به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، آخرین خبر از همسان سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی را در اندیشه قرن بخوانید و ماجرای نوشدارویِ «افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی» بعد از همسان سازی را که در ادامه شرح داده ایم مطالعه بفرمایید؛ ضمن اینکه لازم به ذکر است با تکمیل فرایند پرداخت حقوق و متناسب‌ سازی آبان‌ماه بازنشستگان تأمین اجتماعی، معاون بیمه‌ای این سازمان، در خصوص نحوه اجرای طرح متناسب‌سازی توضیحاتی ارائه کرد.

آخرین خبر از همسان سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی

محند محمدی با تأکید بر تصریح قانون متناسب‌سازی ذیل جز ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت مبنی بر اجرای طرح متناسب‌سازی برای مشمولان غیرحداقل‌بگیر گفت: اجرای ۴۰ درصد از قانون که به سال ۱۴۰۳ مربوط می‌شود، براساس جبران ۹۰ درصد افت مستمری سال ۱۴۰۳ نسبت به مستمری زمان برقراری، همزمان با واریز مستمری ماه جاری بازنشستگان سایر سطوح انجام شد.

محمدی افزود: در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ هر سال ۳۰ درصد به افزایش فوق افزوده می‌شود، به طوری که در سال ۱۴۰۵، نسبت مستمری پرداختی به حداقل دستمزد همان سال معادل ۹۰ درصد نسبت مستمری برقراری به حداقل دستمزد خواهد شد. همچنین درخصوص آن دسته از مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر که مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ آن‌ها کمتر از ۱۰ درصد حداقل دستمزد مصوب شورای‌عالی کار سال‌ جاری، یعنی مبلغ ۷,۱۶۶,۱۸۴ ریال باشد، مابه‌التفاوت مربوطه در قالب «حفظ قدرت خرید سال ۱۴۰۳» و در بخش «توجه» ذیل فیش حقوقی ترمیم می‌شود تا سرجمع مبلغ متناسب‌سازی این افراد و مبلغ حفظ قدرت خرید این گروه نیز به عدد ۷,۱۶۶,۱۸۴ ریال برسد.

معاون بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی گفت: در خصوص مستمری‌بگیران حداقل‌بگیر هم که مشمول قانون متناسب‌سازی نمی‌شوند، با مساعدت سران محترم قوا و وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی سازوکاری برای پرداخت، پیگیری و اجرایی شد و مبلغی به میزان ۱۰ درصد حداقل حقوق سال جاری (مبلغ ۷،۱۶۶،۱۸۴ ریال) به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه در قالب «حفظ قدرت خرید سال ۱۴۰۳» به همراه مستمری آبان‌ماه پرداخت شد.

محمدی در تشریح نحوه محاسبه فرمول فوق گفت: برای مثال اگر بیمه‌شده‌ای در سال ۱۳۸۳ با مبلغ مستمری ۳,۷۵۹,۳۷۶ ریال بازنشسته شده که این رقم معادل ۳.۵۲۷ برابر حداقل دستمزد سال ۱۳۸۳ بوده است؛ مبلغ مستمری وی در سال ۱۴۰۳ به میزان ۲۰۵,۲۲۵,۹۳۲ ریال است که ۲.۸۶۴ برابر حداقل دستمزد سال‌ جاری می‌باشد.

بنابراین افت ضریب مستمری سال ۱۴۰۳ نسبت به سال برقراری، ۰.۶۶۳ بوده که ۹۰ درصد آن معادل ۰.۵۹۷ است. درنتیجه مبلغ متناسب‌سازی ایشان برابر حاصل‌ضرب ۰.۵۹۷ در حداقل دستمزد سال ۱۴۰۳ (۷۱,۶۶۱,۸۴۰ ریال) و معادل ۴۲,۷۸۲,۱۱۸ ریال می‌شود که ۴۰ درصد آن به میزان ۱۷,۱۱۲,۸۴۷ ریال تحت عنوان مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ در نظر گرفته شده است.

