منبع: Alisa Dyson / Pixabay

صرف نظر از اینکه در شرایط خاصی مناسب به نظر می رسد یا نه، اکثر موقعیت ها، مانند اکثر مردم، می توانند از یک خنده خوب بهره ببرند. یک نظر خنده دار و به موقع می تواند روحیه را بهبود ببخشد، تنش را پراکنده کند یا شرایط سخت را کمی آسان تر کند. در حالی که طعنه‌های کمیک تاریک در فضای طنز جایگاهی دارد، دانشمندان علوم اجتماعی دریافته‌اند که طنز خفیف یا خیرخواهانه اغلب زمانی بهترین است که شرایط جدی باشد.

طنز در دینامیک خانواده

بر اساس یک مطالعه آزمایشی که توسط محققان کالج پزشکی ایالت پنسیلوانیا انجام شد، شوخ طبعی ابزار بسیار مؤثری برای والدین و مراقبانی است که سعی در ایجاد و حفظ روابط مثبت با فرزندان خود دارند. و کالج کلمبیا در شیکاگو. شرکت کنندگان، 312 مرد عمدتا سفیدپوست 18 تا 45 ساله، به یک نظرسنجی 10 سوالی در مورد اینکه چه احساسی در مورد استفاده والدین خود از شوخ طبعی به عنوان ابزاری برای والدین دارند، پاسخ دادند، آیا آنها از طنز به عنوان ابزاری برای تربیت فرزندان خود استفاده می کنند یا نه. و اینکه آیا آنها به درسهایی که می توانند به آنها یاد دهند چگونه از شوخ طبعی به عنوان یک ابزار والدین استفاده کنند، ارزش قائل هستند یا خیر.

اکثر پاسخ‌ها به همه سؤالات نظرسنجی احساسات مثبتی را در مورد شوخ طبعی بیان می‌کردند، اگرچه هیچ اتفاق نظری در مورد اینکه چه چیزی واقعاً فرزندپروری شوخ‌طبعانه را تشکیل می‌دهد وجود نداشت. از 80 درصد شرکت‌کنندگانی که رابطه خوبی با والدین خود گزارش کردند، اکثریت والدینی داشتند که از شوخ طبعی با آنها استفاده می‌کردند و در نتیجه معتقد بودند که شوخ طبعی می‌تواند یک ابزار فرزندپروری مؤثر باشد و بیشتر از طنز به عنوان ابزار استفاده می‌کنند. در تربیت فرزندان خود،

در حالی که شوخی‌های بی‌فکر، طعنه‌آمیز یا تمسخرآمیز می‌توانند باعث آسیب به کودکان شوند، شوخی‌های خفیف‌تر و مثبت مانند بازی‌های بداهه‌سازی طنز یا انواع «جوک‌های بابا» به عنوان عواملی مثبت در موقعیت‌هایی تلقی می‌شوند که حواس‌شان را پرت می‌کند. در غیر این صورت ممکن است منجر به درگیری و خشم شود. درست مانند رفتار بازیگوش مثبت در یک موقعیت جدی، شوخی مناسب در شرایط مناسب می تواند درک یک گفتگو یا موقعیت را تغییر دهد و تجربه مشترک مثبت تری بین والدین و فرزند ایجاد کند. به نوبه خود، محققان می گویند، چنین تجربیات مثبت والدین-کودکی نه تنها به ایجاد حس شوخ طبعی در کودکان کمک می کند، بلکه با احساس رفاه بیشتر کودک همراه است.

شوخ طبعی در مراقبت های پزشکی

یک مطالعه اخیر آلمانی به زندگی کاری طاقت فرسا بیش از 600 دستیار پزشکی در مراقبت های اولیه پرداخت تا بفهمد آنها از چه نوع شوخی استفاده می کنند و کدام نوع در کاهش استرس روز کاری و بهبود عملکرد روانشناختی آنها در طول روز کاری موثرتر است. محققان هشت سبک مختلف شوخ طبعی – خیرخواهانه، سرگرم کننده، شوخ، مزخرف، کنایه آمیز، طعنه آمیز، طعنه آمیز، و بدبینانه- را به همراه جنبه هایی از کارکردهای روانی مانند احساس رفاه و شایستگی در کار ارزیابی کردند.

محققان دریافتند کسانی که شوخ طبعی و خوش قلب را با بیماران خود و در بین خود ترجیح می دهند و از آنها استفاده می کنند، بازخورد مثبت بیشتری دریافت می کنند و نسبت به کسانی که طنز طعنه آمیز یا بدبینانه را ترجیح می دهند، در کار احساس هدفمندی بیشتری دارند. طعنه تاریک منجر به بیشترین بازخورد منفی و عملکرد روانشناختی منفی شد. با این حال، در همان زمان، طعنه‌های روشن یا مثبت و سایر سبک‌های طنز تیره‌تر همچنان بین و در میان همکاران برای رهایی از تنش و ناامیدی که اغلب همراه با کار است، مفید بودند. باز هم باید گفت که این موضوع این است که بدانیم چه نوع طنزی در موقعیت های مختلف بهترین تأثیر را روی افراد مختلف دارد.

طنز در گفتمان سیاسی

یکی دیگر از زمینه هایی که طنز نقش مثبتی دارد، انتقال اخبار سیاسی و دولتی به جوانان است. از طریق رسانه های کمدی که بر رویدادهای سیاسی جاری تمرکز دارد. محققان دانشگاه ایالتی اوهایو و دانشگاه پنسیلوانیا ضمن بررسی تأثیر طنز سیاسی و برنامه های کمدی بر توانایی افراد 18 تا 34 ساله برای به خاطر سپردن و انتشار اطلاعات سیاسی دریافتند که طنز نه تنها حافظه را در این سن تقویت می کند. گروه و احتمال انتشار چنین اطلاعاتی را افزایش می دهد، همچنین توانایی آنها را در درک و در نظر گرفتن سایر دیدگاه های سیاسی افزایش می دهد.

به طور کلی، محققان به این نتیجه رسیدند که بیش از به اشتراک گذاشتن چنین اخباری به شیوه‌ای غیر طنز، انتشار اخبار سیاسی با طنز نه تنها بخش‌هایی از مغز را تحریک می‌کند که تعامل اجتماعی را تشویق می‌کند و حافظه را برای حقایق سیاسی تقویت می‌کند، بلکه فعالیت در مناطقی از مغز با افکاری در مورد چگونگی فکر و احساس دیگران مرتبط است. محققان خاطرنشان می کنند که اهمیت این امر این است که رسانه های سرگرمی نه تنها منبع اطلاعات سیاسی هستند و می توانند باشند، بلکه می توانند به افزایش دانش و درک کلی دولت و سیاست که برای حفظ دموکراسی ضروری است کمک کنند.