به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، کشورهای بریتانیا، ژاپن و ایتالیا با پروژه مشترک جهانی رزم هوایی GCAP به دنبال تولید یک جنگنده پنهان‌کار نسل ششم هستند که بتواند با جنگنده پیشرفته آمریکایی F-35 لایتنینگ II رقابت کند.

جنگنده F-35، ساخته شرکت لاکهید مارتین، به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های نسل پنجم شناخته شده و حدود ۲۰ سال است که در خدمت نیروی هوایی آمریکا و متحدانش قرار دارد. با این حال، با توجه به پیشرفت‌های سریع فناوری و آغاز توسعه جنگنده‌های نسل ششم توسط چند کشور، از جمله روسیه، چین و همین‌طور پروژه‌های مشترک در اروپا و آسیا، برتری مطلق F-35 در آینده با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

در حال حاضر، روسیه تلاش دارد تا جنگنده نسل ششم خود را با ارتقای سوخو ۵۷ ارائه دهد و چین نیز در حال توسعه دست کم دو جنگنده نسل ششم است که گمان می‌رود با نام‌های چنگدو J-36 و شنیانگ J-50 شناخته شوند. در اروپا، پروژه‌هایی مثل سیستم رزم هوایی آینده FCAS که توسط فرانسه، آلمان و اسپانیا مدیریت می‌شود، در دست اجراست.

در همین راستا، پروژه GCAP (برنامه جهانی رزم هوایی) به عنوان همکاری سه کشور بریتانیا، ایتالیا و ژاپن مطرح شده است که هدف آن طراحی و تولید جنگنده نسل ششم پنهان‌کار به نام «طوفان» است. این پروژه با هدف جایگزینی ناوگان قدیمی‌تر جنگنده‌هایی همچون یوروفایتر تایفون و همچنین F-35B بریتانیا آغاز شده است.

در سال ۲۰۱۸، وزارت دفاع بریتانیا سند «استراتژی رزم هوایی: دید جاه‌طلبانه به آینده» را منتشر کرد که بر لزوم همکاری با متحدان همسو برای توسعه نسل جدید جنگنده‌ها تأکید داشت. پس از مذاکرات گسترده، ژاپن و ایتالیا در دسامبر ۲۰۲۲ به این پروژه پیوستند و به شکل رسمی برنامه GCAP را راه‌اندازی کردند.

مهم‌ترین شرکت‌های دفاعی فعال در این پروژه عبارتند از: BAE Systems از بریتانیا، لئوناردو از ایتالیا و صنایع سنگین میتسوبیشی از ژاپن. با توجه به برنامه زمان‌بندی، انتظار می‌رود جنگنده نسل ششم این سه کشور تا سال ۲۰۳۵ به مرحله تولید برسد.

یکی از نقاط عطف پروژه، امضای معاهده بین‌المللی در دسامبر ۲۰۲۳ بود که در آن طرفین موافقت کردند مقر اصلی پروژه در بریتانیا مستقر شود. سپس در نمایشگاه هوایی فارنبورگ در جولای ۲۰۲۴، طرح اولیه‌ای از این جنگنده نسل ششم به نمایش گذاشته شد. اعضای پروژه امیدوارند اولین پرواز آزمایشی جنگنده «طوفان» تا سال ۲۰۲۷ انجام شود.

دولت بریتانیا با اعتماد به نفس بالا، طوفان را به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های پنهان‌کار دنیا معرفی کرده است. این جنگنده علاوه بر برخورداری از سیستم‌های تسلیحاتی هوشمند و رادارهای فوق‌پیشرفته که گفته می‌شود تا ۱۰ هزار برابر دقیق‌تر از رادارهای کنونی است، به سامانه‌های یکپارچه سنسورها و کابین خلبان مدرن مجهز خواهد بود.

از نظر مالی، پروژه GCAP بسیار پرهزینه خواهد بود. روبرتو سینگولانی، مدیرعامل شرکت لئوناردو، در مصاحبه‌ای گفته است که کل هزینه این پروژه به حداقل ۱۰۰ میلیارد یورو خواهد رسید و شرکت‌های دفاعی دیگر نیز برای مشارکت در این برنامه دعوت شده‌اند. بریتانیا تاکنون بیش از ۲ میلیارد پوند در این پروژه سرمایه‌گذاری کرده و قصد دارد تا پایان این دهه بیش از ۱۲ میلیارد پوند دیگر نیز به آن اختصاص دهد.

با وجود اینکه هنوز زمان زیادی تا تحویل نهایی جنگنده نسل ششم پروژه GCAP باقی مانده و ابهامات و ریسک‌های همیشگی توسعه چنین فناوری‌های پیشرفته وجود دارد، اما مشارکت قوی و منابع عظیم مالی و فنی نوید آینده‌ای امیدوارکننده برای این همکاری بین‌المللی را می‌دهد.

اندیشه قرن را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.