آخرین وضعیت همسان سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان هم تراز نشان می‌دهد که برنامه متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله پایانی شده است. بر اساس توضیحات رسمی سازمان تأمین اجتماعی، ۳۰ درصد باقی‌مانده متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا ش...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ موضوع همسان سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان هم تراز طی سال‌های اخیر به یکی از مهمترین مطالبات بازنشستگان تبدیل شده است. با اجرای قانون برنامه هفتم پیشرفت، دولت و صندوق‌های بازنشستگی موظف شدند برای کاهش فاصله میان حقوق بازنشستگان و سطح حقوق موردنظر قانون، طرح متناسب‌سازی را در یک دوره سه‌ساله اجرا کنند.
در فضای عمومی، این طرح اغلب با عنوان «همسان‌سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان هم‌تراز» شناخته می‌شود؛ اما عنوان قانونی آن متناسب‌سازی است و نحوه محاسبه آن با برداشت ساده «برابر شدن حقوق بازنشسته و شاغل» تفاوت دارد.
بر اساس توضیحات رسمی سازمان تأمین اجتماعی، اجرای متناسب‌سازی برای بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر در سه مرحله برنامه‌ریزی شده بود: ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد باقی‌مانده در سال ۱۴۰۵. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که مرحله سوم در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و به این ترتیب تکلیف قانونی متناسب‌سازی سه‌ساله تکمیل شده است.
بر اساس آخرین اطلاعیه رسمی سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
سازمان تأمین اجتماعی در توضیحات خود اعلام کرده که متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان و مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر طی سه سال اجرا شده است.
تقسیم‌بندی مراحل به این شکل بوده است:
| سال | میزان مرحله متناسب‌سازی |
|---|---|
| ۱۴۰۳ | ۴۰ درصد |
| ۱۴۰۴ | ۳۰ درصد |
| ۱۴۰۵ | ۳۰ درصد باقی‌مانده |
| مجموع | ۱۰۰ درصد برنامه سه‌مرحله‌ای |
بنابراین در سال ۱۴۰۵، بحث اصلی دیگر اجرای «مرحله چهارم» متناسب‌سازی نیست؛ زیرا طبق توضیح رسمی سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم همان مرحله پایانی برنامه سه‌ساله محسوب می‌شود.
بله. برای بازنشستگان و مستمری‌بگیران مشمول تأمین اجتماعی، ۳۰ درصد باقی‌مانده متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ در احکام حقوقی اعمال شده است.
سازمان تأمین اجتماعی در خردادماه اعلام کرد که احکام افزایش سالانه و متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر صادر و در دسترس قرار گرفته است.
در نتیجه، افرادی که مشمول مرحله سوم بوده‌اند باید اثر متناسب‌سازی را در حکم حقوقی و فیش حقوقی خود مشاهده کنند.
البته میزان افزایش برای همه بازنشستگان یکسان نیست و بر اساس سوابق، نوع مستمری، میزان مستمری و فرمول قانونی محاسبه می‌شود.
یکی از مهمترین نکات درباره این طرح، همین موضوع است.
متناسب‌سازی به معنای برابر شدن کامل حقوق بازنشسته با حقوق شاغل هم‌تراز نیست.
قانون برای متناسب‌سازی تأمین اجتماعی، نسبت مشخصی را تعیین کرده است. بر اساس توضیح رسمی سازمان، در پایان اجرای برنامه، مستمری سال جاری فرد باید به‌گونه‌ای متناسب شود که نسبت آن با حداقل دستمزد سال جاری، از ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نباشد.
بنابراین عبارت «همسان‌سازی با شاغلان هم‌تراز» نباید به معنای دریافت دقیقاً همان حقوقی باشد که یک فرد شاغل در همان عنوان شغلی دریافت می‌کند.
فرمول قانونی، مبنای مشخصی برای محاسبه افزایش تعیین کرده است.
