نشانههای خودزنی در نوجوانان، گاهی ظریف و پنهان و گاهی آشکار و نگرانکننده است. تغییرات ناگهانی در رفتار، انزوا و دوری از جمع، افت تحصیلی، اختلالات خواب و تغذیه، و اظهارات ناامیدانه، همگی میتوانند زنگ خطرهایی برای آگاهی از وجود این رفتار...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، دکتر پریسا کربلایی حسنی درباره نشانههای پنهان خودزنی در نوجوانان: از تغییر رفتار تا زخمهای مرموز به خبرنگار اندیشه قرن گفت: در دنیای پرهیاهو و گاهی بیرحم نوجوانی، برخی از نوجوانان برای فرار از دردهای عاطفی طاقتفرسا، به رفتاری مخفیانه و آسیبزننده روی میآورند: خودزنی. این رفتار، که اغلب در خفا و به دور از چشم اطرافیان انجام میشود، زبانی برای بیان احساساتی است که نوجوانان قادر به بیان آنها با کلمات نیستند.
نشانههای خودزنی در نوجوانان، گاهی ظریف و پنهان و گاهی آشکار و نگرانکننده است. تغییرات ناگهانی در رفتار، انزوا و دوری از جمع، افت تحصیلی، اختلالات خواب و تغذیه، و اظهارات ناامیدانه، همگی میتوانند زنگ خطرهایی برای آگاهی از وجود این رفتار در نوجوانان باشند.
اما شاید نگرانکنندهترین و در عین حال آشکارترین نشانه خودزنی، وجود زخمهای مرموز و غیرقابل توضیح بر بدن نوجوان باشد. زخمهایی که گویی ردپای دردهای پنهان روحی و روانی را بر جسم او به جا میگذارند. این زخمها، که اغلب در نواحی پنهان بدن ایجاد میشوند، فریادی خاموش برای کمک هستند، فریادی که باید شنیده شود.
درک دلایل زمینهای خودزنی در نوجوانان، گامی اساسی در جهت کمک به آنهاست. فشارهای روانی، مشکلات روابط بین فردی، اختلالات روانشناختی، تروما و تجربیات آسیبزا، و تأثیرات مخرب شبکههای اجتماعی، همگی میتوانند نوجوانان را به سمت این رفتار آسیبزننده سوق دهند.
شناسایی نشانههای پنهان خودزنی، اولین گام در کمک به نوجوانان در معرض خطر است. والدین، مربیان و دوستان باید نسبت به تغییرات رفتاری و وجود زخمهای مرموز در نوجوانان هوشیار باشند و از قضاوت و سرزنش آنها خودداری کنند. ایجاد فضایی امن و قابل اعتماد، گوش دادن فعال و همدلانه، و ارجاع به متخصصان سلامت روان، از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه است.
با آگاهی از نشانههای پنهان خودزنی، میتوانیم به نوجوانان کمک کنیم تا زبان احساسات خود را بیاموزند و راههای سالمتری برای مقابله با چالشهای زندگی پیدا کنند.
نوجوانانی که به خودزنی روی میآورند، ممکن است تغییرات قابل توجهی در رفتار و خلق و خوی خود نشان دهند. برخی از این تغییرات عبارتند از:
۱. انزوا و دوری از جمع: نوجوان ممکن است از فعالیتهای اجتماعی و ارتباط با دوستان و خانواده اجتناب کند.
۲. تغییرات ناگهانی در خلق و خو: نوسانات خلقی شدید، تحریکپذیری، خشم و غمگینی مداوم از جمله این تغییرات است.
۳. افت تحصیلی: کاهش ناگهانی عملکرد تحصیلی و بیعلاقگی به درس و مدرسه.
۴. اختلالات خواب و تغذیه: بیخوابی، پرخوابی، کماشتهایی یا پرخوری عصبی.
۵. اظهارات ناامیدانه و خودتخریبی: بیان جملاتی مانند “من بیارزشم”، “هیچکس مرا دوست ندارد” یا “کاش مرده بودم”.
