روم و تهران - وزارت امور خارجه ایتالیا بهطور رسمی اعلام کرد که این کشور در هیچ گونه عملیات نظامی علیه ایران مشارکت نداشته و هرگز استفاده از پایگاههای نظامی خود را برای اقدامات جنگی علیه جمهوری اسلامی ایران مجاز ندانسته است. آنتونیو تاجا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ ادعای مارک روته، دبیرکل ناتو، مبنی بر اینکه صدها فروند هواپیمای آمریکایی از پایگاههای نظامی مستقر در خاک ایتالیا برای انجام عملیات «خشم حماسی» (Epic Fury) علیه ایران به پرواز درآمدهاند، جنجال سیاسی گستردهای در ایتالیا به پا کرده است . روته که در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز، از ایتالیا به عنوان نماد حمایت اروپا از آمریکا نام برده بود، مدعی شد که ۵۰۰ فروند هواپیمای آمریکایی از پایگاههای این کشور برای پشتیبانی از عملیات نظامی علیه ایران استفاده شدهاند .
این اظهارات در حالی مطرح شد که دولت جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، بارها اعلام کرده بود که هرگز اجازه استفاده از خاک این کشور را برای عملیات مستقیم نظامی علیه ایران نخواهد داد و روابط دو کشور بر سر همین موضوع دچار تنش شده است . در ادامه این گزارش، به تشریح کامل موضعگیری رسمی ایتالیا، واکنش مقامات ایرانی و ابعاد این بحران دیپلماتیک میپردازیم.
آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، عصر روز پنجشنبه (سوم تیر ۱۴۰۵) در تماسی تلفنی با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به صراحت اعلام کرد که ایتالیا هرگز در هیچ گونه عملیات نظامی علیه ایران مشارکت نداشته و هرگز استفاده از پایگاههای خود را برای اقدامات جنگی علیه ایران مجاز ندانسته است .
تاجانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «با وزیر امور خارجه ایران @araghchi صحبت کردم. ایتالیا هرگز در هیچ ابتکار نظامی شرکت نکرده و هرگز استفاده از پایگاهها را برای اقدامات جنگی علیه ایران، در دقیقترین رعایت معاهدات با آمریکا، مجاز ندانسته است» .
گوئیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، نیز در بیانیهای رسمی، ادعای دبیرکل ناتو را به شدت تکذیب کرد و آن را «پیامی کاملاً گمراهکننده» توصیف نمود . او تاکید کرد که دولت ایتالیا صرفاً فعالیتهای فنی و لجستیکی غیرنظامی (non-kinetic activities) را مجاز دانسته و هرگونه درخواستی که فراتر از این محدوده باشد، رد کرده است .
کروستو با ابراز تعجب از اظهارات روته که «هیچ ارتباطی با عملیات خشم حماسی نداشته»، گفت که دبیرکل ناتو با معادل دانستن پروازهای پشتیبانی مجاز با عملیات رزمی، پیامی «کاملاً گمراهکننده» منتشر کرده است .
مارک روته، دبیرکل ناتو، در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز در تاریخ ۲۴ ژوئن (سوم تیر)، با اشاره به حمایت اروپا از آمریکا در جنگ علیه ایران، به طور خاص از ایتالیا به عنوان مثال یاد کرد و گفت ۵۰۰ فروند هواپیمای آمریکایی از پایگاههای این کشور برای پشتیبانی از عملیات «خشم حماسی» به پرواز درآمدهاند .
روته این اظهارات را در شرایطی مطرح کرد که برخی ادعا میکردند متحدان اروپایی در جنگ علیه ایران از آمریکا حمایت نکردهاند. او تلاش داشت نشان دهد که حمایت اروپا بهصورت خاموش و با وجود حساسیتهای سیاسی داخلی، صورت گرفته است .
یک مقام ارشد ناتو در پاسخ به جنجال بهراهافتاده، اعلام کرد که روته صرفاً بر این نکته تاکید داشته که متحدان، از جمله ایتالیا، توافقات دوجانبه موجود در زمینه استقرار پایگاهها و اجازه پرواز هواپیماها را اجرایی کردهاند .
مخالفت ایتالیا با مشارکت مستقیم در جنگ علیه ایران، ریشه در عوامل متعددی دارد:
روابط جورجیا ملونی و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر سر مخالفت ایتالیا با حمایت از کارزار نظامی آمریکا علیه ایران و حملات شخصی ترامپ به نخستوزیر ایتالیا، دچار تنش شده است . ملونی در پاسخ به ترامپ تاکید کرده است که ایتالیا یک کشور مستقل است و استفاده از پایگاههای نظامی آمریکا در خاک ایتالیا، تابع توافقاتی است که «تا زمانی که من نخستوزیر هستم، قابل نقض نیست» .