معاون بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی در خصوص آن دسته از بازنشستگانی که مشمول ترمیم تا مبلغ حداقل حقوق می‌شوند گفت: در مثال دیگر اگر فرض کنیم بیمه‌شده‌ای در سال ۱۳۹۹ با مبلغ مستمری ۳۵,۵۴۰,۶۴۱ ریال بازنشسته شده و این رقم معادل ۱.۸۶۰ برابر حداقل دستمزد سال ۱۳۹۹ بوده است؛ مبلغ مستمری وی در سال ۱۴۰۳ به میزان ۱۱۸،۱۲۰،۶۹۲ ریال و معادل ۱.۶۴۸ برابر حداقل دستمزد سال‌جاری است.

بنابراین افت ضریب مستمری سال ۱۴۰۳ نسبت به سال برقراری، ۰.۲۱۲ بوده و ۹۰ درصد آن معادل ۰.۱۹۱ می‌باشد. درنتیجه مبلغ متناسب‌سازی ایشان برابر حاصل‌ضرب ۰.۱۹۱ در حداقل دستمزد سال ۱۴۰۳ (۷۱,۶۶۱,۸۴۰ ریال) و معادل ۱۳،۶۸۷،۴۱۱ ریال می‌گردد که ۴۰ درصد آن به مبلغ ۵،۴۷۴،۹۶۴ ریال تحت عنوان مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ در نظر گرفته شده است. این افراد اما با توجه به اینکه مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ وی کمتر از ۷,۱۶۶,۱۸۴ ریال است، مابه التفاوت مربوطه تحت عنوان مبلغ حفظ قدرت خرید سال ۱۴۰۳ به میزان ۱,۶۹۱,۲۱۹ ریال تعیین و ضمن پرداخت به همراه مستمری ماهانه، ذیل فیش مستمری درج می‌شود.

محمدی با ذکر مثالی از بازنشستگان حداقل‌بگیر گفت: فرض کنید بیمه‌شده‌ای در سال ۱۳۹۳ با مستمری قابل‌پرداخت ۶،۰۸۹،۸۰۰ ریال که معادل حداقل دستمزد آن سال است، بازنشسته شده که درنتیجه به خاطر حداقل‌بگیر بودن از شمول متناسب‌سازی خارج است. به منظور حفظ قدرت خرید ایشان نیز مبلغ ۷,۱۶۶,۱۸۴ ریال به همراه مستمری ماهانه پرداخت و ذیل فیش مستمری درج می‌شود.

محمدی همچنین با ارائه مثال دیگری از افراد حداقل‌بگیر که سنوات پرداخت حق بیمه کمتری داشته‌اند، گفت: به موجب قانون، پرداخت حفظ قدرت خرید به تناسب سنوات پرداخت حق بیمه است. لذا اگر بیمه‌شده‌ای در سال ۱۳۹۸ با ۱۲ سال سابقه پرداخت حق بیمه بازنشسته شده و از آنجا که حداقل دستمزد آن سال معادل ۱۵،۱۶۸،۸۱۰ ریال بوده؛ لذا مبلغ مستمری اولیه وی متناسب با سابقه مذکور به میزان ۶،۰۶۷،۵۲۴ ریال تعیین گردیده است.

با توجه به عدم شمول متناسب‌سازی برای ایشان، مبلغی معادل دوازده سی‌ام حداقل دستمزد سال جاری (۷۱,۶۶۱,۸۴۰ ریال) به میزان ۲,۸۶۶,۴۷۴ ریال در قالب حفظ قدرت خرید تعیین و ضمن پرداخت به همراه مستمری ماهانه، ذیل فیش مستمری درج می‌شود؛ جزئیات بیشتر را در اندیشه قرن می خوانید.

نوشدارویِ «افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی»

به گزارش اندیشه قرن، بازنشستگان در سال ۱۴۰۳ مبالغی را تحت عنوان علی‌الحساب متناسب‌سازی دریافت کردند و در ماه‌های آبان و آذر نیز حقوق آنان همراه با اعمال متناسب‌سازی پرداخت شد. با این وجود آیا پرونده ۴۰ درصد متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۳ بسته شد یا در ماه‌های باقیمانده سال نیز شاهد مبلغ متناسب‌سازی در فیش حقوقی بازنشستگان درج خواهد شد؟

نوشدارویِ «افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی»

محسن زنگنه، نایب رئیس کمیسیون تلفیق بودجه مجلس شورای اسلامی در این‌باره گفته است: ما توافق کردیم که از برج ۹ یعنی آذرماه، ۴۰ درصد متناسب‌سازی برای همه بازنشستگان کشور اجرا شود؛ برج ۱۰، ۱۱ و ۱۲ همه بازنشستگان این ۴۰ درصد را دریافت کنند؛ سال بعد هم ۳۰ درصد اعمال شود.

