برای وام هایی که با اقساط مساوی ماهانه بازپرداخت می شوند، مبلغ قسط با استفاده از اصل وام، نرخ سود ماهانه و تعداد اقساط محاسبه می شود. در این روش مبلغ قسط در طول دوره ثابت است، اما سهم سود و اصل در هر قسط تغییر می کند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ محاسبه اقساط وام بانکی به مبلغ وام، نرخ سود، تعداد ماه های بازپرداخت و روش محاسبه بانک بستگی دارد. متقاضیان دریافت تسهیلات معمولا پیش از امضای قرارداد می خواهند بدانند هر ماه چه مبلغی باید پرداخت کنند، مجموع سود وام چقدر است و در پایان دوره چه مبلغی به بانک بازمی گردانند.
در ساده ترین حالت، برای وام هایی که با اقساط مساوی ماهانه بازپرداخت می شوند، مبلغ قسط با استفاده از اصل وام، نرخ سود ماهانه و تعداد اقساط محاسبه می شود. در این روش مبلغ قسط در طول دوره ثابت است، اما سهم سود و اصل در هر قسط تغییر می کند.
برای محاسبه تقریبی قسط یک وام بانکی باید سه عدد اصلی را بدانید:
در روش اقساط مساوی، نرخ سود سالانه به نرخ ماهانه تبدیل می شود و سپس مبلغ قسط با فرمول اقساط مساوی محاسبه خواهد شد.
فرمول به شکل زیر است:
قسط ماهانه = P × r ÷ [۱ – (۱ + r)^-n]
در این فرمول:
P = مبلغ اصل وام
r = نرخ سود ماهانه
n = تعداد کل اقساط
اگر نرخ سود سالانه به صورت درصد اعلام شده باشد، برای تبدیل تقریبی آن به نرخ ماهانه باید نرخ سالانه را بر ۱۲ تقسیم کرد؛ در محاسبات درصدی نیز معمولا نرخ سالانه بر ۱۲۰۰ تقسیم می شود.
فرض کنید فردی ۲۰۰ میلیون تومان وام با نرخ سود سالانه ۲۳ درصد دریافت کرده و قرار است آن را طی ۳۶ ماه بازپرداخت کند.
با استفاده از فرمول اقساط مساوی، مبلغ قسط ماهانه حدود ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خواهد بود. مجموع بازپرداخت نیز حدود ۲۸۰ میلیون تومان می شود و اختلاف آن با اصل وام، سود تقریبی پرداختی را تشکیل می دهد.
البته این رقم یک محاسبه نمونه است و مبلغ نهایی درج شده در قرارداد بانک می تواند به دلیل نوع تسهیلات، روش محاسبه، کارمزد، بیمه یا سایر هزینه های قرارداد متفاوت باشد.
بعد از مشخص شدن مبلغ قسط، محاسبه سود تقریبی کل ساده است:
سود کل = مجموع اقساط – اصل وام
و:
مجموع بازپرداخت = مبلغ قسط ماهانه × تعداد اقساط
برای مثال اگر قسط ماهانه یک وام ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و تعداد اقساط ۳۶ ماه باشد، مجموع پرداختی حدود ۲۸۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خواهد بود.
در این حالت اگر اصل وام ۲۰۰ میلیون تومان باشد، حدود ۸۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان اختلاف میان مجموع بازپرداخت و اصل وام وجود دارد.
جدول زیر یک نمونه آموزشی برای درک بهتر رابطه مبلغ وام، نرخ سود و مدت بازپرداخت است:
| مبلغ وام | نرخ سود سالانه | مدت بازپرداخت | قسط تقریبی |
|---|---|---|---|
| ۱۰۰ میلیون تومان | ۱۸ درصد | ۱۲ ماه | حدود ۹.۱ میلیون تومان |
| ۱۰۰ میلیون تومان | ۱۸ درصد | ۲۴ ماه | حدود ۵ میلیون تومان |
| ۲۰۰ میلیون تومان | ۱۸ درصد | ۳۶ ماه | حدود ۷.۲ میلیون تومان |
| ۲۰۰ میلیون تومان | ۲۳ درصد | ۳۶ ماه | حدود ۷.۸ میلیون تومان |
| ۳۰۰ میلیون تومان | ۲۳ درصد | ۶۰ ماه | حدود ۸.۵ میلیون تومان |
اعداد جدول تقریبی و بر مبنای روش اقساط مساوی هستند و نباید به عنوان مبلغ قطعی قرارداد بانکی در نظر گرفته شوند.
