منبع: Austin Perlmutter/DALL-E/OpenAI

در سال های اخیر، آگاهی فزاینده ای از التهاب عصبی، یک پاسخ ایمنی در مغز، وجود داشته است. تحقیقات نشان می‌دهد که فعال‌سازی التهابی مزمن می‌تواند عامل اصلی بسیاری از بیماری‌های مزمن از جمله شرایطی باشد که بر سلامت روان و عملکرد شناختی تأثیر می‌گذارند. درک التهاب عصبی، عواملی که باعث ایجاد آن می شود و عوامل سبک زندگی که می توانند آن را تقویت یا کاهش دهند، می تواند نقش مهمی در بهبود سلامت مغز داشته باشد.

التهاب عصبی چیست؟

التهاب عصبی به التهاب درون مغز اشاره دارد که در درجه اول سلول های ایمنی به نام میکروگلیا را درگیر می کند. برخلاف التهاب در سایر قسمت‌های بدن، که معمولاً در پاسخ به عفونت یا آسیب ایجاد می‌شود، التهاب عصبی می‌تواند بدون حضور عوامل بیماری‌زا رخ دهد. در این موارد، معمولاً توسط مولکول‌های مرتبط با آسیب (DAMPs) یا نشانگرهای التهابی ناشی از شرایط سیستمیک مانند چاقی، دیابت و استرس مزمن ایجاد می‌شود.

سلول های میکروگلیال مدافعان سیستم ایمنی ساکن مغز هستند. آنها به طور مداوم محیط خود را برای علائم خطر یا آسیب زیر نظر دارند. هنگامی که آنها چیزی غیرطبیعی را تشخیص می دهند – مانند افزایش پروتئین های سمی یا آسیب به سلول های مغز – میکروگلیا سیتوکین های پیش التهابی مانند TNF-alpha و IL-1B را فعال کرده و تولید می کند. این فرآیند می تواند در کوتاه مدت به محافظت از مغز کمک کند، اما زمانی که مزمن باشد، می تواند منجر به آسیب عصبی شود و به مرور زمان به زوال شناختی و اختلالات سلامت روان کمک کند.

ارتباط بین التهاب عصبی و اختلالات مغزی

التهاب عصبی به طور فزاینده ای در طیف وسیعی از بیماری ها و اختلالات مغزی نقش دارد، از جمله:

• بیماری های عصبی مانند آلزایمر. در بسیاری از بیماری های عصبی مانند آلزایمر، التهاب مغز ممکن است افزایش یابد. یافته‌های اینجا شامل فعال شدن سلول‌های میکروگلیال مغز و همچنین افزایش سطح نشانگرهای التهابی است.
• اختلالات خلقی. افسردگی و اضطراب با سطوح بالا نشانگرهای التهابی مرتبط است. مهمتر از همه، سطوح بالاتر التهاب ممکن است علائم افسردگی را ایجاد کند.
• عملکرد شناختی ضعیف التهاب سیستمیک مزمن با زوال شناختی مرتبط است، احتمالاً به دلیل پاسخ‌های التهابی عصبی که انعطاف‌پذیری و نوروژنز مغز را مختل می‌کند. شواهد همچنین به ارتباط بین آلودگی هوا، مانند قرار گرفتن در معرض PM2.5 (ذرات ریز) و اختلالات شناختی اشاره می‌کنند که بر تأثیر گسترده‌تر عوامل محیطی بر التهاب مغز تأکید می‌کند.

محرک های التهاب عصبی

عوامل متعددی در افزایش التهاب عصبی نقش دارند که بسیاری از آنها به سبک زندگی مدرن و شرایط محیطی مربوط می شوند:

1. آلودگی هوا. ذرات ریز (PM2.5) از هر دو منبع بیرونی و داخلی می توانند التهاب را در مغز تشدید کنند. مطالعات نشان داده‌اند که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلودگی هوای داخلی با افزایش خطرات زوال شناختی از جمله شرایطی مانند زوال عقل مرتبط است.
2. کمبود خواب کیفیت پایین خواب یا اختلالات خواب مانند آپنه انسدادی خواب (OSA) با افزایش خطر نشانگرهای التهاب عصبی مرتبط است. خواب به پاکسازی سموم مغز از جمله آمیلوئید بتا که با آلزایمر مرتبط است، کمک می کند. حتی یک شب کم خوابی می تواند التهاب را در مغز افزایش دهد و بر اهمیت خواب آرام برای سلامت مغز تاکید دارد.
3. استرس مزمن قرار گرفتن طولانی مدت در معرض استرس می تواند منجر به افزایش فعال شدن میکروگلیال شود که به التهاب مزمن در مغز کمک می کند. اعتقاد بر این است که استرس روانی در فعال کردن سلول های ایمنی و ایجاد تغییرات اپی ژنتیکی که بدن را مستعد پاسخ های التهابی می کند، نقش دارد.
4. رژیم غذایی و مصرف قند. مصرف زیاد شکر فرآوری شده و غذاهای فوق فرآوری شده نشانگرهای التهابی را در مغز افزایش می دهد. رژیم غذایی سرشار از قندهای تصفیه شده پاسخ های التهابی را تقویت می کند و ممکن است منجر به مقاومت به انسولین شود که یک عامل خطر شناخته شده برای بیماری های عصبی مانند آلزایمر است.
5. رفتار کم تحرک. عدم فعالیت بدنی با سطوح بالاتر التهاب سیستمیک مرتبط است که می تواند به افزایش التهاب عصبی تبدیل شود. ورزش، حتی در مقادیر متوسط، اثرات ضد التهابی دارد و نشان داده شده است که خطر زوال شناختی را کاهش می دهد.

6 تغییر سبک زندگی که می تواند به کاهش التهاب عصبی کمک کند

با توجه به ارتباط بین التهاب عصبی و عوامل مختلف سبک زندگی، تغییرات کوچک در عادات روزانه می تواند به طور قابل توجهی بر سلامت مغز تأثیر بگذارد. در اینجا شش استراتژی برای بررسی وجود دارد:

1. خواب: هفت تا نه ساعت خواب باکیفیت در شب را هدف گذاری کنید. خواب برای فرآیندهای ترمیم مغز، از جمله پاکسازی پروتئین های التهابی و سموم ضروری است.
2. مدیریت استرس: شیوه های کاهش استرس، مانند مدیتیشن، تمرکز حواس، یا درمان شناختی-رفتاری (CBT) را بگنجانید.
3. کاهش مواد: مصرف الکل را محدود کنید، زیرا مصرف الکل می تواند نشانگرهای التهابی مانند IL-6 و TNF-alpha را افزایش دهد.
4. قند و غذاهای فرآوری شده را به حداقل برسانید: قندهای تصفیه شده و غذاهای فرآوری شده باعث التهاب در بدن می شوند. برای کمک به مقابله با التهاب، یک رژیم غذایی سرشار از امگا 3، فیبر، پلی فنول ها و غذاهای متنوع گیاهی را انتخاب کنید.
5. فعالیت بدنی: روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش متوسط ​​داشته باشید. مطالعات نشان می دهد که ورزش، به ویژه در افراد مسن، می تواند نشانگرهای التهابی را کاهش دهد و عملکرد شناختی را از طریق افزایش جریان خون و آزادسازی ترکیبات محافظ عصبی بهبود بخشد.
6. محیطی بدون دود: از استعمال دخانیات خودداری کنید و قرار گرفتن در معرض دود سیگار را کاهش دهید، زیرا هر دو می توانند نشانگرهای التهابی را افزایش دهند و اثر ترکیبی بر روی افراد دارای شرایط متابولیک از قبل موجود داشته باشند.