رضا فیضی‌نژاد، معاون فنی و امور بیمه‌ای صندوق بازنشستگی کشوری نیز تأکید کرده که تا «پایان امسال» حقوق بازنشستگان کشوری با اعمال اجرای ۴۰ درصد متناسب‌سازی به حساب بازنشستگان واریز می‌شود.

بنابراین در ۳ ماه باقیمانده از سال ۱۴۰۳ نیز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی، کشوری و لشکری همراه با اعمال متناسب‌سازی واریز خواهد شد.

چرا مبلغ متناسب‌سازی در ماه آذر کسر شد؟

حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی، کشوری و لشکری در ماه آذر همراه با اعمال متناسب‌سازی پرداخت شد اما کاهش مبلغ متناسب‌سازی در ماه آذر به نسبت ماه قبل از آن باعث انتقاد بازنشستگان شد.

در روزهای گذشته برخی از بازنشستگان به ویژه بازنشستگان تامین اجتماعی خبر داده‌اند که مبلغ متناسب‌سازی در فیش حقوقی آنها ۵۰، ۱۰۰ یا ۲۰۰ هزار تومان بوده است، در حالی که آنها در ماه آبان مبلغ بیشتری با عنوان متناسب‌سازی دریافت کردند.

هنوز مشخص نیست کاهش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی و کشوری در ماه آذر نسبت به ماه آبان چیست و سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری در این خصوص توضیحی ارائه نکرده‌اند.

این در حالی است که در روز یکشنبه ۲ دی ۱۴۰۳ محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی خبر داد که مجلس منابع لازم برای اعمال متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۴ را در نظر گرفته است.

بر اساس برنامه هفتم توسعه، ۴۰ درصد متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد از آن در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد دیگر در سال ۱۴۰۵ اجرا خواهد شد.

جزئیاتی از افزایش حقوق بازنشستگان با همسان‌سازی

حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی معمولا از بیستم تا پایان ماه به حساب مستمری‌بگیران واریز می‌شود.

ناهید حیدری یک کارشناس امور بیمه‌ای و تامین اجتماعی با اشاره به اجرای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی از هفته گذشته، اظهار کرد: حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی معمولا از بیستم تا پایان ماه به حساب مستمری‌بگیران واریز می‌شود، اما در آبان‌ماه به‌دلیل انجام محاسبات متناسب‌سازی و بازنگری روی فرمول‌های محاسبه، سازمان از ۲۳ آبان‌ماه اقدام به پرداخت مستمری‌ها همراه با متناسب‌سازی حقوق‌ها کرده است. فرمولی که سازمان تامین اجتماعی برای محاسبه متناسب‌سازی استفاده کرده، طبق اعلان عمومی و بیان آن از طریق مسولین ذیربط، فرمول ضریب افت مستمری طبق اصول و محاسبات بیمه‌ای است.

جزئیاتی از افزایش حقوق بازنشستگان با همسان‌سازی

به گفته وی، این فرمول در دومین مرحله متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۰ نیز به کار رفت که براساس آن، ضریب افت مستمری و کاهش ارزش ریالی موردتوجه قرار گرفت و از همین رو، طبق این فرمول حقوق بازنشستگانی که تا پایان سال ۱۳۹۹ بازنشسته شدند، به‌هنگام شد. البته در آن زمان باتوجه به محدودیت منابع در اختیار سازمان جهت متناسب‌سازی، ۷۵ درصد مبلغ ضریب افت مستمری پرداخت و قرار شد از محل منابع پیش‌بینی شده در سال ۱۴۰۱، ۲۵ درصد باقی‌مانده آن هم پرداخت شود که در نهایت نحوه اقدام آن در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت و جهت برقراری‌های مستمری سال ۱۴۰۰ سایر سطوح تا پایان برنامه ششم نیز علی رغم وجود قانون و مجوز‌های اجرایی، در سال ۱۴۰۱ دیگر هیچ اقدامی در آن برهه از زمان، توسط سازمان تامین اجتماعی صورت نگرفت.