وقتی مدت بازپرداخت یک وام افزایش پیدا می کند، اصل بدهی در تعداد بیشتری قسط تقسیم می شود. در نتیجه فشار پرداخت ماهانه کاهش پیدا می کند.
اما کاهش قسط ماهانه به معنی کاهش هزینه نهایی وام نیست. در بسیاری از وام های دارای سود، افزایش تعداد اقساط باعث می شود مجموع سود پرداختی در طول دوره بیشتر شود. به همین دلیل هنگام مقایسه وام ها باید هم قسط ماهانه و هم مجموع بازپرداخت بررسی شود.
در روش اقساط مساوی، مبلغ قسط ثابت می ماند اما ترکیب آن در طول زمان تغییر می کند.
در ماه های ابتدایی، مانده بدهی بیشتر است و بنابراین سهم سود از قسط بالاتر است. با پرداخت اقساط و کاهش مانده بدهی، سهم سود کاهش پیدا می کند و بخش بیشتری از قسط صرف بازپرداخت اصل وام می شود.
به همین دلیل ممکن است فردی در چند ماه اول مشاهده کند که با وجود پرداخت چند قسط، کاهش اصل بدهی کمتر از انتظار اوست.
اگر وام بدون سود باشد و هزینه دیگری نیز در قرارداد وجود نداشته باشد، محاسبه ساده تر است.
در این حالت:
قسط ماهانه = اصل وام ÷ تعداد اقساط
برای مثال اگر ۱۲۰ میلیون تومان وام بدون سود در اختیار فرد قرار گیرد و بازپرداخت آن ۱۲ ماهه باشد، قسط ماهانه برابر با ۱۰ میلیون تومان خواهد بود.
البته در وام های قرض الحسنه باید شرایط قرارداد و کارمزد مصوب همان تسهیلات را بررسی کرد و نباید هر وام بدون سود را لزوما معادل وام بدون هیچ هزینه ای دانست.
در منابع مختلف، فرمول های متفاوتی برای محاسبه اقساط و سود وام مشاهده می شود. یکی از روش های قدیمی، سود را با توجه به اصل وام، نرخ و تعداد اقساط محاسبه و سپس سود کل را بین اقساط تقسیم می کند.
در مقابل، در روش اقساط مساوی یا آمورتیزیشن، مبلغ قسط بر اساس مانده بدهی و نرخ دوره ای محاسبه می شود و سهم سود و اصل در طول دوره تغییر می کند.
بنابراین اگر رقم به دست آمده از یک ماشین حساب اینترنتی با جدول بانک تفاوت داشت، باید روش محاسبه درج شده در قرارداد را بررسی کرد.
یکی از اشتباهات رایج هنگام محاسبه هزینه وام این است که فقط نرخ سود در نظر گرفته شود.
در برخی تسهیلات ممکن است هزینه هایی مانند کارمزد، بیمه، تشکیل پرونده، اعتبارسنجی یا هزینه های قراردادی وجود داشته باشد. بنابراین قسط ماهانه به تنهایی نشان دهنده کل هزینه وام نیست.
برای محاسبه دقیق تر باید مبلغ خالصی که واقعا دریافت می کنید و تمام مبالغی که طبق قرارداد در طول دوره پرداخت خواهید کرد، بررسی شود.
اگر قصد دریافت وام دارید، برای برآورد اولیه کافی است مبلغ وام، نرخ سود و مدت بازپرداخت را مشخص کنید.
برای نمونه:
مبلغ وام: ۵۰۰ میلیون تومان
نرخ سود: ۲۳ درصد
مدت: ۶۰ ماه
با وارد کردن این اطلاعات در ماشین حساب اقساط مساوی می توان مبلغ تقریبی قسط، مجموع پرداختی و سود کل را به دست آورد.
ابزارهای آنلاین محاسبه اقساط نیز معمولا همین سه ورودی اصلی را دریافت می کنند.
برای محاسبه قسط وام با گوشی نیازی به نرم افزار بانکی خاصی ندارید. کافی است از یک ماشین حساب آنلاین استفاده کرده و مبلغ وام، نرخ سود و تعداد اقساط را وارد کنید.
در هنگام استفاده از ماشین حساب های آنلاین، حتما توجه کنید که ابزار از چه روشی برای محاسبه استفاده می کند؛ زیرا نتیجه روش اقساط مساوی می تواند با روش های قراردادی دیگر متفاوت باشد.
