در عصر انفجار ارتباطات و گسترش شبکههای اجتماعی، مفهوم دوستی واقعی بیش از هر زمان دیگری دستخوش تغییر شده است. آیا ارتباطات مجازی میتوانند جای روابط عمیق و اصیل انسانی را بگیرند؟ نگاهی به دیدگاههای ارسطو و واقعیتهای دنیای امروز، ما را ب...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن،دوست چیست؟ یک جانِ واحد است که در دو بدن زندگی میکند.» این نقلقول به فیلسوف یونان باستان، ارسطو نسبت داده شده است؛ کسی که به طور گسترده درباره مفهوم و اهمیت دوستی واقعی به عنوان عاملی تعیینکننده در زندگی معنادار نوشته است.
در زمانی که فناوری موجب ارتباط بیش از حد بیمرز شده، چه بر سر دوستی واقعی میآید؟ آیا در حال نابودی است؟ یا شبکههای اجتماعی مختلف مانند فیسبوک، توییتر، اینستاگرام و تیکتاک فقط در حال بازتعریف یا تغییر مفهوم مدرن دوستیاند؟ اگر چنین است، پیامدهای آن برای زندگی روی این کره خاکی چیست؟ آیا ما شادتر خواهیم بود؟ آیا این زندگی معنادار مورد نظر ارسطو را ترویج میکند؟
در واقع، از چنین منظر متمرکز بر معنا، دوستی کجا جای میگیرد؟ و پیشرفتهای رسانههای اجتماعی که از آنها سخن میگویم چگونه به طور مستقیم و غیرمستقیم بر ماهیت دوستیها و به ویژه جستجوی انسان برای معنا تأثیر میگذارند؟
به عبارت دیگر، لذتهای تماس انسانی واقعی جای خود را به محرکهای الکترونیکی و دوستیهای «سطحی» میدهد؛ یعنی ارتباطات اجتماعیای که نه دوستی واقعی که ارسطو توصیف کرده بود. در جامعه پستمدرن ما، شواهدی وجود دارد که هرچند ما دوستان بسیاری از نوع آشنایان داریم، روز به روز تعداد افرادی که میتوانیم خود واقعیمان را با آنها در میان بگذاریم، کاهش مییابد.
چه کسی بدون دوست زندگی میکند، حتی اگر همه چیز دیگری داشته باشد؟ دوستان خوب از هر دارایی مادی ارزشمندترند
دوستی واقعی یکی از عوامل تعیینکننده برای داشتن یک زندگی معنادار است. امروزه با رشد روزافزون شبکههای اجتماعی، تأثیر این فضاها بر مفهوم دوستی بسیار چشمگیر شده است. اما آیا این ارتباطات مجازی باعث افزایش دوستیهای واقعی شدهاند یا تنهایی و بیمعنایی بیشتر را به همراه داشتهاند؟
ارسطو، فیلسوف بزرگ یونان باستان، دوستی را «یک جان در دو بدن» توصیف میکند. او معتقد بود دوستیهای واقعی فراتر از روابط سطحی هستند و پایهای برای زندگی پربار و معنادار میباشند. اما آیا این تعریف در عصر شبکههای اجتماعی هنوز معتبر است؟
کشف معنا از دریچه دوستی، برقرار کردن ارتباطات معنادار با دیگران در دنیای شبکه های اجتماعی
فیلم «شبکه اجتماعی» (۲۰۱۰) که داستان تأسیس فیسبوک را روایت میکند، تصویر جالبی از مفهوم دوستی در عصر دیجیتال ارائه میدهد. رابطه بنیانگذار فیسبوک با دوستانش نشان میدهد که تعداد زیاد دوستان در شبکههای اجتماعی لزوماً به معنای دوستی واقعی نیست.
