به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ هزینه های زندگی برای بازنشستگان و مستمریبگیران، در حالی با شتابی سرسامآور در حال افزایش است که حقوق و مستمری آنها، با گامهایی کندتر و در برخی موارد ناکافی، بهروزرسانی میشود. مقایسه میزان افزایش حقوق بازنشستگان با نرخ تورم و برآوردهای خط فقر نشان میدهد بخش قابل توجهی از بازنشستگان همچنان با کاهش قدرت خرید و مشکلات معیشتی روبهرو هستند . در این گزارش، به تحلیل تطبیقی افزایش حقوق و تورم، بررسی وضعیت صندوقهای مختلف و تأثیر آن بر قدرت خرید بازنشستگان میپردازیم.

تورم در سال ۱۴۰۵؛ افزایش شتابان قیمتها

بر اساس گزارشهای رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، نرخ تورم در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ با روندی صعودی همراه بوده است. جدول زیر خلاصهای از آخرین آمارهای تورمی را نشان میدهد:

جدول نرخ تورم در ماههای ابتدایی ۱۴۰۵

این ارقام نشان میدهد که اگرچه شتاب تورم ماهانه در تیرماه نسبت به ماههای قبل کاهش یافته است، اما تورم نقطهبهنقطه همچنان بالای ۸۷ درصد باقی مانده و فشار انباشته هزینههای زندگی بسیار بالاست . تورم بالای خوراکیها که سهم بیشتری از سبد مصرفی خانوارهای کمدرآمد را تشکیل میدهد، فشار مضاعفی بر بازنشستگان وارد میکند .

افزایش حقوق بازنشستگان؛ سه گروه، سه روایت متفاوت

افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ برای سه صندوق اصلی به شکل متفاوتی اعمال شده است. در جدول زیر، جزئیات افزایشها به تفکیک ارائه شده است:

جدول افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

نکته مهم: میانگین افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی حدود ۵۰ درصد بوده که نسبت به سایر صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری، حدود ۲۵ درصد بیشتر است .

شکاف عمیق میان افزایش حقوق و نرخ تورم

مقایسه نرخهای افزایش حقوق با ارقام تورم، شکاف قابل توجهی را نشان میدهد:

• حداقلبگیران تأمین اجتماعی (۶۰ درصد): این نرخ در مقابل تورم سالانه ۵۷.۷ درصد، روی کاغذ اندکی بالاتر است و میتواند بخشی از کاهش قدرت خرید را جبران کند .

• سایر سطوح تأمین اجتماعی (۴۵ درصد + مبلغ ثابت): رشد دریافتی این گروه، به طور مشخص از تورم سالانه (۵۷.۷ درصد) عقبتر است و قدرت خرید آنها کاهش مییابد .

• بازنشستگان کشوری و لشکری: مجموع افزایش از ۳۰ درصد فراتر نرفته که این رقم نیز به مراتب کمتر از نرخ تورم است .

تأکید بر یک واقعیت تلخ: مقایسه صرفِ درصد افزایش حقوق با یک نرخ تورم، تصویر کاملی از قدرت خرید بازنشستگان ارائه نمیکند. تورم نقطهبهنقطه بالای ۸۸ درصد نشان میدهد که هزینه خرید بسیاری از کالاها و خدمات نسبت به سال قبل با سرعت بسیار بیشتری افزایش یافته است . این بدان معناست که بسیاری از بازنشستگان، به ویژه آنهایی که در سطوح حقوقی بالاتر هستند، با وجود دریافت افزایش، همچنان قدرت خرید کمتری نسبت به سال گذشته دارند.

مزایای جانبی؛ نقطهای که قفل ماند

یکی از موضوعاتی که در تحلیل وضعیت معیشتی بازنشستگان نباید نادیده گرفته شود، وضعیت مزایای جانبی است. بررسی احکام جدید بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان میدهد که مزایای جانبی مانند کمکهزینه مسکن، کمک معیشت (بن)، حق عائلهمندی و حق اولاد در سال ۱۴۰۵ هیچگونه افزایشی نداشته و مبالغ آن نسبت به سال ۱۴۰۴ ثابت نگه داشته شده است .

جدول مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵

نکات مهم و تذکرات

• قدرت خرید کاهشی: به جز حداقلبگیران تأمین اجتماعی، سایر بازنشستگان با کاهش قدرت خرید مواجه شدهاند .

• تورم نقطهبهنقطه: این شاخص که سنجه دقیقتری از افزایش هزینههای جاری است، بسیار بالاتر از نرخهای افزایش حقوق است و فشار معیشتی را تشدید میکند .

• مزایای ثابت: ثابت ماندن مزایای جانبی، تأثیر منفی بر توان مالی بازنشستگان داشته است .

• معوقات پرداختنشده: بخش قابلتوجهی از افزایش حقوق (معوقات فروردین و اردیبهشت) هنوز به حساب بازنشستگان تأمین اجتماعی واریز نشده است که خود بر فشار مالی افزوده است .

جمعبندی کاربردی؛ آنچه بازنشستگان باید بدانند

مقایسه افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با نرخ تورم نشان میدهد که تنها گروه حداقلبگیران تأمین اجتماعی توانستهاند افزایشی همتراز با تورم سالانه دریافت کنند. سایر بازنشستگان، از جمله بازنشستگان کشوری و لشکری و همچنین سایر سطوح تأمین اجتماعی، با افزایشی کمتر از نرخ تورم مواجه شده و قدرت خرید آنها کاهش یافته است .

توصیهها:
۱. بازنشستگان برای پیگیری دقیقتر، حکم جدید حقوقی خود را از سامانههای مربوطه دریافت و بررسی کنند.
۲. اعتراضات نسبت به عدم افزایش مزایای جانبی و همچنین تأخیر در پرداخت معوقات، از طریق کانونهای بازنشستگی و مراجع قانونی پیگیری شود.
۳. آگاهی از تفاوت شاخصهای تورم (سالانه و نقطهبهنقطه) برای درک دقیقتر از کاهش قدرت خرید ضروری است.

سوالات متداول

۱. آیا افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با تورم همخوانی دارد؟
به جز حداقلبگیران تأمین اجتماعی، افزایش حقوق سایر بازنشستگان از نرخ تورم سالانه (۵۷.۷ درصد) پایینتر است و قدرت خرید آنها کاهش یافته است .

۲. نرخ تورم در سال ۱۴۰۵ چقدر بوده است؟
نرخ تورم سالانه در خردادماه ۵۷.۷ درصد و تورم نقطهبهنقطه ۸۳.۱ درصد اعلام شده است .

۳. افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی برای سایر سطوح چقدر بوده است؟
سایر سطوح مزدی، ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال افزایش دریافت کردهاند .

۴. آیا مزایای جانبی بازنشستگان نیز افزایش داشته است؟
خیر، مزایای جانبی مانند مسکن، معیشت، عائلهمندی و اولاد در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته تغییری نداشته است .

پایان/*

اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.