در طول سال های دبستان، دنیای کودک به طور چشمگیری گسترش می یابد و نه تنها خانواده و همبازی های آنها، بلکه دایره گسترده ای از همکلاسی ها و بزرگسالان را شامل می شود. در این محیط بزرگ، بچه ها توانایی های خود را کشف و قضاوت می کنند و شروع به شکل گیری یک خودپنداره پایدار و احساس ارزشمندی خود می کنند. تجارب تحصیلی و اجتماعی مانند واکنش های همسالان و بزرگسالان در زندگی کودک اطلاعات مهمی را ارائه می دهند. در طول این دوره حیاتی رشد – بین سنین 6 تا 12 – است که بیشتر کودکان به برنامه های ورزشی جوانان می پیوندند. به همین دلیل است که تجربیات ورزشی می تواند نقش مهمی در رشد فردی و اجتماعی داشته باشد.

عزت نفس چیست؟

عزت نفس اشاره به راه ما دارد احساس کنید در مورد ویژگی ها و توانایی های شخصی خودمان: خوب یا بد، ارزشمند یا بی ارزش و غیره. عزت نفس به شدت بر نحوه عملکرد ما در جهان تأثیر می گذارد و این محصول تجربیات ما در زندگی است.

دو نوع اطلاعات در رابطه با رشد عزت نفس اهمیت ویژه ای دارند.

• خود مقایسه. این فرآیند شامل نحوه مقایسه ما با دیگران در مهارت ها و ویژگی های مهم است.
• بازخورد از دیگران. این شامل نحوه پاسخ دیگران به ما است.

تجربیات ورزشی چگونه می تواند بر رشد عزت نفس تأثیر بگذارد؟

کودکان معمولاً در زمانی از رشد خود وارد دنیای ورزش می شوند که در جستجوی اطلاعات در مورد توانایی های خود هستند. انواع توانایی های حرکتی مورد نیاز در ورزش در این مرحله به ویژه مورد توجه آنها قرار می گیرد. هنگامی که کودکان وارد ورزش می شوند، زمینه برای آزمون توانایی فراهم می شود که نتیجه آن به طور بالقوه بسیار مهم است.

• در همان اولین تمرین یا امتحان، کودکان شروع به مقایسه نحوه مقایسه آنها با همسالان خود در این فعالیت ارزشمند می کنند. در مدت زمان بسیار کوتاهی، بچه ها می توانند بگویند که چقدر نسبت به هم تیمی ها و حریفان خود مهارت دارند.
• کودکان همچنین فرصت های زیادی برای مشاهده اینکه دیگران چگونه آنها را قضاوت می کنند دارند. واکنش مربیان، والدین، هم تیمی ها، حریفان و تماشاگران به بازی آنها در بسیاری از مواقع قابل مشاهده است.

درک این نکته مهم است که بسیاری از کودکان هنوز قادر به تشخیص بین قضاوت در مورد توانایی های خود و قضاوت در مورد ارزش خود نیستند. بنابراین، قضاوت‌های توانایی لزوماً به‌عنوان ارزیابی تنها یک ویژگی فیزیکی تلقی نمی‌شوند، بلکه ممکن است به عنوان نشانه‌ای از ارزش کلی یک فرد در نظر گرفته شوند.

والدین برای رشد عزت نفس چه کاری می توانند انجام دهند؟

والدین باید نسبت به تأثیری که تجربیات ورزشی می تواند بر عزت نفس کودک بگذارد حساس باشند. فرآیندهایی که به تازگی توضیح داده شد – مقایسه خود و بازخورد از دیگران – در هر موقعیتی که کودکان در تعامل هستند رخ می دهد. با این حال، اگر درک بزرگسالان به کودکان کمک کند تجارب ورزشی را در چشم انداز مناسب قرار دهند، تأثیرات آنها را می توان ملایم کرد و به طور واقعی تری مشاهده کرد. چندین کار وجود دارد که والدین می توانند انجام دهند.

1. تاکید کنید سرگرمی، مشارکت و بهبود مهارت به جای برد و باخت. بیشتر کودکان به دلیل لذت بردن از آن فعالیت ورزشی به خاطر آن علاقه دارند. بزرگسالان نادرست می توانند آن فعالیت لذت بخش را به یک کابوس تحت فشار و رقابتی تبدیل کنند. در چنین مواردی، سرگرمی دیگر فقط بازی نیست. اکنون به عنوان برنده تعریف شده است.
2. بر تلاش برای بهبود مهارت ها به جای مقایسه خود با دیگران تاکید کنید. رشد و رشد جسمانی و رشد مهارت ها با سرعت های متفاوتی در نوجوانان اتفاق می افتد، و مهم است که این موضوع را برای کودکان روشن کنیم. به ویژه مهم است که کودکانی که رشد مهارتی آنها عقب مانده است، این را به عنوان یک وضعیت دائمی نبینند. کمک به یک جوان برای کسب لذت از پیشرفت در طول زمان و ستایش تلاش‌های خودسازی او می‌تواند تجربیات مفید زیادی در ورزش ایجاد کند – حتی برای ورزشکاری که هرگز ستاره نخواهد شد.
3. همچنین مهم است که ورزشکار بسیار ماهر، خودانگاره ای متورم از خود که اغلب به صورت تکبر و خودپسندی بیان می شود، به دست نیاورد. باز هم، والدین باید به کودکان کمک کنند تا بفهمند که علیرغم اهمیت ورزش برای آنها، این تنها یکی از زمینه های زندگی آنهاست.
4. شرایط ارزشمندی را که آنها برای فرزندان خود قائل هستند را بررسی کنید. اگر ورزشکار جوان شما باید برای دریافت محبت و تایید شما عالی باشد، اگر زمانی که فرزندتان شکست می‌خورد یا شما را “خجالت زده” می‌کند، سیگنال‌های ظریف (یا نه چندان ظریف) را ارسال می‌کنید، پس باید به خودتان نگاه دقیقی بیندازید. اولویت ها از طرف دیگر، اگر بتوانید عشق و پذیرش خود را بیان کنید، چه فرزندتان یک ستاره باشد یا یک نیمکت نشین، بدون در نظر گرفتن دستاوردهای نهایی فرزندتان در ورزش، مبنایی برای رشد مثبت عزت نفس وجود دارد.

ورزش به خودی خود نه خوب است و نه بد و تجربیات رقابتی بخش مهمی از زندگی است. ارزش مشارکت به نحوه انجام رقابت، نحوه تفسیر موقعیت و چگونگی درک نتیجه بستگی دارد. ورزش جوانان با مدیریت صحیح می تواند زمینه تمرینی مهمی برای رقابت موفقیت آمیز در سایر زمینه های زندگی و رشد عزت نفس مثبت باشد.