چرا قیمت نان افزایش یافت؟

مسئولان، دلیل این افزایش را رشد هزینه‌های تولید عنوان می‌کنند:

• سهم آرد یارانه‌ای در قیمت تمام‌شده نان تنها ۵ تا ۶ درصد است

• بخش عمده هزینه‌ها به دستمزد کارگران، اجاره واحدهای صنفی، بیمه، انرژی، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های جاری مربوط می‌شود

فاصله قیمت مصوب با واقعیت بازار

بازار نان ماه‌ها پیش از اعلام رسمی قیمت‌های جدید نیز عملاً از نرخ‌های مصوب فاصله گرفته بود:

• دریافت مبالغ اضافه بابت کنجد، اندازه نان، نوع پخت

• فروش نان با وزن کمتر

• این موارد به رویه‌ای عادی در بسیاری از نانوایی‌ها تبدیل شده بود

وعده دولت: یارانه نان به جای آرد

محمدرضا خواجه، مجری پروژه احیای نان کامل کشور، در گفت‌وگو با رویداد۲۴ اعلام کرد:

• پیش‌بینی: دولت حدود ۳۵۰ هزار تومان به ۴۲ میلیون نفر واریز کند

• هدف: صرفه‌جویی ۳ میلیون تنی در مصرف سالیانه آرد

• جلوگیری از سوءاستفاده قاچاقچیان آرد (آرد ۱۰۰ هزار تومانی دولتی به قیمت ۱ تا ۱.۵ میلیون تومان در بازار آزاد فروخته می‌شود)

• بودجه گندم، آرد و نان از ۲۵۰ همت در سال قبل به ۵۰۰ همت در سال جاری رسیده است

نرخ واقعی نان آزاد

به گفته خواجه:

• شهرستان‌ها: هر قرص نان ۲۰۰ گرمی با آرد آزاد حدود ۱۵ هزار تومان

• تهران: هر قرص نان ۲۰۰ گرمی با آرد آزاد حدود ۲۰ هزار تومان

نارضایتی‌ها و فرار رئیس اتحادیه از پاسخگویی

• محمدجواد کرمی، رئیس اتحادیه نان سنتی تهران، پس از چند روز پیگیری مداوم، پاسخی به خبرنگار رویداد۲۴ نداد و از پاسخگویی در برابر افکار عمومی درباره علت گرانی نان فرار کرد.

• ۳۹ نهاد روی نان کشور نظارت می‌کنند اما هیچکدام مسئولیت‌پذیر نیستند.

چرخه معیوب قیمت‌گذاری نان

دولت با یک تناقض اساسی روبه‌روست:

1. از یک سو: میلیاردها تومان برای یارانه آرد و گندم هزینه می‌کند

2. از سوی دیگر: رشد مداوم هزینه‌های تولید، این سیاست را هر سال با فشار بیشتری مواجه می‌کند

3. نتیجه: اصلاح‌های دوره‌ای قیمت، نارضایتی نانوایان و کاهش قدرت خرید مردم

پرسش اصلی

نان ۲۰ هزار تومانی چه اثری بر اقتصاد مردم خواهد گذاشت؟ و آیا پرداخت یارانه نقدی به مصرف‌کننده می‌تواند هم جلوی رانت آرد را بگیرد و هم سفره دهک‌های پایین را حفظ کند؟