منبع: هنر: DALL-E/OpenAI

برای من، احساس می کنم نوع جدیدی از فرآیند شناختی در راه است. مطمئناً وجود دارد، اما من مطمئن نیستم که کجا زندگی می کند یا حتی چه کسی می تواند ادعای مالکیت کند.

اولین باری که این اتفاق می افتد، ممکن است حتی متوجه آن نشوید. شما عمیقاً در حال مکالمه با یک مدل زبان هوش مصنوعی هستید، با یک مشکل پیچیده دست و پنجه نرم می کنید، که ناگهان به بینشی می رسید که هم غریبه و هم عمیقاً آشنا به نظر می رسد. این فقط پاسخ هوش مصنوعی نیست، و فقط تفکر شما نیست، بلکه چیزی است که از فضای کنجکاو و حاصلخیز بین آن ها پدیدار می شود.

فراتر از کاربران و ابزار ساده

انسان ها همیشه توانایی های شناختی ما را از طریق ابزارها گسترش داده اند. نوشتن حافظه بیرونی و نمادهای ریاضی به ما قدرت بر مفاهیم انتزاعی داد و رایانه ها پردازش اطلاعات ما را تقویت کردند. اما مدل‌های زبان بزرگ (LLM) چیزی اساساً متفاوت را نشان می‌دهند – یک دگرگونی دوگانه که نه تنها نحوه تفکر ما، بلکه معنای خود تفکر در عصر دیجیتال را تغییر می‌دهد.

فیلسوف اندی کلارک پیشنهاد می کند که ذهن انسان به طور طبیعی از طریق ابزار و فناوری فراتر از مرزهای بیولوژیکی ما گسترش می یابد. “تز ذهن گسترده” او پیشنهاد می کند که فرآیندهای شناختی به طور یکپارچه ابزارهای بیرونی را در تفکر ما ادغام می کنند. با LLM، ما شاهد ظهور عمیق‌ترین بسط شناختی هستیم که فعالانه در خود فرآیند تفکر شرکت می‌کند. اما در اینجا بیش از یک گسترش ذهن اتفاق می افتد.

رقص شناختی تکرار

آنچه در گفتگو با یک LLM ظاهر می‌شود، چیزی است که می‌توانیم آن را «رقص شناختی» بنامیم – یک تعامل پویا بین انسان و هوش مصنوعی که الگوهای فکری ایجاد می‌کند که هیچ یک از طرفین به تنهایی نمی‌توانند به آن دست یابند. ما، انسان‌ها، یک ایده یا مشکل اولیه را ارائه می‌کنیم، LLM یک نسخه توسعه‌یافته یا اصلاح‌شده را منعکس می‌کند، ما بر اساس این بازتاب یا تغییر جهت می‌دهیم، و چرخه ادامه می‌یابد.

این رقص ممکن است زیرا LLM ها متفاوت از سیستم های دانش سنتی عمل می کنند. در حالی که ابزارهای مرسوم از نقشه های ثابت اطلاعات – مقوله ها و سلسله مراتب سفت و سخت – کار می کنند، LLM ها بیشتر شبیه وب های پویا عمل می کنند، جایی که معنا و روابط از طریق زمینه و تعامل ظاهر می شوند. این فقط روشی متفاوت برای سازماندهی اطلاعات نیست. این یک تغییر اساسی در چیستی دانش و نحوه عملکرد آن است.

بوم شناسی اندیشه

روابط سنتی انسان و ابزار اساساً نامتقارن است: این ابزار، هر چند پیچیده، تا زمانی که با قصد انسان فعال نشود، منفعل باقی می‌ماند. اما رابطه بین انسان ها و LLM ها این واقعیت دیرینه را می شکند. این سیستم‌ها فقط به درخواست‌های ما پاسخ نمی‌دهند – آنها به طور فعال در شکل‌دهی جهت فکر، پیشنهاد دیدگاه‌های جدید، و پیش‌فرض‌های چالش برانگیز از طریق ساختار وب‌مانند دانش خود شرکت می‌کنند.

این امر چیزی را ایجاد می کند که برخی ممکن است آن را نوع جدیدی از بوم شناسی شناختی بنامند – محیطی که در آن تفکر انسان و هوش مصنوعی به طور فزاینده ای به عوامل محیطی در هم تنیده برای یکدیگر تبدیل می شوند. ما فقط از این سیستم ها استفاده نمی کنیم. ما با آنها به گونه ای فکر می کنیم که ممکن است اساساً معماری شناختی ما را تغییر دهد.

آینه فراشناختی ما

شاید جالب‌تر از همه این باشد که تعامل با LLM اغلب ما را مجبور می‌کند تا از فرآیندهای تفکر خود آگاه‌تر شویم. برای تعامل مؤثر با این سیستم‌ها، باید افکار خود را دقیق‌تر بیان کنیم، دیدگاه‌های متعدد را به‌صراحت‌تر در نظر بگیریم، و در استدلال ساختارمندتری شرکت کنیم. LLM به نوعی آینه فراشناختی تبدیل می شود که نه تنها افکار ما بلکه الگوها و فرآیندهای خود تفکر ما را بازتاب می دهد.

این اثر آینه‌ای به روشی که ما تازه درک می‌کنیم دگرگون‌کننده است. وقتی با یک LLM درگیر می‌شویم، مجبور می‌شویم که فرآیندهای فکری درونی‌مان را بیرونی کنیم، و آنها را قابل مشاهده‌تر کنیم و در نتیجه، قابل اصلاح‌تر باشیم. مانند یک شریک گفتگوی ماهر، سیستم ما را ترغیب می کند تا فرضیات خود را روشن کنیم و منطق خود را به تفصیل بیان کنیم و یک حلقه بازخورد ایجاد کنیم که منجر به درک عمیق تر می شود.

افق شناختی

ما تازه در آغاز این تحول در مشارکت های شناختی انسان و هوش مصنوعی هستیم. پرسش‌هایی که مطرح می‌کند فراتر از فایده‌ی عملی است و در دل چگونگی درک ما از هوش، آگاهی و ماهیت خود دانش است. همانطور که این سیستم‌ها پیچیده‌تر می‌شوند و تعاملات ما با آنها ظریف‌تر می‌شوند، ما شاهد ظهور چیزی بی‌سابقه‌ای هستیم: مشارکتی که نه تنها تفکر را گسترش می‌دهد، بلکه ماهیت آن را متحول می‌کند.

آینده شناخت انسان ممکن است به تنهایی در هوش بیولوژیکی یا مصنوعی نباشد، بلکه در فضای پویا بین آنها نهفته است – جایی که نقشه های ثابت جای خود را به شبکه های سیال می دهند و اشکال جدیدی از درک ممکن می شود. ما همزمان آزمایش‌کنندگان و آزمایش‌کننده‌ها هستیم، زیرا می‌فهمیم فکر کردن در مشارکت با ذهن‌های مصنوعی که ساختار خود دانش را تغییر می‌دهند به چه معناست.