کوه کلنگ گزلا در شمال استان اصفهان و در محدوده شهرستان نطنز واقع شده است. این کوه بخشی از رشته کوه زاگرس مرکزی است و در فاصله تقریبی ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران قرار دارد. فاصله کوه کلنگ تا تأسیسات هسته ای نطنز حدود ۱.۵ تا ۲ کیلومتر برآورد می...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ کوه کلنگ گزلا؛ تأسیسات زیرزمینی مرموز در استان اصفهان که به کانون تهدیدهای ترامپ تبدیل شد. کوه کلنگ گزلا یکی از ارتفاعات رشته کوه زاگرس مرکزی در استان اصفهان است که در فاصله حدود ۱.۵ تا ۲ کیلومتری جنوب تأسیسات هسته ای نطنز قرار دارد. این کوه در سال های اخیر به دلیل ساخت مجموعه ای زیرزمینی و مرموز در دل خود، به یکی از پرمناقشه ترین نقاط برنامه هسته ای ایران تبدیل شده و نام آن بارها در گزارش های رسانه های بین المللی و اظهارات مقام های آمریکایی مطرح شده است.
کوه کلنگ گزلا در شمال استان اصفهان و در محدوده شهرستان نطنز واقع شده است. این کوه بخشی از رشته کوه زاگرس مرکزی است و در فاصله تقریبی ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران قرار دارد. فاصله کوه کلنگ تا تأسیسات هسته ای نطنز حدود ۱.۵ تا ۲ کیلومتر برآورد می شود و از شهر اصفهان نیز حدود ۱۴۰ کیلومتر فاصله دارد.
ارتفاع قله این کوه حدود ۱۶۰۰ تا ۱۶۰۸ متر از سطح دریا اعلام شده است. منطقه کوه کلنگ در اقلیم نیمه خشک فلات مرکزی ایران قرار گرفته و به دلیل ساختار کوهستانی خود، فاقد مسیر رسمی صعود یا پناهگاه کوهنوردی است.
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| استان | اصفهان |
| شهرستان | نطنز |
| فاصله از تأسیسات نطنز | ۱.۵ تا ۲ کیلومتر |
| فاصله از تهران | حدود ۲۲۰ کیلومتر |
| ارتفاع قله | حدود ۱۶۰۸ متر |
| عمق تخمینی تأسیسات | ۸۰ تا ۱۰۰ متر (در برخی گزارش ها تا ۶۰۰ متر) |
| جنس سنگ | گرانیت و سنگ های آذرین |
| آغاز ساخت | ۲۰۲۰ میلادی (۱۳۹۹) |
به گزارش اندیشه قرن، ریشه ساخت تأسیسات کوه کلنگ به سال ۱۳۹۹ و پس از یک عملیات خرابکارانه بزرگ بازمی گردد که سالن مدرن و رو زمینی مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته ایران را در سایت نطنز نابود کرد. پس از این حادثه، تهران تصمیم گرفت این بخش حساس را به مکانی کاملاً امن و نفوذناپذیر منتقل کند.
علی اکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، در فروردین ۱۴۰۰ و پس از دومین خرابکاری در نطنز، بدون نام بردن مستقیم از کوه کلنگ، این راهبرد را تأیید کرد و اعلام نمود که ایران در واکنش به این اقدام خرابکارانه، در حال ساخت سالن های متعدد و پیشرفته در دل کوه است تا زنجیره تولید سانتریفیوژهای پیشرفته متوقف نشود.
اگرچه ساخت تونل های اولیه این منطقه از سال ۲۰۰۷ آغاز شده بود، اما پروژه تبدیل کوه کلنگ به یک دژ صنعتی-هسته ای به طور جدی از سال ۲۰۲۰ کلید خورد تا پوششی امن برای دارایی های استراتژیک ایران ایجاد کند.
آنچه کوه کلنگ را از سایر تأسیسات هسته ای ایران متمایز می کند، ساختار زمین شناختی و عمق زیاد آن در دل کوه است. بر اساس تخمین کارشناسان، تالارهای زیرزمینی این مجتمع در عمقی بین ۸۰ تا ۱۰۰ متر و در برخی نقاط تا ۶۰۰ متر در دل سنگ های سخت گرانیتی حفر شده اند.
