است.
سرکشی به نسلهای قبلی: نسل زد تلاش میکند لباسهایی متفاوت از مدلهای رایج بپوشد و از نسلهای گذشته فاصله بگیرد.
تأثیر شبکههای اجتماعی: پلتفرمها روندهای مد زشت را گسترش میدهند، بهگونهای که بسیاری احساس میکنند نسل زد لباسهای گشاد و مشابهی میپوشند.
با وجود اینکه این روند نشانه تمرد است، شرکتهای مد سریع توانستند این موج را به سرعت شناسایی و از آن برای بازاریابی بهره ببرند، با تولید مجموعههایی الهام گرفته از مد مخالف و تبلیغ آنها به عنوان گزینههای جسورانه و جذاب، به ویژه با پذیرش این سبک توسط ستارگان و سلبریتیهای نسل زد مثل بیلی آیلیش و ویگز که با ظواهر غیرمعمول خود مشهور شدهاند. در نتیجه، این گرایش که ابتدا وسیلهای برای ابراز نافرمانی بود، اکنون تبدیل به یک روند رایج و مد روز شده است.
اگر از خود میپرسید بهترین روش برای مواجهه با انتخابهای متفاوت فرزندانتان در پوشش — به ویژه وقتی که لباسهایشان برای شما نامناسب یا حتی «زشت» به نظر میرسد — چیست، ممکن است در تصمیم بین ممنوع کردن یا اجازه دادن به آنها برای کشف سلیقه شخصیشان تردید داشته باشید.
متخصصان توصیه میکنند که به سلیقه فرزندان احترام گذاشته و انتخابهایشان را مستقیماً رد نکنید، چرا که لباس در دوره نوجوانی ابزاری مهم برای ابراز هویت شخصی است. همچنین هشدار میدهند که از عبارات تمسخرآمیز یا توصیف ظاهر آنها به عنوان «زشت» یا «مردمان بیخانمان» خودداری کنید، چون این موارد تأثیر منفی بر تصویر ذهنی و اعتماد به نفس نوجوانان دارد.
به جای قضاوتهای قطعی درباره ظاهرشان، بهتر است حدود مشخصی درباره پوشش متناسب با حجاب و ایمنی فردی تعیین کنید و اهمیت تناسب لباس با مکان یا موقعیت، مانند مدرسه یا مراسم رسمی را گوشزد نمایید. مهمتر از همه، به دیدگاه آنها گوش دهید، گفتگوی باز را تشویق کنید و بپذیرید که هر نسل سلیقه و راههای خاص خود را برای بیان خود دارد.
پایان/*
.