یک کارشناس امور بیمه‌ای و تامین اجتماعی با اشاره به تصویب قانون برنامه هفتم که از ابتدای سال ۱۴۰۳ لازم‌الاجرا بوده و براساس جز ۲ بند “ر” ماده ۲۸ و همچنین در راستای اجرای ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب سال ۱۳۵۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی که سازمان تأمین اجتماعی مکلف شد طی سه سال اول برنامه نسبت به متناسب­‌سازی مستمری بازنشستگان «غیرحداقل‌بگیر» اقدام شود، به‌نحوی که در پایان سال سوم برنامه، نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد همان سال، با ۹۰ درصد نسبت اولین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری، متناسب شود که این متناسب­‌سازی در سال اول به میزان ۴۰­ درصد و در سال‌های دوم و سوم هرکدام ۳۰ درصد مابه­‌التفاوت تا ۹۰ درصد یادشده خواهد بود، تصریح کرد: براین اساس دولت موضوع متناسب‌سازی را با ورود مدیرعامل جدید سازمان در دو ماه اخیر در دستورکار خود قرار داد و محاسبات براساس اصول محاسبات بیمه‌ای و در نظر گرفتن ضریب افت بیمه‌ای انجام شد.

اما باتوجه به اجرای متناسب‌سازی و پرداخت حقوق بازنشستگان همراه با متناسب‌سازی و همچنین مشخص شدن فرمول، آیا بازنشستگان از نحوه محاسبه متناسب‌سازی رضایت دارند یا خیر؟ که این کارشناس امور بیمه و تامین اجتماعی در این باره گفت: بحث رضایت نسبی بازنشستگان به عوامل مختلفی بازمی‌گردد. در زمینه اجرا، سازمان تکلیف خود را انجام داده و در حال پرداخت متناسب‌سازی است، اما یکی از مباحث قابل توجه، ماهیت مصوبه قانونی است.

در این زمینه باید به چند نکته توجه کرد؛ از جمله این موارد متن مصوبه قانون است که براساس آن، نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد همان سال، با ۹۰ درصد نسبت اولین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری باید متناسب شود. اختصاص این ۹۰ درصد هیچ مبنای روشنی برای بازنشستگان تامین اجتماعی ندارد، اما برای بازنشستگان کشوری و لشکری تکلیف روشن شده است، چراکه متناسب‌سازی در دستگاه‌های اجرایی مساوی با ۱۰۰ درصد حقوق دریافتی شاغلان همتراز است و ۱۰ درصد کسری آن هم به کسورات شاغلان مانند مالیات، بیمه و… باز می‌گردد که بازنشستگان از آن معاف‌اند.

وی یادآور شد:، اما ملاک در تامین اجتماعی برای کسر این ۱۰ درصد روشن نبوده و این موضوع موجب ایجاد ابهاماتی برای بازنشستگان تامین اجتماعی شده، چراکه کسر این ۱۰ درصد از ضریب مستمری با روح قانون جهت ترمیم حقوق و لحاظ کردن تورم فزاینده جهت مستمری‌بگیران تامین اجتماعی به نوعی ایجاد پارادوکس می‌کند. به‌عبارتی علی رغم اینکه بیمه‌شده در زمان تقاضای برقراری مستمری و تبدیل دستمزد مشمول پرداخت حق بیمه به مستمری به دلیل اینکه معدل و میانگین حقوق، آخرین دو سال وفق ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی در نظر گرفته می‌شود حدودا ۱۵ درصد از دستمزد مشمول پرداخت حق‌بیمه وی کسر می‌شود و به عبارتی حتی اگر فرد، سقف‌پرداز هم باشد، به دلیل اینکه معدل دو سال آخر بیمه‌پردازی در نظر گرفته می‌شود، درنتیجه حدود ۱۵ تا ۱۸ درصد از حقوق و دستمزد بیمه‌پردازی‌اش کسر می‌شود.

حیدری خاطرنشان کرد: حال باتوجه به اینکه افزایش‌های سنواتی مستمری‌بگیران وفق مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی و ماده ۴۱ قانون کار به ویژه طی چند سال اخیر مطابق با تورم افزایش نیافته، لذا ارزش ریالی مستمری با افت شدید و کاهش قدرت خرید بازنشستگان مواجه شده، حال با ملحوظ داشتن این کسری ۱۵ درصدی در زمان برقراری و تورم موجود کسر ۱۰ درصدی متناسب‌سازی مشترکین این صندق روشن نبوده و محل ابهام است که این موضوع موجبات مطالبه‌گری را فراهم کرده و لازم است این موضوع یعنی تبیین و تبدیل ضریب ۹۰ به ۱۰۰ درصد از طریق هماهنگی دولت و مجلس جهت ارتقای رضایت‌مندی بازنشستگان تامین اجتماعی بررسی شود.

