فرسودگی شغلی و کار بیشازحد، نه تنها سلامت جسمی و روانی افراد را تهدید میکند، بلکه کیفیت زندگی و رضایت شخصی را نیز کاهش میدهد. پژوهشهای جدید نشان میدهند که این آسیبها حتی به ساختار مغز نیز نفوذ میکنند. با این وجود، توجه رو به رشد به...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، جواد آل حبیب کارشناس ارشد روانشناسی بالینی- چه عواملی باعث استرس شغلی و فرسودگی میشوند و چگونه میتوان میان کار و زندگی تعادل ایجاد کرد؟ تأثیرات روانی و جسمی نگرانکننده کار بیشازحد و فرسودگی شغلی، دهههاست که مورد توجه قرار گرفته است. پژوهشهای جدید، تغییراتی در نواحی مغزی مرتبط با عملکرد اجرایی و تنظیم احساسات را نشان میدهند. درک اینکه ما بهعنوان افراد، چه اقداماتی میتوانیم برای بهبود تعادل بین کار و زندگیمان انجام دهیم، امری ضروری است.
تأثیرات روانی فرسودگی شغلی شامل افسردگی، اضطراب، احساس انزوا، کاهش رضایت شغلی و افزایش فاصله عاطفی از خانواده و دوستان است. علائم فیزیکی نگرانکننده شامل خستگی، فشار خون بالا، اختلال در تمرکز، تحریکپذیری، تغییر در عادات غذا خوردن و خواب، سردرد، افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و مشکلات قلبی-عروقی میباشد.
به شواهد قبلی، پژوهشی جدید از کرهجنوبی اضافه شده که نگرانیها را درباره اثرات مغزی کار بیشازحد افزایش میدهد. این مطالعه، اثرات شناختی و عاطفی اضافهکاری را در میان ۱۱۰ نفر از کارکنان بخش سلامت بررسی کرده است. افراد به دو گروه تقسیم شدند: گروهی که بیش از ۵۲ ساعت در هفته کار میکردند و گروهی که در این سطح کار نمیکردند.
نتایج نشان داد که «افراد بیشازحد کار کرده، تغییرات قابلتوجهی در نواحی مغزی مرتبط با عملکرد اجرایی و تنظیم احساسات نشان دادند.» همچنین یافتهها حاکی از آن است که کار زیاد میتواند سلامت شناختی و عاطفی را تحتتأثیر قرار دهد.
در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز در ژوئن ۲۰۲۵، یکی از نویسندگان این تحقیق، دکتر وانهیونگ لی، استاد دانشگاه پزشکی چونگآنگ سئول، این پژوهش را «یکی از نخستین مطالعات بررسیکننده رابطه میان ساعات کاری طولانی و تغییرات ساختاری در مغز» توصیف کرد.
در سایه این یافتههای نگرانکننده، اکنون توجه ما به واقعیتهای تعادل بین کار و زندگی و اقداماتی که میتوانیم برای بهبود این تعادل انجام دهیم، جلب شده است. اقداماتی که میتوانند از آسیبهای ناشی از استرس شغلی و فرسودگی در زندگی ما جلوگیری کنند.
چه عواملی باعث استرس شغلی و فرسودگی می شوند و چگونه می توان میان کار و زندگی تعادل ایجاد کرد؟چه عواملی باعث استرس شغلی و فرسودگی می شوند و چگونه می توان میان کار و زندگی تعادل ایجاد کرد؟
خبر خوب اینکه، کارکنان در سراسر جهان بیشازپیش به تعادل بین کار و زندگی اهمیت میدهند. در گزارش سال ۲۰۲۵ شرکت مشاوره منابع انسانی «رندستاد»، تعادل کار/زندگی حتی مهمتر از دستمزد برای ۲۶ هزار شرکتکننده از ۳۵ کشور ارزیابی شده است.
برای بسیاری از کارکنان، انعطافپذیری محل کار پس از دوران همهگیری کرونا، زمینهساز تعادل بیشتر میان کار و زندگی شده است. نظرسنجیهای اخیر موسسه گالوپ نیز نشان دادهاند که ۷۶ درصد کارکنان دورکار ترکیبی و ۸۵ درصد کارکنان کاملاً دورکار، تعادل بهتر میان کار و زندگی را یکی از مهمترین مزایای کار از راه دور میدانند.
