شکاف عاطفی در خانواده های مهاجر | چرا برخی والدین آسیایی احساسات خود را کمتر به زبان میآورند؟
روانشناسان میگویند تفاوتهای فرهنگی در ابراز محبت میتواند باعث سوءتفاهم میان والدین و فرزندان شود
روانشناسان میگویند تفاوتهای فرهنگی در ابراز محبت میتواند باعث سوءتفاهم میان والدین و فرزندان شود
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛شکاف عاطفی در خانوادههای مهاجر؛ چرا برخی والدین آسیایی احساسات خود را کمتر به زبان میآورند؟ روانشناسان میگویند تفاوتهای فرهنگی در ابراز محبت میتواند باعث سوءتفاهم میان والدین و فرزندان شود
در سالهای اخیر انیمیشنهای محبوبی مانند Inside Out (درون و بیرون) نقش مهمی در آموزش سواد هیجانی به کودکان و والدین ایفا کردهاند. این آثار با به تصویر کشیدن احساساتی مانند شادی، غم، ترس و اضطراب، به مخاطبان یادآوری میکنند که همه هیجانها بخشی طبیعی از زندگی انسان هستند و باید شناخته و پذیرفته شوند.
اما آیا همه فرهنگها به یک اندازه احساسات خود را آشکارا بیان میکنند؟
پژوهشگران معتقدند پاسخ این سؤال منفی است. در حالی که در فرهنگ آمریکایی بیان مستقیم احساسات ارزشمند تلقی میشود، در بسیاری از فرهنگهای آسیایی، محبت و علاقه بیشتر از طریق رفتارها و فداکاریهای عملی نشان داده میشود تا کلمات و ابرازهای عاطفی مستقیم.
این تفاوت فرهنگی گاهی به شکافی عاطفی میان والدین مهاجر و فرزندانشان منجر میشود.
در دهههای اخیر، فرهنگ آمریکایی به سمت ابراز بیشتر احساسات حرکت کرده است. کتابهای تربیتی، برنامههای آموزشی و حتی شبکههای اجتماعی، افراد را تشویق میکنند درباره احساسات خود صحبت کنند و آنها را نامگذاری کنند.
اما بسیاری از مهاجران آسیایی در فرهنگی رشد کردهاند که ارزشهایی مانند:
اهمیت بیشتری داشته است.
در چنین فرهنگی، والدین ممکن است عشق و علاقه خود را نه با جمله «دوستت دارم»، بلکه با ساعتها کار کردن، تأمین نیازهای فرزندان یا فداکاری برای آینده آنها نشان دهند.
شکاف عاطفی در خانواده های مهاجر | چرا برخی والدین آسیایی احساسات خود را کمتر به زبان میآورند؟
بسیاری از والدین مهاجر برای موفقیت فرزندانشان هزینههای قابل توجهی پرداخت میکنند.
آنها ممکن است:
از نگاه این والدین، تمام این اقدامات نشانه عشق و تعهد است.
اما فرزندانی که در جامعهای با فرهنگ متفاوت رشد کردهاند، ممکن است این رفتارها را به همان شکل تفسیر نکنند.
بسیاری از نوجوانان و جوانان آسیایی-آمریکایی در محیط مدرسه و میان دوستان خود شاهد ابراز مستقیم محبت هستند.
آنها میبینند که والدین یا معلمان دوستانشان مرتب از جملاتی مانند:
استفاده میکنند.
در نتیجه ممکن است این پرسش در ذهنشان شکل بگیرد:
«چرا پدر و مادر من این حرفها را نمیزنند؟»
در چنین شرایطی برخی فرزندان به اشتباه تصور میکنند که والدینشان احساسات عمیقی ندارند یا به اندازه کافی به آنها اهمیت نمیدهند؛ در حالی که مشکل اصلی، تفاوت در شیوه ابراز محبت است، نه نبود محبت.
روانشناسان این پدیده را «شکاف فرهنگپذیری» یا Acculturative Gap مینامند.
این شکاف زمانی رخ میدهد که والدین و فرزندان با سرعتهای متفاوتی با فرهنگ جدید سازگار میشوند.
برای مثال:
نتیجه این تفاوت میتواند سوءتفاهمهای فراوانی در روابط خانوادگی باشد.
نوجوانان مهاجر یا فرزندان مهاجران معمولاً با چالش دیگری نیز روبهرو هستند؛ یافتن هویت شخصی میان دو فرهنگ.
برخی از آنها احساس میکنند:
این وضعیت میتواند احساس سردرگمی، اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس را به همراه داشته باشد.
در برخی موارد، نوجوان برای کسب پذیرش اجتماعی، از فرهنگ خانوادگی خود فاصله میگیرد و حتی ویژگیهای فرهنگی والدینش را به عنوان نقطه ضعف تلقی میکند.
متخصصان سلامت روان معتقدند نخستین گام، افزایش آگاهی والدین و فرزندان درباره تفاوتهای فرهنگی در ابراز احساسات است.
والدین مهاجر لازم نیست ارزشهای فرهنگی خود را کنار بگذارند یا دقیقاً مانند شخصیتهای فیلمهای آمریکایی رفتار کنند.
اما آشنایی با انتظارات عاطفی فرزندان میتواند به آنها کمک کند تا در کنار شیوههای سنتی محبت، از روشهای کلامی و مستقیمتر نیز استفاده کنند.
از سوی دیگر، فرزندان نیز میتوانند یاد بگیرند که محبت همیشه در قالب کلمات بیان نمیشود و گاهی پشت یک وعده غذای خانگی، سالها تلاش و فداکاری، عشقی عمیق نهفته است.
پژوهشگران تأکید میکنند بسیاری از اختلافات میان والدین مهاجر و فرزندانشان نه ناشی از کمبود محبت، بلکه حاصل تفاوتهای فرهنگی در شیوه ابراز احساسات است.
در حالی که برخی فرهنگها عشق را با کلمات نشان میدهند، برخی دیگر آن را در قالب مسئولیتپذیری، فداکاری و مراقبت روزمره ابراز میکنند.
شناخت این تفاوتها میتواند به کاهش سوءتفاهمها، تقویت روابط خانوادگی و افزایش همدلی میان نسلها کمک کند.
شاید مهمترین پیام این پژوهش آن باشد که گاهی عشق وجود دارد، اما زبان بیان آن در نسلها و فرهنگهای مختلف متفاوت است؛ و فهمیدن این زبانهای متفاوت میتواند خانوادهها را به یکدیگر نزدیکتر کند.
جواد آلحبیب | کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
پایان/*
.