مطالعات نشان میدهد که باوجود ارتباطات گسترده آنلاین، احساس تنهایی در حال افزایش است. به گفته رواندرمانگر بریتانیایی مارک ورنون، هرچند ما از نظر فناوری به هم متصلتر شدهایم، اما روابط معنادار کمتری داریم و دوستان واقعیمان را از دست میدهیم.
ارسطو میگوید: «خواستار دوستی شدن آسان است، اما دوستی شدن دشوار.» در دنیای شلوغ امروز، پرورش دوستیهای واقعی نیازمند زمان، تلاش و تمایل به به اشتراک گذاشتن احساسات و آسیبپذیریهای عمیق است، چیزی که در ارتباطات سطحی شبکههای اجتماعی کمتر دیده میشود.
در نهایت، دوستی واقعی کلید داشتن زندگی معنادار، سلامت روان و جامعهای متصل است. لازم است در دنیای مدرن، ارزش و معنای روابط اصیل را دوباره بازشناسیم و اجازه دهیم دوستیها در زندگی شخصی و کاری ما شکوفا شوند.
ارسطو روزی از آتنیان پرسید: «چه کسی بدون دوست زندگی میکند، حتی اگر همه چیز دیگری داشته باشد؟» او معتقد بود دوستان خوب از هر دارایی مادی ارزشمندترند. لحظهای فکر کنید به کیفیت دوستیهایی که ممکن است در فضای آنلاین، مانند فیسبوک، داشته باشید و این روابط را با دوستیهایی که حضوری، حتی اگر نادر، در زندگی کاری، اجتماعی، صمیمی یا عاشقانه دارید، مقایسه کنید. کدام یک نماینده روابط معنادار و در نتیجه دوستی واقعی است؟ و در نهایت کدام یک برای شما بیشتر اهمیت دارد؟ آیا میتوانید احساس کنید که «یک جان در دو بدن» وجود دارد و رابطهتان جان دارد؟
در اثر کلاسیک خود، اخلاق، ارسطو همچنین گفته است: «خواستار دوستی شدن آسان است، اما دوستی شدن دشوار.» این جمله عمیق و شاید چالشبرانگیز است، به ویژه وقتی در نظر بگیریم که نیروهای قدرتمند پشت شبکههای اجتماعی قرار دارند. ساختن دوستیهای واقعی زمان و تلاش میطلبد؛ روابطی که در آنها بتوانید خود واقعیتان، افکار نزدیک، احساسات صمیمی و آسیبپذیریهای حساس، از جمله ترسها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
در حالی که یک اتصال اجتماعی در فیسبوک ممکن است تنها با یک کلیک فاصله داشته باشد، پرورش دوستی واقعی آنقدرها آسان یا مستقیم نیست، اگر به نصایح ارسطو باور داشته باشید.
میدانم که در دنیایی شلوغ و پرسرعت، بسیاری ترجیح میدهند امیدها و درد دلهایشان را با بارتندرها، رانندگان تاکسی، آرایشگران و رواندرمانگران در میان بگذارند تا با افرادی که به طور منظم در زندگیشان حضور دارند. به نظر من، این حکایت غمانگیزی از جامعه پستمدرن است، چرا که بسیاری به سوی دوستیهای واقعی و حس «جامعه» فاصله گرفتهاند و اکنون زندگیهای بسیار خصوصی، حتی تنهایی دارند. وقت آن است که معنای واقعی و ارزش روابط اصیل با دیگران را دوباره احیا کنیم. باید تمرکز کنیم و اجازه دهیم دوستیها به شکل معناداری در زندگی شخصی و کاری ما شکوفا شوند.
ارسطو همچنین گفته است: «دوست، دیگری خود است.» دوستیهای واقعی صرفاً تجلی آنچه به آن «اتصال اجتماعی» در زبان شبکههای اجتماعی گفته میشود، نیستند. نه، دوستیهای واقعی کلید زندگی شکوفا، معنادار، سلامت روان و جامعه و دنیایی واقعاً متصل هستند.
پایان/*
.
