بر اساس منابع روایی و کتب ادعیه، برای شب جمعه تلاوت مجموعهای از سورههای قرآن با فضیلتهای فراوان سفارش شده است. از جمله مهمترین این سورهها میتوان به «اسراء»، «کهف»، سهسورهی «شعراء، نمل و قصص»، «سجده»، «یس»، «ص»، «احقاف»، «واقعه»، «...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ شب جمعه در فرهنگ اسلامی از جایگاه ویژهای برخوردار است و به عنوان شبی ارزشمند برای عبادت، راز و نیاز و تلاوت قرآن شناخته میشود. در منابع حدیثی و کتابهای ادعیه مانند «مفاتیح الجنان»، اعمال و سورههای خاصی برای این شب توصیه شده است که هرکدام دارای فضیلتها و ثوابهای بیشماری هستند . این سورهها نهتنها به دلیل محتوای غنی، بلکه به جهت برکات ویژهای که در روایات برای تلاوت آنها در شب جمعه ذکر شده، مورد تأکید قرار گرفتهاند. در ادامه، به تفصیل به معرفی این سورهها، فضیلتهای هرکدام و دیگر اعمال مستحبی شب جمعه خواهیم پرداخت.
بر اساس روایات، مجموعهای از سورههای قرآن برای تلاوت در شب جمعه توصیه شدهاند که عبارتند از :
سوره اسراء (بنیاسرائیل)
سوره کهف
سهسورهی طسین (شعراء، نمل، قصص)
سوره سجده (الم سجده)
سوره یس
سوره ص
سوره احقاف
سوره واقعه
سوره حم سجده (فصلت)
سوره دخان (حم دخان)
سوره طور
سوره اقتربت (قمر)
سوره جمعه
هر یک از این سورهها در روایات، فضیلتهای ویژهای برای تلاوتکننده در شب جمعه ذکر شده است:
سوره اسراء (بنیاسرائیل): هرکه در هر شب جمعه این سوره را بخواند، از دنیا نمیرود تا خدمت حضرت قائم (عجلالله تعالی فرجهالشریف) برسد و از اصحاب آن حضرت خواهد بود .
سوره کهف: هرکه در هر شب جمعه سوره کهف را بخواند، نمیمیرد مگر شهید و خداوند او را در قیامت با شهیدان محشور میکند. همچنین در روایات دیگر آمده که تلاوت این سوره در شب جمعه، بین تلاوتکننده تا خانه کعبه را از نور روشن میکند و او را از فتنههای دجال در امان میدارد .
سهسورهی شعراء، نمل و قصص (طسینها): هرکه این سه سوره را در شب جمعه تلاوت کند، از دوستان خدا شده و در امان و حمایت حق تعالی قرار میگیرد. در دنیا دچار تهیدستی و تنگدستی نمیشود و خدا در آخرت چندان از بهشت به او عطا کند که خشنود شود و صد همسر از حوریان بهشتی به او ببخشد .
سوره سجده (الم سجده): هرکه این سوره را در شب جمعه بخواند، خدا در قیامت نامه اعمالش را به دست راست او میدهد و در حسابرسی بر او آسان میگیرد و از دوستان محمد و خاندان او خواهد بود .
سوره ص: به سند معتبر از امام باقر (علیهالسلام) روایت شده که هرکس این سوره را در شب جمعه قرائت کند، از خیر دنیا و آخرت آن اندازه به او داده میشود که جز به پیامبری مرسل یا فرشتهای مقرب نبخشیدهاند .
سوره احقاف: هرکه در شب جمعه یا روز جمعه این سوره را بخواند، در دنیا دچار بیم و هراس نشود و در روز قیامت از وحشت و ترس در امان باشد .
سوره واقعه: هرکه هر شب جمعه سوره واقعه را بخواند، خدا او را دوست میدارد و او را محبوب تمام مردم میکند. در دنیا دچار بدحالی و تنگدستی نمیشود و آفتی از آفات دنیا به او نمیرسد. این سوره مخصوص حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است .
سوره جمعه: هرکه سوره «جمعه» را در هر شب جمعه تلاوت کند، کفاره اعمال او از این جمعه تا جمعه دیگر خواهد بود .
علاوه بر تلاوت سورههای یادشده، برای شب جمعه اعمال مستحبی دیگری نیز در منابع دینی ذکر شده است:
صلوات فرستادن: بسیار صلوات بر محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) فرستاده شود. در روایات، کمترین صلوات در این شب، صد مرتبه ذکر شده است. پس از نماز عصر روز پنجشنبه تا پایان روز جمعه، فرشتگان با قلمهای طلا و صحیفههای نقره فرود میآیند و جز صلوات بر محمد و خاندان او چیزی نمینویسند .