این عمق زیاد، کوه کلنگ را حتی عمیق تر از تأسیسات معروف غنی سازی فردو در استان قم می سازد. بسیاری از کارشناسان نظامی تردید دارند که حتی قوی ترین بمب های سنگرشکن ارتش ایالات متحده نیز بتوانند به فضاهای اصلی این سایت در چنین عمقی آسیب جدی وارد کنند. به همین دلیل، از این مرکز به عنوان دژ تسخیرناپذیر ایران در برابر حملات هوایی یاد می شود.
بر اساس ارزیابی های مؤسسه علوم و امنیت بین المللی، مجموعه کوه کلنگ دارای دو جفت ورودی تونل در دو سوی یال کوه است. اختلاف ارتفاع میان ورودی شرقی و خط الراس کوه حدود ۱۴۵ متر و اختلاف ارتفاع میان ورودی غربی و خط الراس حدود ۱۰۰ متر است. این اختلاف ارتفاع ها نشان می دهد که تأسیسات ممکن است در چند طبقه یا تراز مختلف ساخته شده باشد.
گزارش های مستند اندیشکده های غربی مانند مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی و مؤسسه علوم و امنیت بین المللی، نشان دهنده فعالیت های گسترده ساخت و ساز در کوه کلنگ است. تصاویر ماهواره ای شرکت ونتور نشان می دهد که پس از حمله اسرائیل و آمریکا به تأسیسات نطنز، فعالیت در کوه کلنگ گزلا شدت گرفته است.
تصاویر ماهواره ای مربوط به ۷ آبان ۱۴۰۴، حصارکشی با دیوارهای بتنی بزرگ دور تا دور تأسیسات کوه کلنگ را نشان می دهد. بررسی تصاویر ماهواره ای گوگل ارث مربوط به فروردین ۱۴۰۳ نشان می داد که این حصارکشی در آن زمان وجود نداشته است.
اندیشه قرن بررسی کرد: مؤسسه علوم و امنیت بین المللی در گزارش شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که تصاویر جدید ماهواره ای نشان می دهد ایران استحکامات جدیدی در اطراف ورودی تونل های این تأسیسات ایجاد کرده است. مقادیر جدیدی خاک بر فراز یکی از دروازه های غربی تونل ها و همچنین بر فراز مجموعه ای از ورودی های نزدیک به آن ریخته شده که ضخامت لایه خاکی محافظ ورودی ها را افزایش داده و توانایی آن ها را برای مقاومت در برابر حملات هوایی تقویت می کند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بارها تهدید کرده است که به کوه کلنگ حمله خواهد کرد. ترامپ در اظهارات خود گفته است که آمریکا این مرکز را زیر نظر دارد و هشدار داده که ممکن است هدف یک حمله بزرگ قرار بگیرد.
مقام های آمریکا نیز به روزنامه وال استریت ژورنال گفته اند که حمله به این مجموعه از گزینه های گسترش عملیات نظامی علیه ایران است. شبکه آمریکایی سی ان ان نیز با استناد به تصاویر ماهواره ای، از بررسی طرح های واشنگتن برای حمله به تأسیسات هسته ای زیرزمینی ایران در منطقه کوه کلنگ خبر داد و برگزاری نشست های فشرده برای برنامه ریزی این عملیات را تأیید کرد.
اسرائیل مدعی است که ایران پس از آسیب دیدن سایر تأسیسات هسته ای در حملات آمریکا و اسرائیل، اورانیوم غنی شده و سانتریفیوژهای پیشرفته را به این کوه منتقل کرده است. اما اسرائیل هیچ مدرکی برای این ادعا ارائه نداده و ترامپ نیز اذعان کرده است که واشنگتن نمی تواند این ادعا را تأیید کند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴، عملیات چکش نیمه شب آمریکا و طلوع شیران اسرائیل به بخش های کلیدی برنامه هسته ای ایران از جمله سایت های نطنز، فردو و اصفهان آسیب جدی زد. با این حال، به نظر می رسد کوه کلنگ در آن زمان هدف قرار نگرفت، زیرا در آن زمان خالی یا تقریباً خالی بود و هنوز مشخص نشده بود که قرار است چه نقشی داشته باشد.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تأیید کرد که تأسیسات سوم ایران نیز در حملات آسیب دیده است. او توضیح داد که این مرکز در نزدیکی اصفهان واقع شده و در زمان حمله هنوز فعال نبوده است.
