به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ بانک مرکزی در راستای حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چکهای تضمینشده، برنامه دو مرحلهای خود را ابلاغ کرده است. بر اساس این طرح، صدور چکهای رمزدار از روز سهشنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۵ ممنوع میشود و بانکها مکلفاند از این تاریخ صرفاً چک تضمینشده برای مشتریان صادر کنند . در گام دوم، پذیرش و واگذاری چکهای رمزدار در سامانه چکاوک از اول دیماه ۱۴۰۵ ممنوع خواهد شد و پرداخت این نوع چکها پس از این تاریخ منحصراً با مراجعه ذینفع به شعبه مقصد و تکمیل فرمهای مربوطه انجام میشود .
چک رمزدار که در عرف بازار به آن چک بینبانکی نیز گفته میشود، چکی است که به درخواست مشتری توسط یک بانک و به عهده بانک دیگر صادر میشود و وصول وجه آن توسط بانک صادرکننده تضمین میگردد. اصلیترین کاربرد این چک در معاملات بزرگ مانند خرید و فروش مسکن، خودرو، طلا و خریدهای عمده بوده است . بانک مرکزی دلایل متعددی برای این تصمیم عنوان کرده است؛ از جمله حذف خطرات فیزیکی و کاغذی مانند سرقت، مفقودی و جعل، افزایش سرعت تسویه، و شفافیت کامل مالی و مبارزه با پولشویی. در چک رمزدار کاغذی، دستبهدست شدن برگه چک گاهی باعث گم شدن مسیر اصلی حرکت پول میشد، اما در سامانههای دیجیتال، تمام تراکنشها مستقیماً به کد ملی و ذینفع واقعی گره میخورند .
چک تضمینشده که قرار است جایگزین چک رمزدار شود، از طریق سامانه صیاد (پیچک) ثبت صدور میشود و امکان استعلام و رهگیری الکترونیکی آن وجود دارد. یکی از مهمترین تغییرات از ۷ مهرماه، الزام پرداخت آنی چک تضمینشده است؛ به این معنا که بانکها نمیتوانند پرداخت وجه آن را به انجام تسویه بینبانکی موکول کنند و ذینفع میتواند بلافاصله وجه خود را دریافت کند . بانک مرکزی تأکید کرده که فرآیند پرداخت وجه چک تضمینشده باید مطابق با روال پرداخت چک رمزدار اجرایی شود تا امور مشتریان با وقفه یا اختلال همراه نشود و مهلت تعیینشده برای اجرای این تغییرات قابل تمدید مجدد نخواهد بود .
پایان چک رمزدار؛ چک تضمینشده میآید
یک تصمیم جدید بانکی، روال استفاده از یکی از انواع چک را وارد مرحله تازهای میکند؛ از پاییز امسال صدور این چک متوقف میشود و در ادامه، محدودیتهای دیگری هم در راه است. در راستای حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چکهای تضمین شده، صدور چکهای رمزدار از روز سه شنبه ۷ مهر ماه ۱۴۰۵ ممنوع و همچنین پذیرش (واگذاری) چکهای رمزدار در سامانه چکاوک از اول دی ماه ۱۴۰۵ ممنوع میشود.
این طرح، بانکها مکلفند از تاریخ یادشده نسبت به عدم صدور چک رمزدار و صرفاً صدور چک تضمینشده برای مشتریان اقدام کنند. با توجه به هدف غایی حذف چک رمزدار در سیستم بانکی کشور و جایگزینی کامل آن با چک تضمینشده، لازم است روال پرداخت وجه چک تضمینشده مطابق با روال پرداخت وجه چک رمزدار اجرایی شود تا امور مشتریان با وقفه یا هرگونه اختلال همراه نشود.
همچنین با توجه به اینکه چکهای تضمینشده از طریق سامانه صیاد (پیچک) ثبت صدور میشوند، واگذاری این قبیل چکها در سامانه چکاوک باید با دقت سیستمی صورت پذیرد و امور تعیین وضعیت چک نیز با اتکا به دادههای ثبتشده انجام شود و از عودت غیرموجه آن جلوگیری به عمل آید.
بانکها موظف به اطلاعرسانی کامل به مشتریان درخصوص این طرح هستند و لازم است عواید و فواید چک تضمینشده از جمله قابلیت استعلام چک و امکان کسب اطمینان از صحت چک دریافتی از طریق زیرساخت صیاد (پیچک) به مشتریان اطلاعرسانی شود.
این طرح در دو گام اجرایی شامل ممنوعیت صدور چک رمزدار و ممنوعیت تبادل آن در سامانه چکاوک اجرایی خواهد شد. بر این اساس، گام دوم طرح مبنی بر عدم تبادل چک رمزدار در سامانه چکاوک از روز سهشنبه مورخ ۱ دیماه ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد؛ به نحوی که پذیرش (واگذاری) چکهای رمزدار در سامانه چکاوک ممنوع خواهد شد و پرداخت این نوع از چکها منحصراً با مراجعه مشتری ذینفع به شعبه مقصد چک رمزدار صادر شده و تکمیل فرم های مربوطه انجام خواهد شد.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.