«خودفروگذاری» بهتدریج باعث کاهش اعتماد فرد به تصمیمها و احساساتش میشود، اما با خودآگاهی و تمرینهای ساده میتوان این الگو را تغییر داد و اعتمادبهنفس واقعی را بازسازی کرد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ یک روانشناس در مقالهای تازه تأکید میکند که یکی از مخربترین عادتها برای اعتمادبهنفس، رفتاری پنهان و تدریجی به نام «خودفروگذاری» (Self-Abandonment) است.
این الگو زمانی شکل میگیرد که فرد بهطور مداوم نیازها، احساسات و ارزشهای شخصی خود را برای جلب رضایت دیگران نادیده میگیرد و در ظاهر، رفتاری «منطقی» و «سازگار» از خود نشان میدهد.
برخلاف تصور رایج، تهدید اصلی اعتمادبهنفس همیشه شکستهای بزرگ، انتقادهای شدید یا دورههای طولانی تردید نیست.
روانشناسان معتقدند آسیب اصلی اغلب در رفتارهای کوچک و روزمرهای نهفته است که بهتدریج انباشته میشوند.
برای مثال:
هرکدام از این موارد بهتنهایی بیاهمیت به نظر میرسند، اما در طول زمان میتوانند اعتماد فرد به خودش را تضعیف کنند.
در روانشناسی، این الگو «خودفروگذاری» نام دارد؛ یعنی تمایل مزمن به نادیده گرفتن نیازها، ارزشها و احساسات درونی برای حفظ آرامش بیرونی یا جلب تأیید دیگران.
این رفتار معمولاً آگاهانه نیست و بیشتر به شکل یک عادت خودکار عمل میکند.
روانشناسان در این زمینه میان دو بخش از «خود» تفاوت قائل میشوند:
خبر مهم روانشناسی: عادت پنهانی که به تدریج اعتماد به نفس را نابود می کند؛ «خودفروگذاری» چگونه عزت نفس را تضعیف میکند؟
اعتمادبهنفس تنها به موفقیتهای بیرونی وابسته نیست، بلکه بر پایه «اعتماد به خود» ساخته میشود؛ یعنی این باور که فرد میتواند به تصمیمها، قضاوتها و تعهدات خودش تکیه کند.
وقتی فرد مدام:
بهتدریج پیام درونیای شکل میگیرد که «نمیتوان به خود اعتماد کرد».
مطالعات روانشناسی در حوزه «سرکوب خود» نشان میدهد افرادی که بهطور مداوم نیازها و احساسات خود را پنهان میکنند، معمولاً:
همچنین پژوهشهای گستردهتر نشان دادهاند که «اصالت شخصی» یا هماهنگی رفتار با ارزشهای درونی، ارتباط مستقیمی با سلامت روان و رضایت از زندگی دارد.
هر بار که فرد به قولی که به خودش داده عمل نمیکند، یک پیام منفی به ذهن ارسال میشود.
مثلاً:
این رفتار بهمرور اعتماد فرد به خودش را کاهش میدهد.
روانشناسی بدنمحور نشان میدهد که انسانها از طریق «حس درونی» اطلاعات مهمی درباره تصمیمگیری دریافت میکنند.
نادیده گرفتن مداوم این حسها باعث میشود:
سکوت مداوم در موقعیتهایی که فرد نیاز به بیان نظر دارد، بهتدریج پیام زیر را در ذهن تثبیت میکند:
«نظر من اهمیت ندارد».
این موضوع هم در محیط کاری و هم در روابط شخصی اثرگذار است.
خطرناکترین شکل خودفروگذاری زمانی است که فرد برخلاف ارزشها یا باورهای شخصی خود عمل میکند.
این وضعیت میتواند منجر به:
روانشناسان معتقدند این الگو اغلب ریشه در دوران کودکی دارد؛ زمانی که:
در چنین شرایطی، کودک یاد میگیرد برای حفظ رابطه، باید خود واقعیاش را سرکوب کند.
یکی از دلایل خطرناک بودن این عادت این است که در ظاهر، رفتاری مثبت به نظر میرسد:
اما در واقع، اگر افراطی باشد، به قیمت حذف خود واقعی فرد تمام میشود.
بازسازی اعتمادبهنفس از اقدامات کوچک شروع میشود.
وقتی فرد به قولهای کوچک خود عمل میکند، ذهن بهتدریج یاد میگیرد که «میتوان به خود اعتماد کرد».
شناخت دقیق احساسات (مثلاً ناراحتی، خستگی یا اضطراب) به فرد کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتری بگیرد.
قبل از موافقت یا سکوت، یک مکث کوتاه میتواند کمک کند فرد بررسی کند:
اعتمادبهنفس واقعی از بیرون ساخته نمیشود، بلکه در لحظاتی شکل میگیرد که فرد:
خودفروگذاری دقیقاً همین لحظات را هدف قرار میدهد، اما با آگاهی و تمرین میتوان این چرخه را متوقف کرد.
بر اساس این دیدگاه روانشناختی، یکی از مهمترین عوامل تضعیف اعتمادبهنفس، نه شکستهای بزرگ، بلکه عادتهای کوچک اما مداوم در نادیده گرفتن خود است.
«خودفروگذاری» بهتدریج باعث کاهش اعتماد فرد به تصمیمها و احساساتش میشود، اما با خودآگاهی و تمرینهای ساده میتوان این الگو را تغییر داد و اعتمادبهنفس واقعی را بازسازی کرد.
پایان/*
.
