13:36 - 2026/06/10

چرا اسرائیل وارد حریم هوایی ایران نشد؟ + تحلیل نظامی | دلیل کلیدی: نفوذناپذیری پدافند هوایی ایران در جنگ رمضان / سرنگونی ۲۰۰ هدف و انهدام ۸ فروند F-35 در ۴۰ روز؛ واشنگتن: ناتوانی در مهار رادارهای چینی و سامانه‌های غیرفعال

فارس : تحلیلگران نظامی تغییر الگوی عملیات رژیم صهیونیستی را نشانه افزایش ریسک ورود مستقیم جنگنده‌های این رژیم به حریم هوایی ایران ارزیابی می‌کنند.

چرا اسرائیل وارد حریم هوایی ایران نشد؟ + تحلیل نظامی | دلیل کلیدی: نفوذناپذیری پدافند هوایی ایران در جنگ رمضان / سرنگونی ۲۰۰ هدف و انهدام ۸ فروند F-35 در ۴۰ روز؛ واشنگتن: ناتوانی در مهار رادارهای چینی و سامانه‌های غیرفعال

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ پس از حملات رژیم صهیونیستی به ضاحیۀ جنوبی بیروت و پاسخ موشکی و پهپادی ایران، اسرائیل چند سایت راداری را هدف قرار داد اما به‌گفتۀ منابع مطلع، جنگنده‌های این رژیم در این عملیات‌ها بدون ورود به آسمان ایران و از خارج از مرزهای کشور اقدام به شلیک تسلیحات دورایستا کرده‌اند.

تحلیلگران نظامی این تغییر الگو را نشانه‌ای از افزایش ریسک ورود مستقیم جنگنده‌های دشمن به حریم هوایی ایران ارزیابی می‌کنند.

البته این اقدام با پاسخ سریع ایران همراه شد و سپاه پاسداران پایگاه‌های تل‌نوف و نواتیم را هدف حملات موشکی خود قرار داد.

نخست وزیر رژیم صهیونیستی بدون اشاره به بمباران مناطق مسکونی و غیرنظامیان لبنانی مدعی شد که نیروهای اسرائیلی یک زیرساخت عظیم زیرزمینی حزب‌الله را در قلعه بوفورت کشف کرده‌اند.

پس از آتش‌بس ۱۹ فروردین، شبکۀ یکپارچۀ پدافند هوایی کشور با بازسازی، تقویت سامانه‌های راداری و افزایش هماهنگی میان مراکز کشف، فرماندهی و آتش، به سطح بالاتری از آمادگی عملیاتی رسیده است.

در جریان جنگ ۴۰ روزۀ رمضان نیز پدافند هوایی ایران بیش از ۲۰۰ هدف متخاصم شامل جنگنده، موشک کروز و پهپاد را رهگیری و منهدم کرده است.

کارشناسان معتقدند علاوه بر توان دفاعی، قابلیت بازسازی سریع سامانه‌های آسیب‌دیده نیز به یکی از مؤلفه‌های مهم بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.

همزمان با حملات امروز، بخشی از پهپادها و پرتابه‌های مهاجم نیز توسط سامانه‌های پدافندی و جنگنده‌های خودی رهگیری و منهدم شدند که بیانگر فعال بودن شبکه دفاع هوایی در جریان درگیری‌ها است.

به دنبال حملات متقابل موشکی و پهپادی ۱۷ و ۱۸ خرداد و حمله اسرائیل به تاسیسات پتروشیمی و سایت‌های راداری ایران، تحلیلگران نظامی دلیل اصلی خودداری جنگنده‌های اسرائیلی از ورود به حریم هوایی ایران را تشریح کردند.

بازدارندگی پدافند هوایی ایران در «جنگ ۴۰ روزه رمضان»

منابع آگاه و تحلیل‌های نظامی منتشر شده حاکی از آن است که پدافند هوایی ایران در جریان «جنگ ۴۰ روزه رمضان» (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) موفقیت بی‌سابقه‌ای در مقابله با جنگنده‌های پیشرفته داشته است.

