برای بسیاری از افراد، تفریح به معنای سفر به ساحل، گذراندن وقت با دوستان یا انجام یک بازی ورزشی است؛ اما برای جف بزوس، راهاندازی و مدیریت یک شرکت هوش مصنوعی نیز میتواند نوعی تفریح باشد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ شادی فقط تفریح نیست؛ روانشناسان از دو نوع لذت میگویند که یکی از آنها راز خوشبختی پایدار است
جف بزوس، بنیانگذار آمازون، معتقد است انسانها دو نوع متفاوت از «تفریح» یا «لذت» را تجربه میکنند؛ دیدگاهی که به گفته روانشناسان، با دههها پژوهش درباره خوشبختی، رضایت از زندگی و شکوفایی انسان همخوانی دارد. بررسیهای علمی نشان میدهد درک تفاوت میان این دو نوع شادی میتواند نگاه افراد را نسبت به موفقیت، سختیها و رضایت بلندمدت از زندگی تغییر دهد.
برای بسیاری از افراد، تفریح به معنای سفر به ساحل، گذراندن وقت با دوستان یا انجام یک بازی ورزشی است؛ اما برای جف بزوس، راهاندازی و مدیریت یک شرکت هوش مصنوعی نیز میتواند نوعی تفریح باشد.
او در گفتوگویی با شبکه CNBC درباره بازگشت دوباره خود به جایگاه مدیرعاملی پس از کنارهگیری از آمازون در سال ۲۰۲۱ گفت این تجربه برای او نمونهای از «تفریح نوع دوم» (Type 2 Fun) است.
به گفته بزوس:
«این همان نوع تفریحی است که وقتی از کوه بالا رفتید و به قله رسیدید، تازه با خودتان میگویید: واقعاً بالا رفتن از این کوه لذتبخش بود.»
در نگاه نخست، شاید چنین تعریفی تنها متعلق به یک میلیاردر سختکوش و متفاوت به نظر برسد؛ اما یافتههای روانشناسی نشان میدهد این مفهوم بسیار فراتر از دنیای کارآفرینان است و تقریباً همه انسانها در زندگی خود هر دو نوع شادی را جستوجو میکنند.
جسیکا استیلمن، نویسنده Inc.com، با استناد به تحقیقات روانشناسی توضیح میدهد که انسانها تنها به دنبال لذتهای زودگذر نیستند، بلکه در کنار آن، نیاز عمیقی به معنا، رشد فردی و احساس موفقیت دارند.
این دیدگاه سالها پیش توسط دنیل کانمن، روانشناس برجسته و برنده جایزه نوبل اقتصاد، نیز مطرح شده بود.
کانمن در گفتوگویی در سال ۲۰۱۹ جملهای مطرح کرد که توجه بسیاری را جلب کرد:
«من فکر نمیکنم انسانها در زندگی صرفاً به دنبال حداکثر کردن شادی باشند.»
او توضیح میدهد آنچه انسانها دنبال میکنند، تنها احساسات خوشایند لحظهای نیست، بلکه رضایت عمیق از خود و زندگی نیز اهمیت دارد؛ موضوعی که گاهی حتی مستلزم تحمل سختیها و رنجهای کوتاهمدت است.
نخستین نوع شادی همان چیزی است که بیشتر افراد با واژه «تفریح» میشناسند.
برای مثال:
این تجربهها در همان لحظه احساس خوبی ایجاد میکنند، اما معمولاً اثر آنها کوتاهمدت است.
روانشناسان این نوع خوشبختی را شادی لذتگرایانه (Hedonic Happiness) مینامند.
با این حال، اگر فرد در پایان عمر خود تنها چنین خاطراتی داشته باشد، ممکن است احساس کند چیزی اساسی در زندگیاش کم بوده است.
در مقابل، نوع دوم شادی از دیدگاه جف بزوس همان احساسی است که پس از پشت سر گذاشتن یک مسیر دشوار به دست میآید.
رسیدن به قله یک کوه، راهاندازی یک کسبوکار، تربیت فرزند، مراقبت از یک عزیز بیمار یا رسیدن به یک هدف بزرگ، همگی نمونههایی از این نوع تجربه هستند.
در این مسیر، فرد ممکن است با:
مواجه شود؛ اما در پایان، احساس عمیق موفقیت و رضایت جایگزین تمام این سختیها میشود.
این همان چیزی است که روانشناسان از آن با عنوان شادی معناگرایانه یا ائودایمونیک یاد میکنند.
پایان/*
.
