دهه آخر ماه صفر، با مناسبتهای مهم و اندوهباری مانند اربعین حسینی (۲۰ صفر)، رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) (۲۸ صفر) و شهادت امام رضا (ع) در آخرین روز این ماه همراه است . این ایام فرصتی برای انجام اعمال مستحبی همچون زیار...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ ماه صفر، دومین ماه قمری، به دلیل وقوع حوادث تلخ و جانسوز در تاریخ اسلام، نزد مسلمانان به ویژه شیعیان از اهمیت ویژهای برخوردار است . در منابع دینی، اعمال مستحبی گوناگونی برای روزها و شبهای این ماه، به ویژه در دهه پایانی آن، سفارش شده است تا مؤمنان با دعا و عبادت، این ایام سنگین را سپری کنند . در این گزارش، مهمترین اعمال و مناسبتهای دهه آخر ماه صفر گردآوری شده است.
روز بیستم ماه صفر، مصادف با اربعین حسینی است و زیارت امام حسین (ع) در این روز، یکی از نشانههای مؤمن شمرده شده است . زیارت مخصوص اربعین که از امام حسن عسکری (ع) روایت شده، در کتابهای دعا آمده است و با سلام بر آن امام شهید آغاز میشود .
آخرین روز ماه صفر، سالروز شهادت امام رضا (ع) است. یکی از مهمترین اعمال این روز، زیارت مرقد مطهر ایشان است . در منابع، آداب این زیارت شامل غسل (دو بار، یک بار پیش از خروج از منزل و یک بار پیش از ورود به حرم)، پوشیدن لباس پاکیزه و خواندن زیارتنامه مخصوص با پای برهنه و با آرامش کامل بیان شده است .
در روایات، به صدقه دادن در ماه صفر و روزهای پایانی آن، برای دفع بلاها و مصائب، تأکید فراوان شده است .
بر اساس مشهور روایات، گرفتن سه روز روزه در هر ماه قمری مستحب است که عبارتند از: پنجشنبه اول ماه، پنجشنبه آخر ماه و چهارشنبه اول از دهه وسط ماه . بنابراین، یکی از اعمال دهه آخر، روزه گرفتن در پنجشنبه آخر ماه صفر است.
محدث بزرگ، مرحوم فیض کاشانی، دعایی را برای هر روز ماه صفر نقل کرده است که خواندن آن ۱۰ مرتبه در روز برای مصون ماندن از بلایا سفارش شده است. متن این دعا چنین است:
“یا شَدیدَ الْقُوی وَیا شَدیدَ الْمِحالِ یا عَزیزُ یا عَزیزُ یا عَزیزُ ذَلَّتْ بِعَظَمَتِکَ جَمیعُ خَلْقِکَ فَاکْفِنی شَرَّ خَلْقِکَ یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمینَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَنَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَکَذلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنینَ وَصَلَّی اللّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّیِّبینَ الطّاهِرینَ” .
علاوه بر زیارت امام رضا (ع)، برای روز آخر این ماه (مطابق با ۲۹ یا ۳۰ صفر)، اعمال دیگری نیز ذکر شده است:
رکعت اول: پس از سوره حمد، آیات ۲۶ و ۲۷ سوره مبارکه آلعمران را قرائت کنید.
رکعت دوم: پس از سوره حمد، آیه ۱۱۰ سوره مبارکه کهف را بخوانید.
پس از سلام نماز: این دعا را بخوانید: “اللّهم اصْرِفْ عَنِّی بَلیَّتَهُ و شُؤْمَهُ وَ ارْزُقْنِی رَحْمَتَهُ و بَرَکَتَهُ وَ جَنِّبْنِی مِمَّا أَخافُ مِن نُحُوساتِهِ و کُرُباتِهِ بِفَضْلِکَ یا دافعَ الشّرورِ یا مالکَ یومِ النُشُورِ برحمتک یا أرحم الراحمین” .
مستحب است نمازی چهار رکعتی با دو سلام به جا آورده شود؛ به این صورت که در هر رکعت پس از سوره حمد، ۱۷ مرتبه سوره کوثر و ۵ مرتبه سوره توحید و ۱ مرتبه سوره ناس و ۱ مرتبه سوره فلق خوانده شود. سپس دعای مفصلی که در منابع ذکر شده، قرائت گردد .
توجه به تاریخ دقیق: ماه صفر گاهی ۲۹ و گاهی ۳۰ روزه است. بر اساس تقویمهای رسمی، برای سال جاری، تاریخ دقیق پایان ماه را از منابع معتبر استعلام کنید.
تفاوت در نامگذاری: به دلیل حوادث تلخ این ماه، برخی آن را “ماه نحس” میدانند، اما علما تأکید دارند که ذات ماهها نحس نیست و این شهرت به خاطر وقایع تاریخی آن است .
دهه آخر ماه صفر، با مناسبتهای مهمی همچون اربعین، رحلت پیامبر (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) همراه است و فرصتی برای انجام اعمال مستحبی و پرفضیلت است. انجام زیارتهای مخصوص، نمازهای مستحبی، روزه و صدقه دادن در این ایام، مورد تأکید منابع دینی قرار گرفته است.
۱. مهمترین اعمال روز اربعین چیست؟
زیارت امام حسین (ع) با خواندن زیارت مخصوص اربعین که از امام حسن عسکری (ع) نقل شده است .
۲. اعمال روز آخر ماه صفر چیست؟
زیارت امام رضا (ع)، خواندن نمازهای دو و چهار رکعتی ویژه، و قرائت دعاهای مخصوص این روز از جمله اعمال سفارششده است .
۳. آیا روزه گرفتن در دهه آخر صفر مستحب است؟
بله، طبق مشهور، روزه گرفتن در پنجشنبه آخر ماه صفر از اعمال مستحب است .
۴. برای دفع بلا در ماه صفر چه باید کرد؟
صدقه دادن و خواندن روزانه ۱۰ مرتبه دعای “یا شدید القوی…” از توصیههای مؤکد برای دفع بلا در این ماه است .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