طبق توضیح سازمان تأمین اجتماعی، فرمول مرحله سوم متناسب‌سازی بر اساس جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت اجرا شده است.
هدف قانون این است که نسبت مستمری فرد بازنشسته به حداقل دستمزد در زمان برقراری مستمری، در محاسبه حقوق سال‌های بعد لحاظ شود و در پایان برنامه به سطح ۹۰ درصدی تعیین‌شده در قانون برسد.
به زبان ساده، برای محاسبه نمی‌توان یک رقم ثابت را برای همه بازنشستگان اعلام کرد.
برای هر فرد باید اطلاعات مربوط به زمان برقراری مستمری، میزان مستمری، حداقل دستمزد در سال برقراری و سایر مؤلفه‌های موردنظر در مقررات بررسی شود.
به همین دلیل ممکن است دو بازنشسته با سابقه کاری متفاوت، حقوق متفاوتی دریافت کنند و میزان اثر متناسب‌سازی برای آنها یکسان نباشد.
بر اساس توضیحات رسمی سازمان تأمین اجتماعی، اجرای این بخش از متناسب‌سازی برای بازنشستگان و مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر مطرح شده است.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نمی‌توان شرایط تمام بازنشستگان را یکسان فرض کرد.
نوع مستمری و وضعیت حقوقی فرد در تعیین نحوه اعمال متناسب‌سازی مؤثر است و به همین دلیل ممکن است نتیجه محاسبه برای افراد مختلف متفاوت باشد.
بازنشستگان باید به جای مقایسه صرف مبلغ افزایش خود با دیگران، حکم حقوقی و جزئیات محاسبه مربوط به خودشان را بررسی کنند.
بله. سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرده است که احکام افزایش سالانه و متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر صادر شده است.
در این احکام، هم افزایش سالانه مستمری و هم مرحله سوم متناسب‌سازی لحاظ شده است.
بنابراین بازنشسته‌ای که قصد دارد میزان افزایش خود را بررسی کند، باید حکم حقوقی سال ۱۴۰۵ را مشاهده کرده و جزئیات مربوط به متناسب‌سازی را بررسی کند.
طبق اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، بله؛ مرحله سوم سال ۱۴۰۵ مرحله پایانی برنامه سه‌مرحله‌ای متناسب‌سازی موضوع قانون برنامه هفتم است.
این برنامه به شکل ۴۰ درصد در سال اول، ۳۰ درصد در سال دوم و ۳۰ درصد در سال سوم طراحی شده بود. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، این تکلیف قانونی تکمیل شده است.
بنابراین اگر در اخبار از «۳۰ درصد باقی‌مانده متناسب‌سازی» صحبت می‌شود، منظور همین مرحله سوم و نهایی است.
سازمان تأمین اجتماعی درباره این موضوع نیز توضیح داده است.
بر اساس اعلام رسمی سازمان، فرمول مرحله سوم متناسب‌سازی مستقیماً از قانون برنامه هفتم پیشرفت گرفته شده و سازمان تأمین اجتماعی خود این فرمول را طراحی نکرده است. بنابراین تغییر فرمول نیازمند قانون جدید و تأمین اعتبار لازم خواهد بود.
در نتیجه، تغییر رقم حقوق بازنشستگان یا تغییر روش محاسبه را نمی‌توان صرفاً با یک تصمیم داخلی سازمان تأمین اجتماعی انجام‌شده تلقی کرد.
مبلغ افزایش حقوق ناشی از متناسب‌سازی به شرایط هر فرد بستگی دارد.
برخی از عوامل مؤثر عبارت‌اند از:
به همین دلیل، اعلام یک مبلغ ثابت برای تمام بازنشستگان به عنوان «مبلغ همسان‌سازی» دقیق نیست.
این دو موضوع اگرچه ممکن است هم‌زمان در حکم حقوقی اعمال شوند، اما یکسان نیستند.
