در هر خانوادهای، پویاییها و روابط خاصی وجود دارد. بعضی والدین بیش از حد در زندگی فرزندانشان دخالت میکنند (اصطلاحاً «والدین هلیکوپتری»)، خواهر و برادرها ممکن است رقابت یا حسادت داشته باشند، و یکی از پیچیدهترین روابط، رابطه بین مادرشوه...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، جواد آل حبیب – اشتباهات رایج مادرشوهرها را در این مقاله توضیح میدهیم که به روابط خانوادگی آسیب میزنند. جملاتی را که مادرشوهرها باید از گفتنشان خودداری کنند معرفی می کنیم و جایگزینهای سالمتری برای برقراری ارتباط بهتر پیشنهاد میدهیم. نکاتی برای تعیین مرزها شامل نمایش اتحاد زوجین، همدلی نشان دادن و حفظ آرامش خانواده است.
در هر خانوادهای، پویاییها و روابط خاصی وجود دارد. بعضی والدین بیش از حد در زندگی فرزندانشان دخالت میکنند (اصطلاحاً «والدین هلیکوپتری»)، خواهر و برادرها ممکن است رقابت یا حسادت داشته باشند، و یکی از پیچیدهترین روابط، رابطه بین مادرشوهر و عروس است.
روانشناس و متخصصان روابط بهخوبی درک میکنند که پیوند میان مادرشوهر و عروس تا چه اندازه میتواند ظریف و دشوار باشد.در ادامه به اشتباهات رایجی اشاره میکند که مادرشوهرها باید از آنها پرهیز کنند و همچنین جملاتی را معرفی میکند که بهتر است هرگز به زبان نیاورند تا سلامت روابط خانوادگی حفظ شود.
«این اشتباهات معمولاً در ابتدا دیده نمیشوند، اما در نهایت باعث ایجاد روابط مثلثی و تنشهایی میشوند که همه را درگیر میکند؛ از جمله مادرشوهر، عروس و پسر خانواده.»
چرا این رفتارها میتواند به رابطه آسیب بزند و راهکارهایی برای ترمیم و تقویت ارتباط پیشنهاد میدهیم. اگر شما هم عروس هستید، حتماً ادامه را بخوانید—چون او راهکارهایی کاربردی برای تعیین مرزهای سالم با مادرشوهر ارائه داده است.
«اشتباهات زیادی وجود دارد که من در مادرشوهرها مشاهده میکنم. اغلب قصد بدی ندارند، اما تأثیر زیادی بر عروس و زندگی زوجین میگذارند. اگر این اشتباهات اصلاح نشوند، نتیجهاش فاصله، دلخوری و خشم خواهد بود.»
دکتر دالگلیش میگوید:
«درست است که عروس شما فرزندتان نیست، اما او فردی بسیار مهم در زندگی فرزند بزرگسالتان است. وقتی او را به مراسم دعوت نمیکنید، نادیدهاش میگیرید یا رفتارهایی نشان میدهید که انگار جایی در خانواده ندارد، پیامی میفرستید که او “جزو خانواده نیست”. باید او را در سنتها و جمعهای خانوادگی سهیم کنید و در عین حال اجازه دهید خودش و همسرتان سنتهای جدیدی بسازند.»
یکی از اشتباهات رایج مادرشوهرها، گلایه از این است که پسرشان وقت بیشتری را با خانوادهی همسرش میگذراند.
او میگوید: «هر خانوادهای منحصربهفرد است. مقایسه را کنار بگذارید و روی رابطهای که میخواهید با پسرتان و عروستان داشته باشید تمرکز کنید.»
دکتر دالگلیش میگوید:
«وقتی احساس ناراحتی میکنیم، به جای بررسی احساس خود، معمولاً دنبال “مقصر” میگردیم. سرزنش عروس باعث میشود پسر شما بین دو طرف قرار گیرد و مجبور شود “انتخاب کند”. تصمیمها را بهعنوان انتخاب مشترک او و همسرش ببینید—even اگر با آن موافق نیستید، میتوانید به آن احترام بگذارید.»