۶. پوشیدن لباسهای آستین بلند یا پوشاندن بدن در هوای گرم: برای مخفی کردن زخمها و بریدگیها.
۷. وجود اشیاء تیز و برنده در وسایل شخصی: مانند تیغ، چاقو یا سوزن.
۸. زخمهای مرموز، ردپای درد پنهان:
علاوه بر تغییرات رفتاری، وجود زخمها، بریدگیها، کبودیها یا سوختگیهای غیرقابل توضیح نیز میتواند نشانهای از خودزنی باشد. این زخمها اغلب در نواحی پنهان بدن مانند مچ دست، بازوها، رانها یا شکم ایجاد میشوند.
نشانه های پنهان خودزنی در نوجوانان: از تغییر رفتار تا زخم های مرموز در بیان دکتر پریسا کربلایی حسنی
خودزنی در نوجوانان اغلب به عنوان یک مکانیسم مقابلهای ناسالم در برابر دردهای عاطفی عمیق بروز میکند. برخی از دلایل زمینهای خودزنی عبارتند از:
۱. فشارهای روانی: فشارهای تحصیلی، خانوادگی یا اجتماعی.
۲. مشکلات روابط بین فردی: طرد شدن توسط همسالان، تجربه قلدری یا مشکلات در روابط عاطفی.
۳. اختلالات روانشناختی: افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه و…
۴. تروما و تجربیات آسیبزا: تجربه سوءاستفاده جنسی، جسمی یا عاطفی.
۵. تأثیر شبکههای اجتماعی: مواجهه با محتوای خودزنی در فضای مجازی.
شناسایی نشانههای پنهان خودزنی، اولین گام در کمک به نوجوانان در معرض خطر است. در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها، لازم است که:
_ به طور جدی به موضوع خودزنی نوجوان پرداخته شود.
_ فضایی امن و قابل اعتماد برای گفتگو با نوجوان ایجاد شود.
_ به نوجوان نشان دهید که به حرفهایش گوش میدهید و احساساتش را درک میکنید.
_ از قضاوت و سرزنش نوجوان خودداری کنید.
_ نوجوان را به متخصصان سلامت روان ارجاع دهید.
_ خانوادهدرمانی را در نظر بگیرید.
پریسا کربلایی حسنی: چگونه به نوجوان درگیر خودزنی کمک کنیم؟
_ خودزنی، یک رفتار قابل درمان است.
_ حمایت و درمان مناسب، میتواند به نوجوانان کمک کند تا از این چرخه معیوب خارج شوند.
_ والدین، مربیان و دوستان میتوانند نقش مهمی در شناسایی و کمک به نوجوانان درگیر خودزنی ایفا کنند.
در پایان، لازم است تأکید کنیم که شناسایی نشانههای پنهان خودزنی در نوجوانان، نه تنها یک وظیفه، بلکه یک مسئولیت انسانی است. این نشانهها، که گاهی ظریف و گاهی آشکار هستند، فریادی خاموش برای کمک هستند، فریادی که باید شنیده شود.
والدین، مربیان و دوستان، نقش کلیدی در شناسایی و کمک به نوجوانان در معرض خطر دارند. آگاهی از تغییرات رفتاری و وجود زخمهای مرموز، و همچنین ایجاد فضایی امن و قابل اعتماد برای گفتگو، میتواند تفاوت بزرگی در زندگی یک نوجوان ایجاد کند.
خودزنی، یک رفتار قابل درمان است. با حمایت و درمان مناسب، میتوان به نوجوانان کمک کرد تا از این چرخه معیوب خارج شوند و راههای سالمتری برای مقابله با چالشهای زندگی پیدا کنند. هدف ما این است که به نوجوانان نشان دهیم که تنها نیستند و میتوانند با کمک متخصصان، بر دردهای عاطفی خود غلبه کنند.
بیایید با آگاهی، همدلی و حمایت، به نوجوانان کمک کنیم تا زبان احساسات خود را بیاموزند و راههای سالمتری برای مقابله با چالشهای زندگی پیدا کنند.
پایان/*
.