افزایش سالانه حقوق مربوط به افزایش مستمری در هر سال است؛ در حالی که متناسب‌سازی برنامه‌ای جداگانه برای اصلاح نسبت مستمری بازنشسته بر اساس فرمول تعیین‌شده در قانون است.
سازمان تأمین اجتماعی نیز در اطلاعیه رسمی خود این دو موضوع را جداگانه تشریح کرده و احکام سال ۱۴۰۵ شامل افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب‌سازی صادر شده است.
| موضوع | افزایش سالانه | متناسب‌سازی |
|---|---|---|
| ماهیت | افزایش سالانه مستمری | اجرای برنامه قانونی متناسب‌سازی |
| مبنا | مصوبات مربوط به افزایش سالانه | ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم |
| اجرای ۱۴۰۵ | اعمال شده | مرحله سوم و پایانی |
| میزان برای همه یکسان | الزاماً خیر | خیر |
| هدف | افزایش سالانه مستمری | کاهش فاصله نسبت مستمری با مبنای قانونی |
از نظر برنامه سه‌مرحله‌ای قانون برنامه هفتم، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که مرحله سوم سال ۱۴۰۵ مرحله پایانی است.
این موضوع البته به این معنا نیست که در سال‌های آینده هیچ تصمیمی درباره حقوق بازنشستگان گرفته نخواهد شد.
افزایش‌های سالانه حقوق، اصلاح قوانین، مصوبات جدید یا تصمیمات قانونی آینده می‌تواند بر دریافتی بازنشستگان اثر بگذارد؛ اما این موارد با «مرحله چهارم متناسب‌سازی» تفاوت دارد.
فرمول و سازوکار پرداخت برای همه صندوق‌های بازنشستگی الزاماً یکسان نیست.
در مورد صندوق‌های کشوری و لشکری نیز متناسب‌سازی بر اساس قوانین و مصوبات مربوط به این صندوق‌ها اجرا می‌شود و نباید ارقام یا فرمول تأمین اجتماعی بدون بررسی به آنها تعمیم داده شود.
همچنین در سال ۱۴۰۵ اصلاحیه‌ای درباره نحوه محاسبه سوابق برخی بازنشستگان مشمول واگذاری به تصویب هیئت وزیران رسید که اجرای اصلاحات آن از اول فروردین ۱۴۰۵ تعیین شده است. این مصوبه برای دستگاه‌های مرتبط از جمله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت دفاع، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان اداری و استخدامی و سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شده است.
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، یکی از روش‌های اصلی بررسی میزان اعمال متناسب‌سازی، مشاهده حکم حقوقی و فیش مستمری از مسیرهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی است.
سازمان تأمین اجتماعی سامانه خدمات غیرحضوری خود را برای ارائه خدمات الکترونیکی به بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران در اختیار کاربران قرار داده است. کانال رسمی سازمان نیز نشانی خدمات غیرحضوری را ES.tamin.ir اعلام کرده است.
بازنشسته پس از ورود به حساب کاربری خود می‌تواند اطلاعات مربوط به حکم و فیش را بررسی کند.
اگر بازنشسته تصور می‌کند اطلاعات حکم حقوقی یا میزان متناسب‌سازی با سوابق او مطابقت ندارد، بهتر است ابتدا جزئیات حکم و سوابق را بررسی کند.
در صورت وجود مغایرت، پیگیری باید از مسیرهای رسمی صندوق مربوطه انجام شود.
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، سازمان شماره ۱۴۲۰ را به عنوان مرکز تماس شبانه‌روزی معرفی کرده است.
همچنین نباید برای اصلاح حکم یا پیگیری متناسب‌سازی، اطلاعات هویتی و بانکی را در اختیار کانال‌ها یا صفحات غیررسمی قرار داد.
۱. عنوان قانونی این طرح متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان است و عبارت همسان‌سازی بیشتر در ادبیات عمومی استفاده می‌شود.