طبق گزارش‌های تأیید شده:

  • سرنگونی جنگنده‌های پیشرفته: در طول جنگ رمضان، دست‌کم ۸ فروند جنگنده F-35 رادارگریز متعلق به ائتلاف آمریکا و اسرائیل بر فراز آسمان ایران سرنگون شده‌اند .

  • سامانه‌های کشف جدید: سرنگونی این جنگنده‌های نسل پنجم با استفاده از رادارهای کم‌بسامد (UHF) چینی و سامانه‌های پسیو (غیرفعال) انجام شده است که برخلاف رادارهای معمولی، توسط سامانه‌های جنگ الکترونیک دشمن قابل شناسایی و فریب نیستند .

  • نسبت تلفات هوایی: بر اساس آمار رسمی اعلام شده از سوی قرارگاه پدافند هوایی ایران، در مجموع درگیری‌ها بیش از ۲۰۰ هدف هوایی از جمله جنگنده، موشک کروز و پهپاد سرنگون شده‌اند .

 تغییر دکترین به سمت «دفاع نامتقارن و هزینه‌زا»

کارشناسان معتقدند ایران پس از انهدام بخشی از رادارهای قدیمی خود توسط حملات اولیه (همانند سایر نقاط جهان در شروع جنگ‌های مدرن)، به سرعت دکترین خود را تغییر داد .

  • از رادارهای گرانقیمت به سامانه‌های پراکنده: پدافند ایران به جای تکیه بر سامانه‌های متمرکز و گرانقیمتی مانند S-300 (که عمدتاً منهدم یا خنثی شدند)، به سمت شبکه‌ای از سامانه‌های ارزان‌قیمت و سیار روی آورد.

  • موشک‌های هوشمند کم‌بازتاب: استفاده از موشک‌های پَروزن (Loitering Munitions) مانند «آرش کمانگیر» که شباهت به پهپاد دارند. این موشک‌ها به جای رادار، با دوربین حرارتی کار می‌کنند و می‌توانند ساعتها در آسمان بمانند. هزینه ساخت هر فروند از این موشک‌ها حدود چند ده هزار دلار است، در حالی که هر فروند جنگنده اف-۳۵ حدود ۱۱۰ میلیون دلار و هر فروند پهپاد ام‌کیو-۹ ریپر ۳۰ میلیون دلار ارزش دارد . این یعنی اقتصاد جنگ به نفع ایران تمام می‌شود.

 دلایل راهبردی و لجستیکی

علاوه بر توانایی در مقابله با جنگنده‌ها، دلایل لجستیکی نیز در این تصمیم بی‌تاثیر نبوده است:

  1. فاصله ۱۶۰۰ کیلومتری: فاصله هوایی تل‌آویو تا تهران بیش از ۱,۶۰۰ کیلومتر است. ورود جنگنده‌ها به حریم ایران بدون نقض حریم هوایی کشورهای ثالث (عربستان، اردن، عراق) نیازمند سوخت‌رسانی هوایی پیچیده و ریسک بالای شناسایی است .

  2. موشک‌های دورایست (Stand-off Weapons): اسرائیل ترجیح می‌دهد از موشک‌های کروز کینگز و مقام و موشک‌های هوابهزمین ساخت آمریکا و اسرائیل که از فاصله ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتری شلیک می‌شوند، استفاده کند .

  3. عملیات ترکیبی: اسرائیل با نفوذ به آذربایجان و استقرار عوامل موساد در آن سوی مرزهای شمالی ایران، توان رهگیری و هدایت موشک‌های دورایست را بدون نیاز به پرواز بر فراز ایران به دست آورده است .

خلاصه تحلیلی

عامل کلیدی جزئیات و نتیجه
توان رزمی ایران کشف و انهدام جنگنده‌های رادارگریز با رادارهای چینی.
تغییر دکترین دفاع نامتقارن با سامانه‌های سیار و ارزان‌قیمت (موشک‌های پرزن).
اقتصاد جنگ هزینه سرنگونی یک اف-۳۵ (۱۱۰ میلیون دلار) در برابر موشک ۵۰ هزار دلاری.
لجستیک و فاصله فاصله بسیار زیاد (۱,۶۰۰ کیلومتری) و نیاز به سوخت‌رسانی هوایی پرخطر.

مطالب مرتبط

برنجستان