به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ تصور کنید در آستانه یک تصمیم مهم قرار گرفتهاید؛ پذیرش یک شغل جدید، آغاز یک رابطه عاطفی، مهاجرت به شهری دیگر یا انتخاب یک مسیر تحصیلی تازه. در بسیاری از مواقع، پیش از آنکه فرصتی برای تحلیل منطقی داش...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ تصور کنید در آستانه یک تصمیم مهم قرار گرفتهاید؛ پذیرش یک شغل جدید، آغاز یک رابطه عاطفی، مهاجرت به شهری دیگر یا انتخاب یک مسیر تحصیلی تازه.
در بسیاری از مواقع، پیش از آنکه فرصتی برای تحلیل منطقی داشته باشید، احساسی در درون شما شکل میگیرد. نوعی «دانستن» یا «حس کردن» که گویی پاسخ را از قبل میداند.
بسیاری از ما آن احساس اولیه را نادیده میگیریم و وارد چرخهای از تحلیلهای بیپایان میشویم؛ فهرست مزایا و معایب تهیه میکنیم، از دیگران مشورت میگیریم، ساعتها در اینترنت جستوجو میکنیم و در نهایت به تصمیمی میرسیم که شاید چندان با احساس واقعیمان هماهنگ نباشد.
روانشناسان معتقدند یادگیری مهارت گوش دادن به شهود یا «ندای درونی» میتواند یکی از مؤثرترین راهها برای افزایش رضایت و شادی در زندگی باشد.
در روانشناسی، مفهومی با عنوان «همسویی با شهود» (Intuition Alignment) مطرح شده است.
منظور از این مفهوم، توانایی توجه کردن به پیامهای درونی، پذیرش آنها و عمل کردن بر اساس آنهاست.
این موضوع با رفتارهای عجولانه یا تصمیمگیریهای هیجانی تفاوت دارد.
شهود در واقع نتیجه سالها تجربه، یادگیری، حافظه هیجانی و الگوهایی است که ذهن ما در طول زندگی ذخیره کرده است.
«دنیل کانمن»، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در نظریه مشهور خود دو نظام فکری را معرفی میکند:
همسویی با شهود؛ یعنی چه؟
اغلب افراد تصور میکنند تصمیمهای منطقی همیشه بهتر از تصمیمهای شهودی هستند. اما پژوهشهای کانمن نشان دادهاند که نظام شهودی مغز بسیار پیچیدهتر و کارآمدتر از چیزی است که تصور میکنیم.
این نظام میتواند در کسری از ثانیه از انبوهی از تجربیات و اطلاعات ذخیرهشده استفاده کند؛ اطلاعاتی که ذهن منطقی قادر نیست به این سرعت به آنها دسترسی پیدا کند.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ در European Journal of Psychology منتشر شد، مفهوم «ارتباط با خود» (Self-Connection) را در سه مؤلفه اصلی خلاصه کرد:
توانایی تشخیص احساسات، افکار و واکنشهای واقعی خود.
پذیرفتن آنچه در درون تجربه میکنیم، بدون سرزنش یا انکار.
عمل کردن بر اساس آنچه واقعاً احساس میکنیم، نه صرفاً بر اساس فشارهای بیرونی.
پژوهشگران دریافتند افرادی که در این سه حوزه نمرات بالاتری کسب میکنند، از:
برخوردار هستند.
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که پیش از یک گفتوگوی دشوار، احساس سنگینی یا فشار در قفسه سینه داشته باشید.
یا برعکس، پس از تصمیمگیری درست، احساس سبکی و آرامش را تجربه کرده باشید.
«آنتونیو داماسیو»، عصبشناس مشهور، معتقد بود بدن پیش از آنکه ذهن منطقی به نتیجه برسد، پیامهایی درباره تصمیمهای مهم ارسال میکند.
امروزه تحقیقات علوم اعصاب نیز این موضوع را تأیید کردهاند.
تغییرات ظریفی مانند:
میتوانند بخشی از فرآیند تصمیمگیری ما باشند.
نکته مهم این است که همه احساسات درونی به یک اندازه قابل اعتماد نیستند.
روانشناس برجسته «گری کلاین» نشان داده است که شهود زمانی بیشترین دقت را دارد که بر پایه تجربه شکل گرفته باشد.
به عبارت دیگر:
هرچه بیشتر زندگی کرده باشیم،
بیشتر از نتایج تصمیمهای خود درس گرفته باشیم،
و بیشتر به تجربههای خود توجه کرده باشیم،
احتمال درست بودن شهودمان نیز بیشتر خواهد بود.
این همان تفاوت میان «شهود پخته» و «آرزواندیشی» است.
برای ۳۰ ثانیه مکث کنید.
از خود بپرسید:
در این مرحله نیازی به تفسیر نیست؛ فقط مشاهده کنید.
هر روز یکی از تصمیمهای خود را یادداشت کنید.
بنویسید:
این تمرین به مرور زمان دقت شهود شما را افزایش میدهد.
پژوهشها نشان میدهد حتی چند دقیقه تمرین ذهنآگاهی و توجه به بدن میتواند توانایی درک پیامهای درونی را افزایش دهد.
هر روز ۱۰ تا ۱۵ دقیقه را بدون تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و حواسپرتی سپری کنید.
در سکوت، بسیاری از پیامهای مهم درونی شنیده میشوند.
دنیای امروز ما را به سمت تکیه بر نظرات دیگران، الگوریتمها، آمارها و توصیههای بیرونی سوق میدهد. اما روانشناسی نشان میدهد یکی از مهمترین منابع راهنمایی، در درون خود ما قرار دارد.
همسویی با شهود به معنای کنار گذاشتن عقل و منطق نیست؛ بلکه به معنای استفاده همزمان از خرد ذهن و پیامهای بدن است.
افرادی که یاد میگیرند به احساسات واقعی خود گوش دهند، آنها را بپذیرند و بر اساس آنها عمل کنند، معمولاً تصمیمهای هماهنگتری با ارزشها و نیازهای واقعی خود میگیرند.
و شاید همین هماهنگی میان آنچه در درون احساس میکنیم و آنچه در زندگی انجام میدهیم، یکی از مهمترین رازهای شادی و رضایت پایدار باشد.
جواد آلحبیب | کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
پایان/*
.
