به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، پروانه بسحاک کارشنارس ارشد رسانه، پیرامون نقش رسانه در ترویج الگوهای مثبت فرزندآوری به ویژه در شرایط نابسامان معیشتی به عنوان یک پدیده جریان‌ ساز و فرهنگ‌ ساز گفت: نقش رسانه، نقشی اساسی در تحقق سیاست جوانی جمعیت است که در این میان استفاده هوشمندانه از رسانه‌ها می‌تواند به ارتقاء سطح آگاهی جامعه درباره اهمیت خانواده و فرزندآوری کمک کند.

فرزندآوری به عنوان یک تصمیم مهم در زندگی افراد و خانواده‌ها با چالش‌های متعددی همراه است. این چالش‌ها می‌توانند از جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی روانی ناشی شوند.

کاهش نرخ زاد و ولد یک پدیده پیچیده است که تحت تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. برای مقابله با این چالش‌ها، لازم است که سیاست‌گذاران به مسائل اقتصادی توجه ویژه‌ای داشته باشند و اقداماتی را برای حمایت از خانواده‌ها و تشویق فرزندآوری انجام دهند.
در شرایط نابسامان معیشتی، رسانه‌ها می‌توانند با ترویج الگوهای مثبت فرزندآوری، به والدین کمک کنند تا با چالش‌ها روبرو شوند و تصمیمات بهتری بگیرند. این نقش نه تنها به تقویت روحیه خانواده‌ها کمک می‌کند، بلکه می‌تواند تأثیر مثبتی بر جامعه نیز داشته باشد.
در این شرایط، رسانه‌ها می‌توانند با استفاده از روش‌های مختلف به تقویت روحیه والدین و ترویج نگرش‌های مثبت نسبت به فرزندآوری بپردازند. از جمله این نقش‌ها می توان به ارتقاء آگاهی و آموزش در خانواده اشاره کرد.
رسانه‌ها قادرند با تولید محتوای آموزشی درباره مدیریت مالی، برنامه‌ریزی برای فرزندآوری و تربیت فرزندان در شرایط اقتصادی سخت، به والدین کمک کنند تا با چالش‌های موجود بهتر کنار بیایند.
بسحاک معتقد است: یکی از پر رنگ ترین نقش های رسانه در این مسیر، ترویج الگوهای موفق در زمینه فرزندآوری است که البته در این گزارش نقطه عطف ماجراست.
به عنوان مثال میتوان نمایش داستان‌های واقعی از خانواده‌هایی که با وجود مشکلات مالی موفق به تربیت فرزندان سالم و خوشبخت شده‌اند را یادآور شد که می‌تواند به دیگران انگیزه فرزندآوری بدهد.
این روزها رسانه ملی در برخی برنامه ها با موضوعات مرتبط به مصاحبه با والدین نمونه می پردازد و تجربیات آن‌ها را به اشتراک می گذارد و این خود می تواند برای والدینی که دغدغه فرزندآوری دارند پشتوانه ای روحی باشد.
به نمایش گذاشتن تقویت ارزش‌های خانواده، ترویج ارزش‌های خانوادگی و اهمیت حمایت از یکدیگر در خانواده می‌تواند نگرش‌های مثبت در جهت فرزندآوری را تقویت کند.
در بحث اقتصادی فرزندآوری، آگاهی‌بخشی درباره حمایت‌های دولتی بطوری که رسانه‌ها بتوانند اطلاعاتی درباره کمک‌های مالی، تسهیلات و خدمات اجتماعی موجود برای خانواده‌ها منتشر کنند بسیار اثر بخش است.
در واقع فرزندآوری، تاریست که به پودِ معیشت گره خورده است” و به خوبی نشان‌دهنده ارتباط عمیق بین تصمیم‌گیری‌های مربوط به فرزندآوری و شرایط اقتصادی و معیشتی خانواده‌هاست.
