به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، در میان کوچه پسکوچههای تاریخی محله سنگ سیاه شیراز، عمارتی باشکوه از دوران قاجار خودنمایی میکند که امروزه به نام موزه مشکین فام شناخته میشود. این موزه که در خانه تاریخی فروغ الملک جای گرفته یادگ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، در میان کوچه پسکوچههای تاریخی محله سنگ سیاه شیراز، عمارتی باشکوه از دوران قاجار خودنمایی میکند که امروزه به نام موزه مشکین فام شناخته میشود. این موزه که در خانه تاریخی فروغ الملک جای گرفته یادگاری از معماری اصیل ایرانی است. در این مقاله به معرفی این موزه پرداخته و در ادامه معماری و آثار موجود در آن را بررسی خواهیم کرد.
موزه مشکین فام که با نام خانه فروغالملک نیز شناخته میشود در محله قدیمی سنگ سیاه واقع شده است. این موزه نخستین موزه خصوصی هنرهای تجسمی در ایران است. خانه فروغالملک که قدمت آن به اواخر دوره قاجار برمیگردد، پس از مرمت به فضایی برای نمایش آثار هنری تبدیل شده است. در این موزه، علاوه بر آثار سه نسل از خانواده مشکینفام، مجموعهای از آثار هنرمندان معاصر استان فارس نیز به نمایش درآمده است. اگر قصد تجربهای متفاوت و فرهنگی از شیراز را دارید، پیشنهاد میکنیم از طریق رزرو تور شیراز، بازدید از این مکان تاریخی را در برنامه خود قرار دهید.
خانه فروغ الملک در سال ۱۳۱۰ توسط فروغ الملک قوامی در زمینی به مساحت ۱۰۲۰ مترمربع ساخته شد. این عمارت در ابتدا به عنوان خانه مسکونی ساخته شده بود ولی از سال ۱۳۲۷ تا اواسط دهه ۵۰ شمسی بهعنوان دبستان فروغ الملک، در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفت. متأسفانه در گذر زمان، بخشهایی از عمارت دچار فرسودگی شد و نیاز به مرمت پیدا کرد. از سال ۱۳۷۹ مرمت این بنا را آغاز شد و تا سال ۱۳۸۱ ادامه یافت و در نهایت خانه به حسن مشکین فام واگذار شد.
حسن مشکینفام، که بیش از نیم قرن در زمینههای نقاشی، عکاسی، آموزش و پژوهش هنری فعالیت داشت، این عمارت را به موزهای برای نمایش آثار هنری تبدیل کرد. او با عشق و علاقهای بیحد، مجموعهای نفیس از آثار هنری را طی دههها گردآوری کرد و این موزه را به یکی از ارزشمندترین مراکز فرهنگی شیراز، واقع در نزدیکی هتل شیراز، بدل ساخت. این بنا در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۰۴۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه بهعنوان یکی از جاذبههای فرهنگی شیراز شناخته میشود.
معماری خانه فروغ الملک نمونهای برجسته از سبک معماری سنتی ایرانی است. این عمارت سهطبقه شامل زیرزمین، طبقه همکف و طبقه اول است و دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی، عمارت شاهنشین، حوضخانه، حمام و آشپزخانه است. حیاط بیرونی موزه با باغچهای سرسبز و حوضی نیلگون در مرکز، فضایی دلانگیز و آرامشبخش ایجاد کرده که با گلهای شمعدانی مزین شده است. پنجرههای مشبک چوبی و شیشههای رنگی، که به سبک ارسی طراحی شدهاند، از ویژگیهای برجسته این بنا هستند و نور را بهصورت رنگارنگ به داخل اتاقها هدایت میکنند.
تزئینات این عمارت شامل کاشیکاریهای زیبا، آجرکاریهای ظریف، گچبریهای هنرمندانه و نقاشیهای سقفی است که یادآور هنر دوره زندیه هستند. شاهنشین عمارت از طریق حوضخانهای هشتضلعی به بخش اندرونی متصل میشود و سقفهای آن با نقاشیهای سنتی تزئین شدهاند. یکی از نکات قابلتوجه در معماری این بنا، طراحی بدون ستون در بخشهای اصلی است که نشاندهنده مهارت بالای معماران آن دوره است. این ویژگیها، همراه با مبلمان قدیمی و آینهکاریهای ظریف، فضای داخلی موزه را به یک اثر هنری تمامعیار تبدیل کردهاند.