این کارشناس امور بیمه و تامین اجتماعی موضوع دیگری که وابسته به رضایتمندی بازنشستگان است را ناشی از نحوه پرداخت ۹۰ درصد متناسب‌سازی‌ها دانست و گفت: گاهی جذابیت محاسبه متناسب‌سازی زمانی برای مطالبه‌گران و بازنشستگان خوشایند است که ۱۰۰ درصد از محاسبه متناسب‌سازی به صورت یکجا پرداخت شود. اما باتوجه به محدودیت منابع قانون اجرای متناسب‌سازی که طی سه سال در نظر گرفته شده این موضوع بعضا رضایت کامل بازنشستگان را بدنبال ندارد، حال اگر کل این مبلغ در یک سال پرداخت می‌شد اثرگذاری آن بیشتر بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، یادآور شد: در بحث تامین اجتماعی، به دلیل اینکه مستمری افراد با محاسبات بیمه‌ای سر و کار دارد، آورده افراد بیشتر ملاک عمل است و از همین رو نحوه محاسبه به صورتی است که ارزش آورده فرد حفظ شود. از آنجایی که طبق محاسبات بیمه‌ای باید میزان آورده فرد حفظ شود، آنچه که بیمه‌شده بابت حق‌بیمه به صندوق تامین اجتماعی پرداخت کرده و مدت سوابق وی، باید در ارائه خدمات براساس مواد قانون تامین اجتماعی، به ذی‌نفعان لحاظ و ارزش آورده آن حفظ و به هنگام شود، اما متاسفانه نحوه اجرای این قوانین به ویژه طی چند سال اخیر به گونه‌ای بوده که موجب تحت الشعاع قرار گرفتن ارزش ریالی آورده بیمه‌شدگان شده است و موازی با میزان تورم افزایش نیافته است.

حیدری در پاسخ به این پرسش که آیا دولت منابعی در جهت اجرای متناسب سازی همانند صنوق کشوری و لشکری اختصاص داده تصریح کرد: نکته‌ای که کمتر به آن پرداخته شده و بسیار قابل توجه است، این است که علت ایجاد این تورم دولت بوده است. حال در بحث تامین منابع متناسب‌سازی در برنامه هفتم، باتوجه به اینکه منابع اجرای متناسب‌سازی برای بازنشستگان در صندوق‌های کشوری و لشکری روشن و از محل افزایش یک درصد ارزش افزوده بوده است. این درحالیست که بیش از ۴۵ میلیون نفر از جمعیت کشور مشمول سازمان تامین اجتماعی هستند.

از سوی دیگر بزرگترین صندوق بیمه‌ای کشور و با تحت پوشش داشتن ۴ میلیون و ۵۰۰ نفر بازنشسته و مستمری بگیر که خود پرداخت کننده ارزش افزوده به میزان ده درصد هستند، اما از منابع آن جهت متناسب سازی منتفع نمی‌شوند و این موضوع محل نقد است.

چراکه منابع تامین متناسب‌سازی برای بازنشستگان تامین اجتماعی از محل دیون دولت پیش‌بینی شده و این درحالیست که باتوجه به اینکه این تورم از اراده بازنشستگان تامین خارج بوده است، بهتر بود در این بخش با آن نگاه و رویکرد عدالت محوری و پیوست عدالتی که مقام معظم رهبری نیز بار‌ها بر این موضوع تاکید داشتند، توجه می‌شد و بابت جبران افت مستمری و از دست دادن ارزش ریالی مستمری، بخشی از منابع ناشی از اجرای آن از محل یک درصد ارزش افزوده به بازنشستگان تامین اجتماعی اختصاص می‌یافت. این موضوع دیگری است که منجر به مطالبه‌گری بازنشستگان تامین اجتماعی شده است و انجام آن بر روی حفظ منابع سازمان که بین النسلی است اثرات قابل توجهی دارد./اندیشه قرن

پایان/*

.