خانواده‌ها معمولاً با توجه به درآمد و هزینه‌های زندگی خود تصمیم می‌گیرند که چند فرزند داشته باشند. افزایش هزینه‌ها، مانند مسکن، آموزش و بهداشت، می‌تواند باعث کاهش تمایل به فرزندآوری شود.
عوامل متفاوتی وجود دارد که تصمیم افراد برای داشتن فرزند بیشتر را منتفی کند و جدای از معیشت و اقتصاد خانواده یک سنگ بنای اساسی برای این مهم وجود دارد که از آن جمله می توان به نرخ بیکاری بالا اشاره کرد چرا که در هر برهه از زمان که افراد احساس عدم امنیت شغلی کنند، ممکن است از داشتن فرزندان بیشتر پرهیز کنند.
در این میان کار از سطح خانواده کمی فراتر می رود و نوبتی هم باشد نوبت سیاست‌های حمایتی دولت است که این حمایت ها می‌توانند تأثیر زیادی بر تصمیمات خانوادگی داشته باشند. وجود یارانه‌ها، مرخصی زایمان،تسهیلات فرزندآوری و خدمات بهداشتی مناسب می‌تواند انگیزه بیشتری برای فرزندآوری ایجاد کند.
این فعال رسانه اضافه می کند: فرزندآوری نه تنها یک انتخاب فردی بلکه یک پدیده اجتماعی و اقتصادی است که تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. برای حمایت از خانواده‌ها در این زمینه، لازم است که سیاست‌گذاران توجه ویژه‌ای به شرایط معیشتی و اقتصادی داشته باشند و اقداماتی را برای تسهیل فرزندآوری و حمایت از خانواده‌ها انجام دهند.
این موضوع نیازمند همکاری میان بخش‌های مختلف جامعه، از جمله دولت، نهادهای اجتماعی و خانوادگی است که با این حال نقش ارتباطی و همراهی آنان از طریق رسانه منعطف تر خواهد شد.
نا گفته نماند که عدم تمایل برخی زوجین تنها در مباحث اقتصادی و اجتماعی متوقف نمیشود و مسائل دیگری وجود دارد که در صورت حل مشکلات اقتصادی بازهم چوبی است لای چرخ های پروژه مهم فرزندآوری که بسیاری از زوجین بعد از مسائل اقتصادی و اجتماعی به آن اشاره می کنند و بر اساس صحبت هایی که با آنان شده است بیشتر به دنبال تحصیلات و پیشرفت حرفه‌ای هستند و این می‌تواند منجر به تأخیر در فرزندآوری یا کاهش تعداد فرزندان شود.
بسحاک ادامه داد: در مقطعی شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» اثر بالایی در اذهان عمومی داشت و رفته رفته تاثیر خودش را گذاشت، در ظاهر یک دیوار نویسی ساده بود اما قدرت کلماتش چنان بالا بود که به الگویی برای جامعه تبدیل شد و بیش از هر رسانه قدرتمندی،مقصودش را می رساند.
این دیوار نویسی ها این شعار پراکنی ها یک دوره خودش را اثبات کرده و معضل کاهش نرخ باروری را بهمراه داشته است.

آن زمان حرف از فرزند که می شد حتی یک کودک هم شعار معروف (فرزند کمتر،زندگی بهتر) را بازگو می کرد!

آیا در شرایط بحرانی کنونی که اهمیت فرزند آوری به یکی از اولویت های مهم نظام تبدیل شده است شعاری درخور و شایسته وجود خواهد داشت که تکلیف دین بر گردن مانده ی رسانه را با یک جمله مشخص کند، آیا شعاری هست که به جان آدم بنشیند و کودکان از بَرَش باشند!

