بازی های پرریسک به کودکان کمک می کنند مهارت های ایمنی دنیای واقعی را توسعه دهند
پژوهش جدید: بازیهای پرریسک توانایی تصمیمگیری ایمن کودکان را افزایش میدهند
پژوهش جدید: بازیهای پرریسک توانایی تصمیمگیری ایمن کودکان را افزایش میدهند
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ بازی های پرریسک به کودکان کمک میکنند مهارتهای ایمنی دنیای واقعی را توسعه دهند. پژوهش جدید: بازیهای پرریسک توانایی تصمیمگیری ایمن کودکان را افزایش میدهند
نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد کودکانی که در فعالیتهای موسوم به «بازی پرریسک» شرکت میکنند، در مدیریت خطرات واقعی زندگی عملکرد بهتری دارند. این مطالعه که در نشریه علمی Journal of Environmental Psychology منتشر شده است، شواهدی ارائه میکند که نشان میدهد تجربه خطرهای فیزیکی کنترلشده در زمان بازی، به کودکان کمک میکند تا در موقعیتهای مهمتر و پرپیامدتر، مانند عبور از خیابانهای شلوغ، تصمیمات ایمنتر و سریعتری اتخاذ کنند.
بر اساس یافتههای این تحقیق، کودکانی که در زمین بازی ریسک بیشتری میکردند، هنگام عبور از یک تقاطع شبیهسازیشده نیز با سرعت بیشتری تصمیمگیری کرده و در عین حال ایمنی خود را حفظ میکردند.
بازی پرریسک به فعالیتهایی گفته میشود که با نوعی عدم قطعیت، هیجان و چالش فیزیکی همراه هستند. نمونههای این نوع بازی شامل بالا رفتن از سازههای مرتفع، حرکت با سرعت زیاد یا گشتوگذار در محله بدون نظارت مستقیم بزرگسالان است.
اگرچه بسیاری از والدین و بزرگسالان این فعالیتها را خطرناک تلقی میکنند، اما پژوهشها نشان میدهد فراهم کردن فرصت برای آزمودن تواناییهای جسمی، میتواند موجب افزایش تابآوری، هماهنگی حرکتی و رشد هیجانی کودکان شود.
هنگامی که کودکان با خطرات فیزیکی مواجه میشوند، وارد فرایندی میشوند که پژوهشگران آن را «مدل مدیریت پویای خطر» مینامند. این مدل شامل سه مرحله اصلی است:
تکرار این چرخه به کودکان کمک میکند درک دقیقتری از تواناییها و محدودیتهای خود پیدا کنند. این فرایند که «چرخه ادراک ـ عمل» (Perception-Action Loop) نامیده میشود، باعث میشود کودکان از طریق آزمون و خطا، نشانههای محیطی را بهتر درک کرده و رفتار خود را با شرایط تطبیق دهند.
مطالعات قبلی نشان داده بودند که بازیهای پرریسک باعث افزایش شایستگی عمومی کودکان در محیطهای بازی میشوند. اما تاکنون مشخص نبود که آیا این مهارتها به موقعیتهای کاملاً متفاوت و غیرمرتبط با بازی نیز منتقل میشوند یا خیر.
هدف اصلی پژوهش جدید بررسی این موضوع بود که آیا تجربه ریسک در دوران کودکی میتواند به مهارتهای عملی ایمنی، مانند عبور از خیابان، منجر شود یا خیر.
طی دهههای گذشته، والدین، مدارس و سیاستگذاران تلاش کردهاند محیط کودکان را هرچه ایمنتر کنند. اما پژوهشگران معتقدند اگر کودکان فرصت تمرین ارزیابی و مواجهه با خطرات کوچک و قابل کنترل را نداشته باشند، ممکن است توانایی لازم برای تصمیمگیری در موقعیتهای مهمتر را به دست نیاورند.
«ماریانا بروسونی»، استاد دانشکده پزشکی کودکان و سلامت جمعیت دانشگاه بریتیش کلمبیا و از پژوهشگران اصلی این مطالعه، میگوید:
«بازی پرریسک یکی از بنیادیترین راههایی است که کودکان از طریق آن درباره جهان، خودشان و چگونگی حفظ امنیت در موقعیتهای مختلف یاد میگیرند.»
پژوهشگران همچنین علاقهمند بودند بدانند آیا محیط فرهنگی بر میزان تمایل کودکان به پذیرش خطر تأثیر میگذارد یا خیر.
در نروژ، فرهنگ عمومی و سیاستهای آموزشی استقلال کودکان در فضای باز و بازیهای همراه با ریسک را تشویق میکنند. در مقابل، محیطهای تربیتی کانادا معمولاً نظارت بیشتری بر کودکان اعمال میکنند.
به همین دلیل، پژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا، کالج دانشگاهی «کوئین مود» نروژ و دانشگاه ایالتی کلرادو در قالب یک همکاری بینالمللی این تحقیق را انجام دادند.
برای بررسی ایمن رفتار کودکان در موقعیتهای خطرناک، محققان از فناوری واقعیت مجازی (Virtual Reality) استفاده کردند. این فناوری که توسط پروژه ViRMa در نروژ توسعه یافته است، امکان مشاهده رفتار کودکان در محیطهای شبیهسازیشده را بدون ایجاد خطر واقعی فراهم کرد.