۲. متناسب‌سازی به معنای برابر شدن کامل حقوق بازنشسته با شاغل هم‌تراز نیست.
۳. طبق اعلام رسمی تأمین اجتماعی، مرحله سوم و ۳۰ درصد باقی‌مانده در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
۴. برنامه سه‌مرحله‌ای متناسب‌سازی تأمین اجتماعی شامل ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۵ بوده است.
۵. مبلغ افزایش برای تمام بازنشستگان یکسان نیست.
۶. افزایش سالانه حقوق با متناسب‌سازی دو موضوع متفاوت هستند.
۷. برای اعلام مبلغ دقیق دریافتی هر بازنشسته، باید حکم حقوقی همان فرد بررسی شود.
۸. تغییر فرمول متناسب‌سازی نیازمند قانون جدید و تأمین اعتبار اعلام‌شده از سوی مراجع قانونی است.
۹. شرایط صندوق تأمین اجتماعی را نباید بدون بررسی به صندوق‌های کشوری، لشکری یا نفت تعمیم داد.
۱۰. برای پیگیری مشکلات مربوط به تأمین اجتماعی، از مسیرهای رسمی سازمان و مرکز تماس ۱۴۲۰ استفاده شود.
آخرین وضعیت همسان سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان هم تراز نشان می‌دهد که برای بازنشستگان مشمول تأمین اجتماعی، برنامه سه‌مرحله‌ای متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ به مرحله پایانی رسیده است. طبق اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، ۴۰ درصد این برنامه در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد باقی‌مانده در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
بنابراین خبرهایی که از «اجرای ۳۰ درصد باقی‌مانده متناسب‌سازی» صحبت می‌کنند، مربوط به مرحله سوم و نهایی این برنامه هستند.
نکته مهم این است که متناسب‌سازی به معنی دریافت حقوق برابر با شاغل هم‌تراز نیست. قانون برای این طرح فرمول مشخصی تعیین کرده و سازمان تأمین اجتماعی نیز اعلام کرده است که محاسبات مرحله سوم مطابق قانون برنامه هفتم انجام شده است.
از سوی دیگر، مبلغ افزایش هر فرد متفاوت است و برای مشخص شدن رقم دقیق باید حکم حقوقی و فیش مستمری همان فرد بررسی شود.
بله. طبق اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
۳۰ درصد باقی‌مانده مربوط به مرحله سوم متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ است و سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که این مرحله در احکام سال ۱۴۰۵ اعمال شده است.
خیر. متناسب‌سازی به معنای برابر شدن کامل حقوق بازنشسته با شاغل هم‌تراز نیست و بر اساس فرمول قانونی نسبت مستمری و حداقل دستمزد محاسبه می‌شود.
مرحله سوم متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ شامل ۳۰ درصد باقی‌مانده از برنامه سه‌مرحله‌ای است.
خیر. مبلغ نهایی بر اساس وضعیت حقوقی و سوابق هر فرد و فرمول قانونی تعیین می‌شود.
طبق اعلام سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم سال ۱۴۰۵ مرحله پایانی برنامه سه‌مرحله‌ای متناسب‌سازی موضوع قانون برنامه هفتم است.
بازنشستگان تأمین اجتماعی می‌توانند از خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی برای مشاهده اطلاعات مربوط به حکم و فیش خود استفاده کنند.
ابتدا حکم و سوابق خود را بررسی کنید و در صورت وجود مغایرت، از مسیرهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی پیگیری کنید. مرکز تماس ۱۴۲۰ نیز از سوی سازمان معرفی شده است.
خیر. افزایش سالانه مستمری و متناسب‌سازی دو سازوکار متفاوت هستند و ممکن است هر دو در حکم حقوقی سالانه اعمال شوند.
طبق توضیح رسمی سازمان تأمین اجتماعی، فرمول مرحله سوم مستند به قانون برنامه هفتم است و تغییر آن نیازمند قانون جدید و تأمین اعتبار است.
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