وی اضافه کرد: جای خالی شعاری برای فرزندآوری بخوبی احساس می شود، با توجه به اقتضائات و به صدا درآمدن زنگ خطر پیری جمعیت، باید شعار مناسبی جایگزین شود.
جذابیت یک شعار و رخنه کردن یک جمله می تواند چنان موثر باشد که پس از شنیدنش نیاز به هیچ داستان و مقاله و نمایشی نباشد، کوتاه و کافی و بدور از تقلید شعار قبلی!

شعار “فرزند بیشتر،زندگی بهتر” هیچ خلائی را پر نمی کند و جز یادآوری شعار پیشین،مقبولیتی نخواهد داشت.

آیا وقت آن نرسیده که دولت با ایجاد یک شعار رسمی در جهت هموار کردن این مسیر پر سنگلاخ گامی بزرگ بردارد.
بدون شک حمایت های دولت در زمینه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی برای جوانی جمعیت و فرزنداوری در جریان است و این حمایت ها منجر به نتیجه نمی‌شود مگر زمانی که جامعه به یاری دولت بیاید.

هم اکنون وقت لبیک گفتن رسانه است که این حمایت ها را معرفی کرده و در نقش آگاهی بخشی قد علم کند.
زمان آن رسیده است که رسانه بیش از پیش
زوج های جوان را به فرزنداوری ترغیب و تشویق کند.
این کارشناس رسانه اذعان دارد: رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در سخنان و بیانات خود به موضوع فرزندآوری و اهمیت آن در جامعه ایرانی توجه ویژه‌ای داشته‌اند. ایشان بر این باورند که افزایش جمعیت و فرزندآوری به عنوان یکی از عوامل مهم برای پیشرفت و توسعه کشور محسوب می‌شود.
رهبر معظم انقلاب با تأکید بر اهمیت فرزندآوری، آن را به عنوان یک وظیفه ملی و دینی معرفی می‌کنند و خواستار همبستگی جامعه برای حمایت از خانواده‌ها در این راستا هستند.
این نگرش می‌تواند به عنوان یک راهنمایی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان اجتماعی در جهت تقویت فرهنگ فرزندآوری در ایران مورد استفاده قرار گیرد که رسانه در این میان وظیفه ای غیرقابل انکار دارد.

موضوع این گزارش را با کلامی از مقام معظم رهبری خاتمه می دهیم که می فرمایند: “مسئله‌ی فرزندآوری و مسئله‌ی نسل بسیار مهم است؛ این موضوعی است که بنده بارها در این چند سال اخیر تکیه کرده‌ام و تأکید کرده‌ام، [ولی] متأسّفانه حالا که انسان نتایج را نگاه میکند، معلوم میشود که خیلی این تأکیدها تأثیر زیادی نداشته. اینها احتیاج دارد به قانون، احتیاج دارد به دنبال‌گیری جدّی دستگاه‌های اجرائی و بایستی بِجِدْ مسئله‌ی فرزندآوری را مهم دانست و از پیری جمعیّت ترسید. حالا خارجی‌ها را کار نداریم؛ دشمن، دشمن است؛ امّا بعضی کج‌سلیقگی‌ها را متأسّفانه آدم در داخل مشاهده میکند -یک جایی خواندم- که میگویند «آقا! پیری جمعیّت اشکالی ندارد»! چطور اشکالی ندارد؟ یکی از پُرفایده‌ترین ثروتهای یک کشور، جمعیّت جوان در یک کشور است که ما بحمدالله از اوایل انقلاب تا امروز برخوردار بوده‌ایم و اگر بنا باشد بعداً برخوردار نباشیم، یقیناً عقب خواهیم ماند.”
رسانه بیدار باشد،
حجت، کلامِ رهبریست
مسئله،دغدغه رهبریست
پس ما رسانه ای ها موظفیم در مسیر آگاهی بخشی برای امر حیاتی فرزندآوری گام برداریم وبه زوج های جوانی که حواسشان به آینده خانواده و جامعه نیست،اعلام کنیم که بیش از پیش حواستان به حواستان باشد.

پایان/*

.