جدول استهلاک، جزئیات تمام اقساط وام را نشان می دهد. در این جدول معمولا برای هر قسط، مبلغ پرداختی، سهم اصل، سهم سود و مانده بدهی مشخص می شود.
این جدول کمک می کند وام گیرنده بداند پس از پرداخت چند قسط، چه مقدار از اصل بدهی باقی مانده است. همچنین هنگام بررسی تسویه زودتر از موعد می تواند اطلاعات مفیدی ارائه کند.
برای محاسبه دقیق تر باید این موارد مشخص باشد:
اگر یکی از این موارد متفاوت باشد، مبلغ نهایی قابل پرداخت نیز می تواند تغییر کند.
یکی از پرتکرارترین جستجوها، محاسبه قسط وام بر اساس مبلغ تسهیلات است. اما برای پاسخ دقیق، صرفا دانستن مبلغ وام کافی نیست.
مثلا قسط وام ۲۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۱۸ درصد و ۳۶ ماه با قسط همین وام با نرخ ۲۳ درصد متفاوت خواهد بود.
همچنین اگر مدت بازپرداخت از ۳۶ ماه به ۶۰ ماه افزایش پیدا کند، مبلغ قسط ماهانه تغییر می کند و مجموع هزینه مالی نیز متفاوت خواهد شد.
بنابراین عبارت هایی مانند «قسط وام ۵۰۰ میلیون چقدر است» بدون مشخص بودن نرخ و مدت، پاسخ واحدی ندارند.
پیش از امضای قرارداد، فقط به مبلغ قسط ماهانه توجه نکنید. این موارد را نیز بررسی کنید:
مبلغ خالص دریافتی: ممکن است مبلغ ثبت شده وام با مبلغی که عملا به حساب شما واریز می شود متفاوت باشد.
مجموع بازپرداخت: مشخص کنید در پایان دوره دقیقا چه مبلغی به بانک پرداخت خواهید کرد.
نرخ سود و کارمزد: نرخ درج شده در تبلیغات را با مفاد قرارداد مقایسه کنید.
تعداد اقساط: افزایش مدت معمولا قسط ماهانه را کاهش می دهد، اما می تواند هزینه مالی کل را افزایش دهد.
شرایط دیرکرد: جریمه تاخیر و نحوه محاسبه آن را پیش از امضای قرارداد بررسی کنید.
تسویه زودهنگام: اگر احتمال دارید وام را زودتر تسویه کنید، شرایط بانک برای تسویه پیش از موعد را مطالعه کنید.
در وام های دارای اقساط مساوی، مبلغ وام، نرخ سود ماهانه و تعداد اقساط در فرمول اقساط مساوی قرار می گیرند و مبلغ قسط به دست می آید.
در حالت معمول اقساط مساوی، افزایش مدت باعث کاهش مبلغ قسط ماهانه می شود، اما مجموع سود پرداختی می تواند افزایش پیدا کند.
سود تقریبی از کم کردن اصل وام از مجموع اقساط به دست می آید:
سود کل = مجموع بازپرداخت – اصل وام
لزومی ندارد. نوع قرارداد، روش محاسبه سود، کارمزد و سایر هزینه ها می تواند باعث تفاوت شود. قرارداد و جدول بازپرداخت بانک مرجع نهایی است.
حداقل باید مبلغ وام، نرخ سود و تعداد اقساط را بدانید. برای محاسبه کامل تر، کارمزدها و سایر هزینه های قرارداد نیز باید مشخص باشد.
محاسبه اقساط وام بانکی پیش از دریافت تسهیلات به متقاضی کمک می کند میزان تعهد ماهانه و هزینه نهایی وام را بهتر برآورد کند. در روش اقساط مساوی، مبلغ وام، نرخ سود و تعداد اقساط سه عامل اصلی محاسبه قسط هستند.
با این حال، عدد به دست آمده از فرمول های عمومی صرفا یک برآورد است. برای اطلاع از مبلغ قطعی قسط باید روش محاسبه، کارمزد، هزینه های جانبی و جدول بازپرداخت درج شده در قرارداد بانک بررسی شود.
اندیشه قرن توصیه می کند پیش از دریافت هر وام، علاوه بر قسط ماهانه، مبلغ خالص دریافتی، مجموع بازپرداخت، سود کل و تمام هزینه های قرارداد را نیز با یکدیگر مقایسه کنید.
پایان/*
.