دیوید آلبرایت، کارشناس ارشد هسته ای و مدیر مؤسسه علوم و امنیت بین الملل، معتقد است که کوه کلنگ در طول عملیات نظامی آسیب ندید؛ زیرا ارزیابی های اطلاعاتی نشان می داد هنوز فعالیت هسته ای مؤثری در آن آغاز نشده است. با این حال، تصاویر ماهواره ای بعدی نشان داد که ایران بلافاصله پس از جنگ، روند ساخت و ساز و مقاوم سازی را در این سایت به شدت سرعت بخشیده است.
آیا کوه کلنگ یک تأسیسات هسته ای فعال است؟
پاسخ: بر اساس گزارش های موجود، مشخص نیست که این تأسیسات در حال حاضر برای غنی سازی اورانیوم یا فعالیت های هسته ای فعال استفاده می شود. مؤسسه علوم و امنیت بین المللی اعلام کرده که ادامه محدودیت دسترسی به این سایت، این ارزیابی را تقویت می کند که از تأسیسات مزبور در حال حاضر برای فعالیت های عملیاتی معمول استفاده نمی شود، هرچند احتمال می رود تجهیزات یا مواد ارزشمندی همچنان در آن وجود داشته باشد.
آیا ایران اورانیوم غنی شده به کوه کلنگ منتقل کرده است؟
پاسخ: اسرائیل ادعا می کند که ایران پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵، بخشی از ذخیره اورانیوم غنی شده و سانتریفیوژهای پیشرفته خود را به کوه کلنگ منتقل کرده است. اما اسرائیل مدرکی برای اثبات این ادعا ارائه نداده و آمریکا نیز نتوانسته این ادعا را تأیید کند.
آیا بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به کوه کلنگ دسترسی دارند؟
پاسخ: بر اساس گزارش ها، بازرسان بین المللی هیچ گاه نتوانسته اند از این تأسیسات بازدید کنند و گمانه زنی ها درباره تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ بسیار است.
چرا به کوه کلنگ در جنگ ۱۲ روزه حمله نشد؟
پاسخ: یکی از دلایل احتمالی این بود که در این تأسیسات هنوز فعالیت هسته ای واقعی انجام نمی شد و صرفاً به عنوان محل نگهداری تجهیزات مورد استفاده قرار می گرفت. دلیل مهم دیگر این بود که وارد کردن آسیب جدی به تونل های این کوه، به عملیاتی فوق العاده گسترده نیاز داشت که تنها آمریکا قادر به انجام آن بود.
آیا حمله به کوه کلنگ می تواند تأسیسات را نابود کند؟
پاسخ: عمق زیاد تأسیسات در دل سنگ های گرانیتی، کوه کلنگ را حتی عمیق تر از تأسیسات فردو می سازد. بسیاری از کارشناسان نظامی تردید دارند که حتی قوی ترین بمب های سنگرشکن ارتش ایالات متحده نیز بتوانند به فضاهای اصلی این سایت در چنین عمقی آسیب جدی وارد کنند.
به گزارش اندیشه قرن، کوه کلنگ گزلا در استان اصفهان و در فاصله حدود ۲ کیلومتری جنوب تأسیسات هسته ای نطنز قرار دارد. این کوه به دلیل ساخت مجموعه ای زیرزمینی در عمق ۸۰ تا ۱۰۰ متری (و در برخی گزارش ها تا ۶۰۰ متر) در دل سنگ های گرانیتی، به یکی از نفوذناپذیرترین تأسیسات ایران تبدیل شده است. ساخت این مجموعه از سال ۲۰۲۰ و پس از خرابکاری در سالن مونتاژ سانتریفیوژهای نطنز آغاز شد و ایران هدف از آن را جایگزینی زیرساخت آسیب دیده اعلام کرده است.
در سال های اخیر، نام کوه کلنگ بارها در تهدیدهای دونالد ترامپ و گزارش های رسانه های غربی مطرح شده است. تصاویر ماهواره ای نشان دهنده ادامه ساخت و ساز، حصارکشی با دیوارهای بتنی و تقویت استحکامات ورودی تونل ها در این منطقه است. با این حال، هیچ مدرک عمومی وجود ندارد که نشان دهد این مجتمع به بهره برداری رسیده یا اینکه اورانیوم غنی شده به آن منتقل شده باشد. کوه کلنگ گزلا به عنوان یکی از مرموزترین و پرمناقشه ترین نقاط برنامه هسته ای ایران، همچنان در کانون توجه رسانه ها و تحلیل های سیاسی قرار دارد.
پایان/*
.