وزیر دفاع ایتالیا تاکید کرده است که دولت این کشور در چارچوب کامل قانون اساسی، معاهدات بینالمللی و موافقتنامههای حاکم بر پایگاههای متفقین، عمل کرده است و هرگز فعالیتهای فراتر از حمایت لجستیکی را مجاز ندانسته است .
پس از آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۶، ایتالیا از اینکه آمریکا و اسرائیل بدون اطلاعرسانی قبلی به متحدان خود، دست به حمله زده بودند، ابراز «憤慨» (خشم و ناراحتی شدید) کرد و ملونی در مصاحبهای تاکید کرد که «ایتالیا درگیر جنگ نیست و قصد ورود به جنگ را نیز ندارد» .
تاجانی در تماس با عراقچی، خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تسهیل عبور کشتیهای باری ایتالیاییِ همچنان در این منطقه_blocked شده، شد .
وزیر امور خارجه ایتالیا، بازگشایی سفارت این کشور در تهران را که در پی تشدید تنشهای منطقهای تعطیل شده بود، «نشانهای قوی برای گفتگو» توصیف کرد و آن را در راستای ازسرگیری روابط اقتصادی و فرهنگی دو کشور دانست . این سفارت روز جمعه (۴ تیر ۱۴۰۵) بازگشایی شد .
اظهارات روته، واکنش تند احزاب مخالف دولت را در پی داشت:
جوزپه کونته، نخستوزیر سابق و رهبر جنبش پنج ستاره، خواستار شفافسازی ملونی در پارلمان شد .
نیکولا فراتویانی از ائتلاف سبز و چپ، با کنایه گفت که یا دولت به نمایندگان پارلمان دروغ گفته، یا روته «دچار گرمازدگی شده است» .
ایتالیا با صدور بیانیههای رسمی از سوی وزیر خارجه و وزیر دفاع، بهطور قاطع ادعای دبیرکل ناتو مبنی بر مشارکت این کشور در جنگ علیه ایران را تکذیب کرد و بر حمایت صرف لجستیکی و فنی از آمریکا تاکید نمود. این موضعگیری در حالی صورت میگیرد که روابط ایتالیا و آمریکا بر سر مخالفت رم با مشارکت مستقیم در جنگ، دچار تنش شده است. بازگشایی سفارت ایتالیا در تهران و درخواست برای بازگشایی کامل تنگه هرمز، نشاندهنده تلاش ایتالیا برای کاهش تنشها و احیای روابط دیپلماتیک و اقتصادی با ایران است.
۱. ایتالیا در جنگ علیه ایران چه نقشی داشته است؟
بر اساس اعلام رسمی مقامات ایتالیایی، این کشور تنها حمایت فنی و لجستیکی (غیرنظامی) از نیروهای آمریکایی داشته و هرگز در عملیات رزمی علیه ایران مشارکت نکرده است .
۲. دبیرکل ناتو چه ادعایی درباره ایتالیا مطرح کرد؟
مارک روته مدعی شد ۵۰۰ فروند هواپیمای آمریکایی از پایگاههای نظامی مستقر در ایتالیا برای پشتیبانی از عملیات «خشم حماسی» علیه ایران به پرواز درآمدهاند .
۳. واکنش ایتالیا به ادعای دبیرکل ناتو چه بود؟
وزیر خارجه و وزیر دفاع ایتالیا، این ادعا را به شدت تکذیب کرده و آن را «پیامی کاملاً گمراهکننده» توصیف نمودند و تاکید کردند که تنها فعالیتهای لجستیکی مجاز بوده است .
۴. چرا ایتالیا با مشارکت در جنگ علیه ایران مخالفت کرد؟
مخالفت ایتالیا ناشی از پایبندی به قانون اساسی و معاهدات بینالمللی، تنش در روابط با آمریکا بر سر این موضوع، و عدم مشورت متحدان پیش از آغاز حملات بوده است .
۵. آیا روابط ایتالیا و ایران پس از جنگ بهبود یافته است؟
بله. ایتالیا سفارت خود را در تهران بازگشایی کرده و بر گفتگو و ازسرگیری روابط اقتصادی و فرهنگی تاکید دارد .
۶. ایتالیا در مورد تنگه هرمز چه درخواستی مطرح کرده است؟
وزیر خارجه ایتالیا خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تسهیل عبور کشتیهای باری ایتالیایی شده است .
پایان/*
اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
