به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ در جهان امروز، مرزهای جغرافیایی نمی‌توانند جریان فرهنگ را محدود کنند و رسانه‌ها با سرعتی بی‌سابقه، سبک‌های زندگی و آیین‌های خارجی را به زندگی روزمره ما وارد می‌کنند. یکی از چالش‌های جدی نسل جوان، نفوذ فرهنگ وارداتی است؛ فرهنگی که گاهی با ظاهری جذاب و فریبنده، ارزش‌های عمیق هویت ملی و سنت‌های بومی ما را تهدید می‌کند.

نمونه آشکار این پدیده، استقبال گسترده از مناسبت‌هایی مانند ولنتاین است؛ روزی که ریشه‌های تاریخی و فرهنگی آن با جامعه ما بیگانه است و هیچ پیوندی با سنت‌ها و آیین‌های ایرانی ندارد، اما با تبلیغات رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، به‌عنوان یک «سبک زندگی» به جوانان القا می‌شود. ولنتاین در واقع، نمادی از جایگزینی هویت و ارزش‌های فرهنگی ما با الگوهای بیگانه است؛ آیینی که شادی و ابراز محبت را به شکلی سطحی و مصرفی ارائه می‌کند و روح جامعه را از اصالت تهی می‌سازد.

این پدیده نشان می‌دهد که بخشی از خلأ فرهنگی ما، ناشی از ضعف در انتقال ارزش‌ها و آیین‌های اصیل به نسل جدید است. وقتی جوانان فرصت تجربه شادی، تعلق و ابراز عشق را در قالب فرهنگ خودی پیدا نکنند، به‌طور طبیعی به گزینه‌های خارجی روی می‌آورند. ولنتاین، در این معنا، زنگ هشداری است برای مسئولان فرهنگی و نهادهای اجتماعی: اگر سنت‌ها و آیین‌های ایرانی نتوانند پاسخگوی نیازهای واقعی نسل امروز باشند، جریان‌های وارداتی جای آن‌ها را خواهند گرفت.

راهکار واقعی مقابله با این جریان، بازآفرینی و به‌روزرسانی فرهنگ اصیل ایرانی است. جشن‌هایی مانند سپندارمذگان یا آیین‌های بومی که محور محبت، خانواده و پیوند اجتماعی هستند، اگر با خلاقیت رسانه‌ای و هنری ارائه شوند، می‌توانند نیازهای عاطفی و اجتماعی جوانان را پاسخ دهند و جایگزین فرهنگ وارداتی شوند. مشارکت مستقیم جوانان در بازتعریف و تولید محتوای فرهنگی، آنان را از مصرف‌کننده صرف به کنشگر فرهنگی فعال تبدیل می‌کند.

خودشناسی و آگاهی از هویت ایرانی، سد محکمی در برابر فرهنگ‌های بیگانه است. جامعه‌ای که جوانان آن با تاریخ، ارزش‌ها و سنت‌های خود انس دارند، کمتر تحت تأثیر تبلیغات و مدهای وارداتی قرار می‌گیرد و می‌تواند به شکل آگاهانه انتخاب کند که چه فرهنگی را بپذیرد و چه فرهنگی را کنار بگذارد.

فرهنگ، میدان زندگی و خلاقیت است و نمی‌تواند در برابر سکون و انفعال دوام بیاورد. ولنتاین و دیگر پدیده‌های مشابه، فرصتی برای یادآوری این حقیقت هستند: اگر می‌خواهیم نسل جوان با هویت و افتخار ایرانی زندگی کند، باید آیین‌ها و سنت‌های خود را با زبان امروز بازتعریف کنیم، نیازهای واقعی آن‌ها را پاسخ دهیم و جایگزین جذابی برای فرهنگ‌های وارداتی فراهم کنیم. تنها در این صورت است که جامعه ایرانی می‌تواند نه تنها مقاوم در برابر جریان‌های خارجی باشد، بلکه خالق فرهنگ نوین و اصیل در عرصه جهانی شود.

*زهرا شیخ باقری – دانشجوی دکتری مدیریت رسانه و فعال رسانه

پایان/*

.