با وجود این روندهای مثبت، پژوهش جدیدی از شرکت «مودل» نشان میدهد که ۶۶ درصد از کارکنان آمریکایی احساس فرسودگی شغلی دارند. این افراد میگویند حجم کاریشان بیشتر از زمانی است که برای انجام آن دارند، منابع کافی یا ابزارهای لازم در اختیار ندارند و به دلیل کمبود نیروی انسانی، مسئولیتهای بیشتری را پذیرفتهاند.
همچنین، بر اساس تحقیقات مؤسسه Pew، تقریباً نیمی از کارکنان آمریکایی از تمام روزهای مرخصی خود استفاده نمیکنند. یکی دیگر از واقعیتهای نگرانکننده محل کار این است که کارمندان پرتلاش، اغلب با حجم کاری بیشتری مواجه میشوند. افرادی که عملکرد بالایی دارند، معمولاً با مسئولیتهای اضافی پاداش میگیرند.
علاوه بر این، جامعه همچنان افرادی را که بیشازحد کار میکنند، تحسین میکند؛ موضوعی که در عنوان کتاب پرفروش دهه ۹۰ میلادی «معتادان محترم به کار» از دکتر باربارا کیلینگر، روانشناس بالینی، بهخوبی نشان داده شده است. نزدیک به ۴۸ درصد از کارکنان آمریکایی خود را «معتاد به کار» توصیف میکنند؛ اصطلاحی که با وجود رواج، در راهنمای تشخیص روانپزشکی (DSM-5) به رسمیت شناخته نشده است. این افراد اغلب با مسائلی همچون کمالگرایی، خودپنداره منفی، تلاش برای راضی نگهداشتن دیگران، الگوبرداری از والدینی با عادات ناسالم کاری و نیاز به تأیید بیرونی دستوپنجه نرم میکنند.
کلید ایجاد و حفظ تعادل سالم بین کار و زندگی، درک عواملی است که باعث اضافهکاری در زندگیتان میشود و اتخاذ اولویتها، راهبردها و اقداماتی که میتواند به مدیریت فشارهای شغلی کمک کند.
در محیط کار، ما بر برخی موارد کنترل داریم و بر برخی دیگر نه. در ادامه، شش راهکار ارائه میشود تا به شما کمک کند بفهمید بر کدام بخشها کنترل دارید و چگونه میتوانید در راستای منافع خود عمل کنید:
آگاهی ایجاد کنید از اینکه چه عواملی باعث میشود بیشازحد کار کنید.
هوشمندانه کار کنید. وظایف، اهداف و مسئولیتهای کاری خود را اولویتبندی کرده و در صورت مواجهه با انتظارات غیرواقعی یا ضربالاجلهای دشوار، با مدیرتان گفتوگو کنید.
درباره گزینههای کاری ترکیبی (Hybrid) با کارفرما صحبت کنید.
در صورت عدم توجه کارفرمای فعلی به مسائل سلامت روان، به دنبال شرکتی با سابقه مثبت در حوزه رفاه کارکنان و تعادل کار و زندگی باشید.
برای خود زمان استراحت در نظر بگیرید و مرزهای سالمی درباره ساعات کاری، انتظارات در آخر هفته و دیگر موارد تعیین کنید.
در صورت بروز علائم استرس، فرسودگی یا تکرار عادات ناسالم کاری، از متخصص سلامت روان کمک بگیرید.
فرسودگی شغلی و کار بیشازحد، نه تنها سلامت جسمی و روانی افراد را تهدید میکند، بلکه کیفیت زندگی و رضایت شخصی را نیز کاهش میدهد. پژوهشهای جدید نشان میدهند که این آسیبها حتی به ساختار مغز نیز نفوذ میکنند. با این وجود، توجه رو به رشد به اهمیت تعادل میان کار و زندگی و اتخاذ راهکارهای مؤثر در این زمینه، نویدبخش بهبود وضعیت سلامت کارکنان است. ایجاد آگاهی درباره عوامل اضافهکاری، اولویتبندی هوشمندانه وظایف، گفتگو با کارفرما و مراقبت از سلامت روان، گامهای مهمی هستند که هر فرد میتواند برای حفظ تعادل و زندگی سالمتر بردارد. با انجام این اقدامات، میتوان از آسیبهای ناشی از استرس و فرسودگی جلوگیری کرد و کیفیت زندگی کاری و شخصی خود را بهبود بخشید.
پایان/*
.