نکته قابل توجه اینکه ۸۵ درصد کودکان اعلام کردند محیطهای واقعیت مجازی برای آنها کاملاً واقعی به نظر میرسید.
بروسونی در اینباره میگوید:
«بعید است هیچ کمیته اخلاق پژوهشی در دنیا اجازه دهد کودکان را وارد ترافیک واقعی کنیم تا ببینیم چگونه عمل میکنند.»
در این مطالعه ۴۲۴ کودک بین ۷ تا ۱۱ سال شرکت کردند که شامل:
هر کودک دو آزمون مجزا را در محیط واقعیت مجازی انجام داد.
در این بخش کودکان روی سازهای شامل تیرهای تعادلی و ستونهای مستقل حرکت میکردند. ارتفاع این سازهها در برخی نقاط به ۱٫۵ متر میرسید.
پژوهشگران عوامل مختلفی را اندازهگیری کردند، از جمله:
هرگونه از دست دادن تعادل و سقوط به عنوان «شکست در بازی» ثبت شد.
در مرحله دوم، کودکان باید تصمیم میگرفتند چه زمانی برای عبور از مسیر دوچرخه و خیابان شبیهسازیشده ایمن است.
وسایل نقلیه مجازی با سرعت ثابت ۵ متر بر ثانیه حرکت میکردند و تراکم ترافیک به تدریج کاهش مییافت تا عبور آسانتر شود.
محققان مدت زمان ارزیابی شرایط توسط کودکان، برخوردها و موقعیتهای نزدیک به تصادف را ثبت کردند.
به طور میانگین، کودکان حدود ۱۰۷ ثانیه صرف ارزیابی ترافیک کردند و ۲۷ درصد آنها توانستند هر شش مرحله عبور را بدون هیچ خطری پشت سر بگذارند.
نتایج نشان داد:
پژوهشگران معتقدند همین زمین خوردنها، لغزشها و تلاشهای مجدد به کودکان کمک میکند تا تواناییها و محدودیتهای خود را بهتر بشناسند.
یکی از مهمترین یافتههای تحقیق این بود که کودکانی که در زمین بازی ریسک بیشتری میکردند، هنگام عبور از خیابان نیز سریعتر تصمیم میگرفتند.
برای مثال، کودکی با بالاترین سطح ریسکپذیری حدود ۶۸ ثانیه کمتر از کودکی با پایینترین سطح ریسکپذیری برای ارزیابی شرایط ترافیک زمان صرف میکرد.
نکته مهمتر اینکه این سرعت بیشتر، به افزایش تصادف یا رفتارهای خطرناک منجر نمیشد.
در واقع، کودکان ریسکپذیرتر اطلاعات محیطی را سریعتر پردازش میکردند، شرایط را بهتر میسنجیدند و تصمیمات ایمنتری اتخاذ میکردند.
پژوهشگران تأکید میکنند نتایج این مطالعه نباید به عنوان توصیهای برای قرار دادن کودکان در معرض خطرات شدید یا غیرقابل کنترل تفسیر شود.
مفهوم بازی پرریسک بر چالشهای قابل مدیریت و متناسب با تواناییهای در حال رشد کودک استوار است، نه بر بیاحتیاطی یا به خطر انداختن جان کودک.
بروسونی سه عامل اصلی را برای حمایت از بازیهای پرریسک کودکان معرفی میکند:
وی توصیه میکند والدین هر روز زمانی واقعی و بدون برنامهریزی دقیق برای بازی کودکان در نظر بگیرند و فرصت حضور در محیطهای متنوع و جذاب را فراهم سازند.
او همچنین توصیه جالبی برای والدینی دارد که مدام به کودکان هشدار میدهند:
«قبل از گفتن عبارت “مواظب باش”، تا عدد ۱۷ بشمارید. این مکث کوتاه کمک میکند واکنش شما از حالت ترس به یک تصمیم سنجیدهتر تبدیل شود.»
محققان چند محدودیت مهم را نیز مطرح کردهاند:
پژوهشگران پیشنهاد میکنند مطالعات آینده گروههای فرهنگی متنوعتر و موقعیتهای واقعی بیشتری را بررسی کنند. همچنین توسعه فناوریهای جدید برای مشاهده رفتار کودکان در محیطهای واقعی میتواند به تأیید نتایج این پژوهش کمک کند.
این پژوهش نشان میدهد فراهم کردن فرصت تجربه خطرهای کنترلشده در دوران کودکی، میتواند نقش مهمی در رشد مهارتهای تصمیمگیری، ارزیابی خطر و حفظ ایمنی در زندگی واقعی داشته باشد. یافتههای مطالعه از این ایده حمایت میکند که محافظت بیش از حد از کودکان ممکن است فرصت یادگیری برخی از مهمترین مهارتهای زندگی را از آنها بگیرد.
مطالعه حاضر با عنوان «اهمیت رشدی بازی پرریسک: یک مطالعه فراملی مبتنی بر واقعیت مجازی» توسط ماریانا بروسونی، الن بیاته هانسن سندستر، اوله یوهان ساندو، راسموس کلپه، مگان زنی و آنیتا باندی انجام شده است.
نویسنده: جواد آل حبیب، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
پایان/*
.