حیاطهای اندرونی و بیرونی با دالانهایی به هم متصل شدهاند و فضای تابستاننشین با حوضی کوچک، مکانی ایدهآل برای استراحت و لذت بردن از زیباییهای بنا فراهم میکند. معماری این خانه نه تنها از نظر تاریخی ارزشمند است، بلکه بهعنوان یک اثر هنری، هر بینندهای را مجذوب خود میکند.
موزه مشکینفام گنجینهای از صدها اثر هنری است که طی بیش از نیم قرن توسط حسن مشکینفام و خانوادهاش گردآوری شدهاند. این آثار به دو بخش عمده تقسیم میشوند: آثار هنری خانواده مشکینفام و آثار هنرمندان معاصر استان فارس. آثار موجود در بخشهای مختلفی مانند حجاری و نقشبرجسته، خوشنویسی، نقاشی، عکاسی و هنرهای تجسمی به نمایش گذاشته شدهاند. این موزه، که در قلب شیراز قرار دارد، برای گردشگرانی که با رزرو بلیط هواپیما شیراز به این شهر سفر میکنند، یکی از جاذبههای فرهنگی برجسته محسوب میشود.
این بخش شامل آثار استاد حاج حبیب مشکین فام است که بر روی سنگهای مختلفی مانند مرمر خلق شدهاند. آثار بخش حجاری شامل نقوش گل، حیوانات و متون اسلامی هستند که به دو شیوه گود و برجسته طراحی و کندهکاری شدهاند. این آثار نمایانگر مهارت بینظیر استاد در هنر حجاری هستند.
این بخش شامل سه زیرمجموعه است: آثار خوشنویسی استاد حبیب مشکین فام، آثار محفل هنری حاج حبیب مشکین فام و آثار اساتید برجسته خوشنویسی فارس و ایران. این مجموعه، تنوعی از سبکهای خوشنویسی سنتی و مدرن را به نمایش میگذارد.
بخش نقاشی شامل آثار نفیس و متنوعی از هنرمندان برجسته است که نماینده سه نسل از نقاشان معاصر فارس هستند. از جمله این هنرمندان میتوان به حسام ابریشمی، بیژن بهادری کشکولی، علیاصغر تجویدی، خلیل توللی، قاسم حقیقی و حسن مشکین فام اشاره کرد.
موزه همچنین شامل مجموعهای از عکسهای قدیمی، آثار تجسمی و مجسمههای استاد یوسفی است. در یکی از اتاقها، مجموعهای از وسایل قدیمی مانند جعبههای منبتکاری شده، مبلمان و صندوقچهها به نمایش گذاشته شده است که حال و هوای زندگی سنتی ایرانی را زنده میکنند.
کتابخانه نیز با صدها جلد کتاب و مجله تخصصی و قدیمی، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقهمندان به هنر است. این مجموعه که با عشق و علاقه گردآوری شده، یک سرمایه ملی به شمار میرود.
موزه مشکین فام در محله سنگ سیاه شیراز، پشت آرامگاه بیبی دختران و نزدیک به حرم شاهچراغ واقع شده است. برای دسترسی به موزه میتوانید از وسایل نقلیه عمومی مانند تاکسی یا اتوبوس استفاده کنید و در نزدیکی محله سنگ سیاه پیاده شوید. همچنین، پیادهروی در کوچههای تاریخی این محله، تجربهای لذتبخش برای کشف زیباییهای شیراز قدیم است.
ساعات بازدید موزه از ۹ تا ۱۲ و ۱۶ تا ۱۹ بوده و هزینه ورودی آن حدود ۲۰ هزار تومان است. پیشنهاد میشود پیش از بازدید، با تماس با موزه یا بررسی وبسایتهای معتبر، از هزینه دقیق و ساعات بازدید اطمینان حاصل کنید. نزدیکی این موزه به جاذبههایی مانند حرم شاهچراغ، مسجد نصیرالملک و خانههای تاریخی دیگر، امکان برنامهریزی یک گردش یکروزه در محله سنگ سیاه را فراهم میکند.
موزه مشکین فام یا خانه فروغ الملک، تلفیقی بینظیر از تاریخ، معماری و هنر است که در قلب شیراز جای گرفته است. این عمارت تاریخی با معماری اصیل قاجاری و مجموعهای غنی از آثار هنری، مقصدی ایدهآل برای کسانی است که به دنبال تجربهای عمیق از فرهنگ و هنر ایرانی هستند. بازدید از این موزه فرصتی برای آشنایی با آثار هنرمندان معاصر فارس فراهم میکند.
پایان/*
.