ذکر و استغفار: گفتن ذکرهای «سُبْحَانَ اللّهِ، وَاللّهُ أَکْبَرُ، وَلَا إِلهَ إِلّا اللّهُ» و استغفار فراوان توصیه شده است. دعای مخصوص استغفار در آخر روز پنجشنبه نیز در مفاتیح الجنان ذکر شده است .
دعا برای مؤمنان: در حق برادران و خواهران مؤمن بسیار دعا شود. حضرت زهرا (سلام الله علیها) نیز چنین میکردند .
خواندن دعای کمیل: قرائت دعای کمیل از اعمال مؤکد شب جمعه است .
نمازهای مستحبی: نمازهای مخصوصی برای شب جمعه در منابع ذکر شده است از جمله: نماز حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام)؛ دو رکعت نماز با سوره توحید و زلزال؛ و خواندن سوره جمعه در رکعت اول نماز مغرب و عشاء .
ترک شعر گفتن در شب جمعه: بر اساس برخی روایات، خواندن شعر در شب جمعه مکروه است، زیرا ممکن است انسان را از قرائت قرآن و دعا بازدارد .
اگر فرصت تلاوت تمام سورههای مذکور در شب جمعه وجود ندارد، بهتر است دستکم سوره «واقعه» و سورههای پیش از آن در فهرست انتخاب شوند .
همین فضیلت برای کسی که در هر شب جمعه و بعد از ظهر و عصر جمعه سوره «کهف» را بخواند نیز وارد شده است .
برای آگاهی کامل از چگونگی انجام نمازهای مستحبی و دعاهای ویژه شب جمعه میتوان به کتاب «مفاتیح الجنان» مراجعه کرد .
شب جمعه فرصتی ارزشمند برای بهرهمندی از برکات معنوی و تلاوت قرآن کریم است. با تلاوت سورههای سفارششده از جمله اسراء، کهف، واقعه و جمعه، میتوان از فضیلتهای بیشمار آنها بهرهمند شد. همچنین فرستادن صلوات فراوان، استغفار، دعا برای مؤمنان و اقامه نمازهای مستحبی از دیگر اعمالی است که این شب را نورانیتر میسازد. حتی اگر فرصت کافی برای انجام تمام این اعمال وجود ندارد، با تلاوت حداقل یک سوره مانند «واقعه» یا «کهف» میتوان سهمی از این برکات را کسب کرد.
۱. مهمترین سورههایی که در شب جمعه خوانده میشوند، کدامند؟
مهمترین سورههای سفارششده برای شب جمعه عبارتند از: اسراء، کهف، شعراء، نمل، قصص، سجده، یس، ص، احقاف، واقعه، حم سجده، دخان، طور، اقتربت و جمعه .
۲. چرا خواندن سوره کهف در شب جمعه توصیه شده است؟
تلاوت سوره کهف در شب جمعه دارای فضیلتهای بسیاری است از جمله اینکه تلاوتکننده با شهیدان محشور میشود، بین او تا خانه کعبه را از نور روشن میکند و از فتنههای دجال در امان میماند .
۳. آیا خواندن سوره جمعه در شب جمعه فضیلت خاصی دارد؟
بله، روایت شده هرکه سوره «جمعه» را در هر شب جمعه تلاوت کند، کفاره اعمال او از این جمعه تا جمعه دیگر خواهد بود .
۴. اگر وقت کافی برای خواندن تمام سورههای شب جمعه نداریم، چه کنیم؟
اگر فرصت تلاوت همه سورهها نیست، بهتر است سوره «واقعه» و سورههای پیش از آن در فهرست را انتخاب کنید .
۵. به جز خواندن قرآن، چه اعمال دیگری در شب جمعه سفارش شده است؟
صلوات فرستادن (حداقل صد مرتبه)، استغفار، دعا برای مؤمنان، خواندن دعای کمیل، اقامه نمازهای مستحبی و ترک شعر خواندن از دیگر اعمال سفارششده در شب جمعه است .
۶. آیا اعمال شب جمعه در شب شنبه نیز قابل انجام است؟
بر اساس برخی روایات، سزاوار است آنچه در شب جمعه خوانده میشود، در شب شنبه نیز خوانده شود .
۷. آیا خواندن سوره الرحمن نیز در شب جمعه سفارش شده است؟
بله، در برخی منابع، سوره الرحمن نیز در فهرست سورههای سفارششده برای شب و روز جمعه ذکر شده است .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