ممکن است به نظر برسد که دارید او را در ارتباط دخیل میکنید، اما در واقع او را در موقعیت “مسئول هماهنگیها” قرار میدهید.
دکتر دالگلیش میگوید: «ارتباط بین پسر و مادر باید توسط هر دو حفظ شود، نه فقط از طریق عروس.»
«اینکه پسرتان حالا اولویتهای دیگری دارد، به معنای بیارزش شدن شما نیست. نقش شما تغییر کرده، نه اهمیتتان. هنوز میتوانید رابطهای سالم و گرم با آنها (و نه فقط نوهها) داشته باشید و هویت خودتان را نیز حفظ کنید.»
«وقتی فقط از نوهها میپرسید یا فقط برای دیدن آنها سر میزنید، در واقع ارتباطتان با فرزندتان را کماهمیت میکنید. برای داشتن رابطهای سالم با نوهها، باید رابطهی خوبتان با والدین آنها را حفظ کنید.»
به گفتهی دکتر دالگلیش، جملات زیر از رایجترین عباراتی هستند که باعث رنجش و فاصله در رابطهی مادرشوهر و عروس میشوند. در کنار هر جمله، او نسخهی بهتر و محترمانهتری پیشنهاد میکند:
دکتر تریسی دالگلیش توضیح میدهد:
«تعیین مرز با مادرشوهر یک نسخهی یکسان برای همه ندارد. این موضوع بستگی دارد به نوع مادرشوهری که با او سر و کار دارید و همچنین سبک رفتاری خودِ شما بهعنوان عروس.»
او در کتاب جدیدش شش نوع مختلف از مادرشوهرها (مانند «قربانی» یا «سرزنشگر») و سه نوع سبک شخصیتی برای عروسها را معرفی میکند تا زنان قبل از شروع گفتوگو، درک بهتری از الگوهای ارتباطی میان خود و مادرشوهرشان پیدا کنند.
او میگوید:
«نحوهی بیان مرزها و اینکه چه کسی باید آن را منتقل کند، بستگی به نوع رابطه دارد. وقتی نوع رفتار مادرشوهرتان را بشناسید، میتوانید واکنش احتمالی او را پیشبینی کرده و از قبل برای آن آماده شوید.»
با این حال، او چند توصیهی کلی برای تعیین مرزهای مؤثر با مادرشوهرها ارائه میدهد:
«فارغ از نوع مادرشوهر یا سبک عروس بودن شما، سالمترین مرزها از اتحاد زوجین شکل میگیرد.»
مثلاً بهجای اینکه بگویید:
«همسرم تصمیم گرفته که…»
بگویید:
«ما تصمیم گرفتهایم که…»
و بهجای «من فکر میکنم…»، بگویید «ما نیاز داریم…».
او میگوید:
«این تغییر ظریف زبانی، به مادرشوهر نشان میدهد که رابطهی زوجین محکم و هماهنگ است.»
دکتر دالگلیش توصیه میکند:
«وقتی ممکن است، گفتوگو را با همدلی آغاز کنید و به مادرشوهرتان اطمینان دهید که برایش جایگاهی در زندگیتان قائل هستید. این کار باعث کاهش حالت تدافعی او میشود و کمک میکند مرز شما را بهتر بشنود.»
نمونههایی از جملات پیشنهادی:
«جملاتتان باید شفاف، کوتاه و بر نیازها و اقدامهای آینده متمرکز باشد. مثلاً:
“ما دوست داریم قبل از آمدنتان خبر داشته باشیم. اگر بدون هماهنگی بیایید، ممکن است نتوانیم شما را بپذیریم.”
از توضیح بیش از حد دربارهی چرایی مرزها خودداری کنید، چون اغلب باعث بحث یا سوءتفاهم میشود.»
