پدربزرگ و مادربزرگها فقط عشق نمیدهند، بلکه احساس امنیت عاطفی، تداوم نسلی و حضوری بدون قضاوت را برای کودکان فراهم میکنند. آنها کودکان را به ریشههای خانوادگی و فرهنگیشان متصل میکنند؛ و وقتی کودک خود را بخشی از چیزی بزرگتر میبیند، پ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، جواد آل حبیب- ۶ فایده وقتگذرانی کودکان با پدربزرگ و مادربزرگها؛ از نگاه یک روانشناس کودک را در اندیشه قرن بخوانید
و همچنین راهکارهایی برای داشتن لحظاتی بهیادماندنی و اثربخش با نوهها
در سالهای اخیر، واژههایی مانند «پدربزرگ و مادربزرگهای سمی» یا «خانواده همسر ناسالم» در بحثهای والدگری و شبکههای اجتماعی، بهویژه در گروههای فیسبوکی، بهوفور شنیده میشود. اما نباید فراموش کرد که دنیای مجازی همیشه واقعیت را کامل و درست منعکس نمیکند. حقیقت این است که پدربزرگ و مادربزرگهای فوقالعادهای وجود دارند که حضورشان نعمتی برای فرزندان و نوههاست.
دکتر کریستال سعیدی، روانشناس بالینی و عضو مجموعه Thriveworks میگوید:
«پدربزرگ و مادربزرگها فقط عشق نمیدهند، بلکه احساس امنیت عاطفی، تداوم نسلی و حضوری بدون قضاوت را برای کودکان فراهم میکنند. آنها کودکان را به ریشههای خانوادگی و فرهنگیشان متصل میکنند؛ و وقتی کودک خود را بخشی از چیزی بزرگتر میبیند، پایههای روانیاش محکمتر میشود.»
۶ فایده وقت گذرانی کودکان با پدربزرگ و مادربزرگها؛ از نگاه روان شناسی + راهکارهایی برای داشتن لحظاتی به یادماندنی و اثربخش پدربزرگ و مادربزرگ ها با نوه ها
همه از عشق بیقید و شرط والدین به فرزند سخن میگویند، اما پدربزرگ و مادربزرگها هم اغلب چنین عشقی را نثار نوهها میکنند و این برای سلامت روان کودک بسیار مفید است.
«کودکان اغلب نوع خاصی از آرامش را در کنار پدربزرگ و مادربزرگ خود تجربه میکنند. این احساس میتواند استرس آنها را کاهش داده و حس دیده شدن و مهم بودن را در آنها تقویت کند.»
پدربزرگ و مادربزرگها میتوانند پیش از ورود کودک به مدرسه، مهارتهای مفیدی را به او بیاموزند؛ مهارتهایی که تا پایان عمر در ذهن کودک باقی میمانند.
«از پختن شیرینی گرفته تا کاشتن سبزیجات در باغچه، پدربزرگ و مادربزرگها وقت و حوصلهای دارند که در کنار تجربه و مهر، فضای مناسبی برای آموزش فراهم میکند. این آموزشها باعث افزایش اعتماد به نفس و استقلال کودک میشود.»
«پدربزرگ و مادربزرگها تاریخ زندهاند.»
این حرف نه توهین است و نه مبالغه، بلکه تحسینی است بهجا. آنها با روایت خاطرات، انتقال سنتها و ارزشها، به کودک کمک میکنند بفهمد که از کجا آمده و بخشی از چه داستانی است. این شناخت، پایهگذار هویت سالم در نوههاست.
نوهها تنها مهارتهای عملی را از بزرگترهای خانواده نمیآموزند؛ بلکه با مشاهده رفتارهای آنها، درسهای بزرگی در زمینه احساسات میگیرند.
«پدربزرگ و مادربزرگهایی که از طوفانهای زندگی عبور کردهاند، میتوانند الگوی خوبی برای بردباری، بخشش و حل مسئله باشند؛ ویژگیهایی که گاهی در نسل جوانتر کمتر دیده میشود. مشاهده این رفتارها، تابآوری کودک را افزایش میدهد.»
امروزه کودکان، حتی نوجوانان، برنامههای روزانهای شلوغ و پرتکاپو دارند؛ ورزش، کلاسهای هنری، تکالیف و… . گرچه این فعالیتها مفیدند، اما نیاز به «بازی آزاد» و بدون ساختار نیز برای رشد ذهنی کودک حیاتی است.
«پدربزرگ و مادربزرگها معمولاً وقت و تمرکز کافی دارند تا در بازیهای آزاد و خیالی با نوهها همراه شوند. این نوع بازیها نهتنها سرگرمکنندهاند، بلکه برای رشد مغز کودک نیز مفیدند.»
طبق تحقیقات آکادمی آمریکایی کودکان، بازی آزاد به کودک کمک میکند علایق خود را کشف کرده و خلاقیتش را رشد دهد.
اگرچه موفقیت تحصیلی تنها معیار رشد کودک نیست، اما دکتر سعیدی به پژوهشهایی اشاره میکند که نشان میدهد نوههایی که وقت بیشتری با پدربزرگ و مادربزرگ خود میگذرانند، احتمال بیشتری دارد که در مدرسه موفق باشند.
برای مثال، پژوهشی در سال ۲۰۱۸ که در نشریه European Sociological Review منتشر شد، نشان داد که مشارکت پدربزرگ و مادربزرگها میتواند پیشبینیکننده پیشرفت تحصیلی کودک باشد.
به گفته دکتر سعیدی، دلیل آن این است که پدربزرگ و مادربزرگها معمولاً مکالمات بیشتری با نوهها دارند و حس کنجکاوی آنها را تقویت میکنند.
اگرچه بزرگترها معمولاً خود را راهنما و هدایتگر میدانند، دکتر سعیدی پیشنهاد میکند که گاهی مسیر را به کودک بسپارید—البته در چارچوب امنیت و عقلانیت.
«شاید شما عاشق جدول و پازل باشید، اما نوهتان برنامه کودک Bluey را دوست داشته باشد. با او همراه شوید، سؤال بپرسید، کنجکاو باشید. این پیام را منتقل میکنید که: “من به چیزی که برای تو مهم است، اهمیت میدهم.”»
کتاب خواندن یکی از روشهای فوقالعاده برای ارتباط با نوههاست. اما دکتر سعیدی پیشنهاد میکند که پا را فراتر بگذارید و داستانهای زندگی خودتان را برای آنها تعریف کنید.
او توضیح میدهد:
«تجربههای زندگی شما—حتی اشتباهاتتان—ارزشمندند. وقتی آنها را به اشتراک میگذارید، در واقع حکمت، شوخطبعی و نگاهی عمیق به زندگی را منتقل میکنید؛ چیزهایی که نوهها در طول زندگی با خود همراه خواهند داشت.»
تلاش برای کامل بودن، نهتنها ضروری نیست بلکه میتواند باعث ایجاد استرس و فاصله عاطفی شود.
در مورد اشتباهات باید گفت: لازم نیست تلاش کنید کامل باشید یا اینطور جلوه دهید. این کار ضرورتی ندارد و فقط فشار بیموردی به خودتان وارد میکنید.
«کافی است با تمام توجه، صبر و مهربانی در کنار نوهها باشید. همین حضور واقعی و صمیمی میتواند تأثیر عمیقی داشته باشد.»
پایان/*
.