او توضیح میدهد:
«اگر رابطهی شما با مادرشوهر سالم باشد، میتوان دربارهی ناراحتیها یا اشتباهات صحبت کرد و رابطه را ترمیم نمود. اما در خانوادههایی که الگوهایی از گناهدادن، انکار یا کنترل وجود دارد، معمولاً بازخوردها بهخوبی پذیرفته نمیشوند. در این شرایط، تمرکز مرزها نباید بر “تغییر دادن مادرشوهر” باشد، بلکه بر حفاظت از آرامش خودتان و حفظ هماهنگی با همسرتان است.
در همین نقطه است که قدرت و اختیار واقعی شما قرار دارد.»
تعیین مرزها به معنی بیاحترامی یا فاصله گرفتن نیست، بلکه راهی برای حفظ آرامش، احترام متقابل و روابط سالم خانوادگی است
قبل از اینکه مستقیماً با مادرشوهر صحبت کنید، با همسرت دربارهی احساسات و مرزهای مشترکتان گفتوگو کنید.
او میگوید:
«مرز مؤثر از اتحاد زن و شوهر شروع میشود. وقتی شما و همسرتان در یک موضع مشترک باشید، پیامتان واضحتر و قابلقبولتر منتقل میشود.»
مرز گذاشتن نیازی به بحث یا لحن تند ندارد.
بهجای جملاتی مثل «شما نباید دخالت کنید»، بگویید:
«میدانیم نیتتان خیر است، ولی ما دوست داریم خودمان این تصمیم را بگیریم.»
همدلی و احترام، مقاومت را کمتر و پذیرش را بیشتر میکند.
بهجای تمرکز بر اینکه «چه نمیخواهید»، دربارهی «آنچه نیاز دارید» صحبت کنید.
مثلاً:
«بدون هماهنگی به خانهمان نیایید.»
«اگر بخواهید بیایید، لطفاً از قبل هماهنگ کنید تا بتوانیم برای دیدار شما آماده شویم.»
اگر رابطهی شما با مادرشوهر پرتنش است، بهتر است پسر خانواده (یعنی همسرتان) خودش مرزها را منتقل کند.
«وقتی مرز از سمت فرزند او بیان میشود، کمتر حالت تقابل پیدا میکند.»
مرز یعنی “این رفتار برای من قابلقبول نیست”. لازم نیست مدام دلیل بیاورید یا دفاع کنید.
دکتر دالگلیش میگوید:
«مرز نباید تبدیل به مناظره شود. شفاف و محترمانه بیانش کنید و اجازه دهید زمان کار خود را بکند.»
او تأکید میکند:
«مرز گذاشتن خودخواهی نیست. این یعنی مراقبت از آرامش درونی و رابطهی زناشوییتان.»
اگر همیشه برای آرامش دیگران از خواستههای خود بگذرید، در نهایت هم خودتان خسته میشوید و هم رابطه آسیب میبیند.
مرز به معنی قطع رابطه نیست.
برعکس، زمانی که محدودیتها مشخص شوند، رابطهها معمولاً سالمتر و محترمانهتر میشوند.
میتوانید در قالب دیدارهای کوتاه، تماسهای تلفنی یا پیامهای دوستانه، احترام و محبت خود را حفظ کنید.
در مواردی که مادرشوهر رفتاری کنترلگرانه، سرزنشگر یا گناهدهنده دارد، هدف را بر «تغییر او» نگذارید.
به گفتهی دکتر دالگلیش:
«در این شرایط، تنها چیزی که در کنترل شماست، واکنش خودتان است. روی حفظ آرامش و مرزهای خودتان تمرکز کنید.»
مرز گذاشتن یعنی ایجاد فضای سالم برای احترام متقابل. وقتی بدانید چه میخواهید و با آرامش و همدلی آن را بیان کنید، هم خودتان آرامتر خواهید بود و هم روابط خانوادگیتان صمیمانهتر و متعادلتر خواهد شد.
پایان/*
.
